Dọn nhà đón Tết: Người cao tuổi lưu ý gì để khỏe mạnh, an toàn?

Dọn dẹp nhà cửa dịp cuối năm không chỉ là việc làm quen thuộc mà còn mang nhiều ý nghĩa tinh thần với người cao tuổi. Đó là cảm giác chủ động, là niềm vui được góp sức chuẩn bị Tết cho gia đình, là cách giữ nếp sinh hoạt và sự gắn kết.

Tuy nhiên, ở tuổi xế chiều, cơ thể đã có nhiều thay đổi về xương khớp, tim mạch, thăng bằng và sức bền, nên việc dọn nhà nếu không cẩn trọng có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Vì sao dọn nhà lại dễ gây vấn đề sức khỏe ở người lớn tuổi?

Theo thời gian, khối cơ giảm dần, xương dễ loãng, các khớp kém linh hoạt hơn. Hệ tim mạch cũng không còn thích ứng nhanh với những thay đổi đột ngột như gắng sức, thay đổi tư thế nhanh hoặc làm việc liên tục trong thời gian dài.

Khi dọn nhà, người cao tuổi thường phải cúi thấp, với tay cao, bê đồ, leo ghế - những động tác tưởng chừng đơn giản nhưng lại dễ gây đau lưng, choáng váng, tăng huyết áp hoặc té ngã.

Đặc biệt, vào những ngày cuối năm thời tiết lạnh ở miền Bắc hoặc se lạnh ở miền Nam, mạch máu co lại, khớp dễ cứng, nguy cơ tai biến tim mạch và chấn thương càng cao nếu làm việc quá sức.

Những việc người cao tuổi nên làm khi dọn nhà

Điều quan trọng nhất là lượng sức mình. Người cao tuổi hoàn toàn có thể tham gia dọn dẹp, nhưng nên chọn những công việc nhẹ nhàng như lau bàn ghế thấp, sắp xếp đồ đạc nhỏ, lau kệ, gấp quần áo hay phân loại vật dụng. Làm từng chút một, chia nhỏ công việc ra nhiều ngày sẽ tốt hơn là “làm một mạch cho xong”.

Trước khi bắt đầu, nên khởi động nhẹ nhàng 5-10 phút: xoay cổ tay, cổ chân, vai, hông để làm ấm cơ thể và khớp.

Trong quá trình làm, nếu thấy mệt, đau lưng, chóng mặt hay hồi hộp, cần dừng lại ngay, nghỉ ngơi và uống nước ấm.

Tư thế làm việc cũng rất quan trọng. Khi cần cúi xuống, nên gập gối thay vì gập lưng, giữ lưng thẳng để giảm áp lực lên cột sống. Khi với tay, chỉ nên với trong tầm với an toàn, tránh rướn người quá mức.

Những việc người cao tuổi nên tránh

Người lớn tuổi không nên bê vác vật nặng như chậu cảnh lớn, bàn ghế nặng, bao gạo, thùng nước...

Cũng không nên leo trèo lên ghế cao, thang hoặc bệ không vững để lau trần, thay rèm, lau quạt. Chỉ một lần trượt chân cũng có thể gây gãy xương, đặc biệt là gãy cổ xương đùi - chấn thương rất nặng ở người cao tuổi.

Ngoài ra, không nên dọn nhà liên tục nhiều giờ liền. Làm việc trong tình trạng đói, thiếu nước hoặc quá lạnh đều làm tăng nguy cơ tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim. Những người có bệnh nền như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường càng cần thận trọng hơn.

Lưu ý đặc biệt về tư thế và môi trường

1. Sàn nhà ướt là “kẻ thù” lớn của người cao tuổi. Khi lau nhà, nên lau từng khu vực nhỏ, đảm bảo sàn không quá trơn.
2. Mang dép chống trượt, quần áo gọn gàng, tránh vướng víu.
3. Ánh sáng trong nhà cần đủ để nhìn rõ các vật cản.
4. Nếu cần dùng hóa chất tẩy rửa, nên chọn loại mùi nhẹ, mở cửa thông thoáng để tránh chóng mặt, buồn nôn do hít phải mùi nồng.
   
   

Khi nào nên dừng lại để tránh “đón Tết trong bệnh viện”?

Nếu người cao tuổi có tiền sử té ngã, đau lưng mạn tính, bệnh tim mạch không ổn định hoặc mới ốm dậy, tốt nhất chỉ nên tham gia dọn dẹp ở mức rất nhẹ, hoặc đóng vai trò “cổ vũ tinh thần”. Dọn nhà là việc của cả gia đình, không phải là thước đo sự đảm đang hay trách nhiệm của riêng ai.

Giữ gìn sức khỏe để đón Tết quan trọng hơn việc nhà cửa phải thật hoàn hảo. Với người cao tuổi, dọn nhà nên là niềm vui nhẹ nhàng, không phải là cuộc “chạy đua” với thời gian hay sức lực. Làm vừa đủ, đúng cách và biết dừng lại đúng lúc - đó chính là bí quyết để đón một cái Tết an yên, khỏe mạnh bên con cháu.