Đồ ăn thừa ngày Tết bảo quản sao cho an toàn?

Mâm cơm ngày Tết thường phong phú, dư dả để tiện tiếp khách và sum họp gia đình. Thức ăn được nấu sẵn, bày ra nhiều giờ, sau đó cất tủ lạnh rồi lại mang ra hâm nóng cho bữa sau. Thói quen tưởng chừng hợp lý và tiết kiệm này, nếu không thực hiện đúng cách, lại có thể âm thầm làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong những ngày đầu năm.

Theo BS Chu Thị Dung - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM (cơ sở 3), hâm nóng không đồng nghĩa với việc thực phẩm trở nên an toàn tuyệt đối. Thức ăn đã nấu chín nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu sẽ rơi vào “vùng nguy hiểm” - khoảng nhiệt độ thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi nhanh. Trong dịp Tết, thức ăn thường được bày trên bàn nhiều giờ trước khi cất vào tủ lạnh. Khi quy trình này lặp lại qua nhiều bữa, số lượng vi khuẩn có thể tăng đáng kể.

Đáng lưu ý, một số vi khuẩn có khả năng tạo độc tố bền với nhiệt. Nghĩa là dù món ăn được hâm sôi lại, độc tố đã hình thành vẫn có thể tồn tại. Bề ngoài món ăn vẫn bình thường, mùi vị không thay đổi rõ rệt, nhưng mức độ an toàn không còn như ban đầu. Đây là lý do vì sao có những trường hợp rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc thực phẩm sau khi ăn đồ thừa ngày Tết, dù món ăn không có dấu hiệu hư hỏng rõ ràng.

Trong các món quen thuộc ngày Tết, nhóm tinh bột như cơm nguội, xôi, bánh chưng, bánh tét rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn nếu để nguội lâu ngoài không khí. Những món thịt kho, canh hầm, giò chả nấu với số lượng lớn, nếu làm nguội chậm và hâm lại nhiều lần cũng tiềm ẩn rủi ro. Các món nguội, gỏi, nộm hoặc món dùng tay gắp chung trong bữa tiệc càng dễ nhiễm khuẩn từ môi trường và người sử dụng.

Một điểm dễ gây chủ quan là thực phẩm không nhất thiết phải có mùi ôi hay vị lạ mới gây hại. Việc đánh giá an toàn chỉ dựa vào cảm quan là chưa đủ, đặc biệt khi thức ăn đã trải qua nhiều lần bày ra rồi cất lại.

Về nguyên tắc, thức ăn chín nên được chia nhỏ và cho vào tủ lạnh sớm, tốt nhất trong vòng khoảng 2 giờ sau khi nấu. Không nên để nguyên nồi lớn ở nhiệt độ phòng quá lâu. Khi ăn lại, chỉ hâm lượng vừa đủ cho một bữa và mỗi món chỉ nên hâm một lần, bảo đảm làm nóng đều toàn bộ. Không nên hâm cả nồi rồi tiếp tục cất lại cho lần sau.

Riêng với cơm, xôi, bánh chưng đã để ngoài quá lâu, trong điều kiện nghi ngờ, lựa chọn an toàn vẫn là không sử dụng lại. Nếu thực phẩm có dấu hiệu nhớt, đổi mùi, đổi vị hoặc đã để qua nhiều ngày, cần loại bỏ dứt khoát.

Giữ thói quen tiết kiệm là điều đáng quý, nhưng trong ăn uống, an toàn luôn phải đặt lên trước. Ngày Tết là để sum vầy, không phải để đánh đổi sức khỏe vì sự tiếc rẻ. Ăn vừa đủ, bảo quản đúng cách và sẵn sàng bỏ đi khi cần thiết chính là cách giữ Tết trọn vẹn cho cả gia đình.