Dị ứng hải sản: Không phải chuyện “hên xui” và những cái tên cần cảnh giác

Nhiều người lầm tưởng cơ địa dị ứng là thứ sinh ra đã có, nếu lúc nhỏ ăn được thì lớn lên sẽ vô tư. Thực tế, hệ miễn dịch của chúng ta là một thực thể động, liên tục thay đổi theo tuổi tác, môi trường và lối sống. Việc một người đột ngột dị ứng với món ăn quen thuộc có thể được giải thích qua hai hiện tượng y học sau:

1. Quá trình “mẫn cảm ẩn” (sensitization)

Hệ miễn dịch cần thời gian để nhận diện và “kết tội” một chất là kẻ thù. Ở những lần ăn trước, cơ thể bạn có thể đã âm thầm sản sinh ra kháng thể chống lại protein trong cá ngừ nhưng chưa đủ lượng để kích phát triệu chứng. Đến một ngày, khi lượng kháng thể đạt ngưỡng hoặc gặp điều kiện thuận lợi, một phản ứng bùng nổ (phản vệ) sẽ xảy ra.

2. Hội chứng ngộ độc histamine (giả dị ứng)

Riêng với các loại cá thịt đỏ như cá ngừ, cá thu, cá hồi... hiện tượng “dị ứng đột ngột” rất có thể là do cá không còn tươi.

Khi cá bị ươn, vi khuẩn sẽ phân hủy một loại axit amin trong thịt cá thành histamine - chất hóa học chính gây ra các triệu chứng dị ứng (ngứa, nổi mề đay, tụt huyết áp). Lúc này, dù cơ địa bạn không dị ứng, nhưng lượng Histamine quá cao trong miếng cá độc hại vẫn khiến bạn rơi vào tình trạng giống hệt như một trận phản vệ nặng.

Ngoài ra, sự suy giảm đề kháng sau một đợt ốm, stress kéo dài hoặc sự thay đổi nội tiết tố ở tuổi trung niên cũng có thể làm “tái cấu trúc” cách hệ miễn dịch phản ứng với thức ăn.

Bảng phong thần: Những loại hải sản cần cảnh giác cao độ

Hải sản là nhóm thực phẩm đứng đầu trong danh sách gây phản vệ nghiêm trọng. Nếu muốn bảo vệ bản thân và gia đình, bạn cần đặc biệt lưu ý hai nhóm sau:

Nhóm 1: Hải sản có vỏ (động vật giáp xác và nhuyễn thể)

Đây là nhóm có tỷ lệ gây dị ứng vĩnh viễn và nặng nề nhất, chứa loại protein tropomyosin rất khó bị phân hủy bởi nhiệt độ nấu nướng.

Tôm, cua, ghẹ: Đứng đầu về tần suất gây dị ứng. Phản ứng có thể từ ngứa ngáy đến sưng phù môi, mắt và co thắt đường thở.

Mực, bạch tuộc, nghêu, sò, hàu: Nhóm nhuyễn thể này cũng nguy hiểm không kém. Đáng ngại là người dị ứng tôm cua chưa chắc dị ứng sò hàu, nhưng một khi đã bị thì thường rất nặng.

Nhóm 2: Cá thịt đỏ (nguy cơ ngộ độc Histamine cao)

Cá ngừ, cá thu, cá nục: Như đã phân tích, nhóm cá này yêu cầu quy trình bảo quản cực kỳ khắt khe. Chỉ cần cá đóng băng không đủ độ hoặc để ngoài môi trường vài giờ, lượng độc tố Histamine sẽ tăng vọt, biến bữa ăn thành “bẫy” cấp cứu.

Lắng nghe cơ thể để không phải “đánh cược” với tử thần

Dị ứng không hên xui, nhưng nó luôn gửi tín hiệu cảnh báo. Quy tắc vàng để tự cứu mình là tuyệt đối không chủ quan trước những dấu hiệu nhỏ.

Nếu sau khi ăn hải sản, bạn cảm thấy hơi ngứa lăn tăn ở cổ họng, môi hơi tê rần hoặc bụng quặn đau nhẹ - đừng tặc lưỡi cho qua hay uống một viên thuốc dị ứng rồi ăn tiếp. Đó có thể là “phát súng hiệu” của hệ miễn dịch. Ở lần ăn tiếp theo, phản ứng có thể nâng cấp thành phản vệ độ III, đe dọa trực tiếp đến tính mạng như trường hợp bệnh nhân tại Bệnh viện Thống Nhất.

Ăn chín, uống sôi, chọn hải sản còn tươi sống và luôn lắng nghe cơ thể chính là cách để chúng ta làm chủ sức khỏe của mình, thay vì phó mặc cho hai chữ “may rủi”.