Matcha, trà xanh hay trà đen dễ gây say nhất? Làm gì khi bị say trà?

Trà vốn là thức uống thanh mát, giúp thư giãn và tỉnh táo tinh thần. Tuy nhiên, nếu thưởng trà không đúng cách, bạn rất dễ rơi vào trạng thái nôn nao, bồn chồn mà dân gian hay gọi vui là bị “trà vật” hay say trà.

Triệu chứng say trà là gì? Có giống say cà phê không?

Say trà xảy ra do cơ thể hấp thụ một lượng lớn caffeine và các hợp chất polyphenol (đặc biệt là tannin) trong một thời gian ngắn. Khi bị say trà, bạn sẽ gặp các triệu chứng điển hình như:

• Về thể chất: Cồn cào ruột gan, buồn nôn, xót dạ dày, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh, run rẩy tay chân.
• Về thần kinh: Tim đập nhanh, cảm giác bồn chồn, lo lắng nhưng đầu óc lại tỉnh táo một cách khiên cưỡng, đôi khi kèm theo đau đầu nhẹ.
  
  

So sánh với say cà phê: Về bản chất, cả hai đều có chung "thủ phạm" là caffeine nên đều gây tim đập nhanh, run tay và lo lắng. Tuy nhiên, say trà có điểm khác biệt rõ rệt nhờ sự xuất hiện của L-theanine (một axit amin giúp thư giãn) và tannin.

Say cà phê thường đến rất nhanh, mạnh mẽ, khiến bạn kích thích thần kinh ngay lập tức. Trong khi đó, say trà đến chậm hơn nhưng lại đi kèm cảm giác cồn cào, xót ruột và nôn nao ở dạ dày nặng nề hơn (do tannin làm kích ứng niêm mạc bụng trống). Bạn vừa thấy mệt mỏi, vừa thấy cồn cào nhưng thần trí lại tỉnh táo một cách kỳ lạ.

Bạn dễ say trà trong tình huống nào?

Không phải lúc nào uống trà cũng say. Hiện tượng này thường kích hoạt mạnh mẽ nhất trong 3 kịch bản sau:

Uống trà khi bụng rỗng: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi đói, dạ dày không có thức ăn để co bóp, tannin và caffeine sẽ kích thích trực tiếp vào niêm mạc dạ dày, đồng thời tốc độ hấp thụ caffeine vào máu diễn ra nhanh hơn gấp nhiều lần.

Uống trà quá đặc hoặc quá nhiều: Lượng caffeine nạp vào vượt ngưỡng chịu đựng của cơ thể trong một thời điểm ngắn sẽ làm hệ thần kinh quá tải.

Người ít khi uống trà hoặc cơ thể đang mệt mỏi: Những ai nhạy cảm với caffeine, người mới ốm dậy, hoặc người bị thiếu ngủ khi uống trà đặc rất dễ bị hạ đường huyết và say ngay lập tức.

Loại trà nào dễ gây say nhất?

Khả năng gây say của trà phụ thuộc lớn vào hàm lượng caffeine và cách chế biến (độ non của búp trà, dạng bột hay dạng lá). Với ba loại trà bạn đề xuất, thứ tự từ DỄ SAY NHẤT đến ÍT SAY HƠN được sắp xếp như sau:

Vị trí đầu bảng: Matcha

Matcha làm từ 100% lá trà non xay nhuyễn thành bột mịn. Khi uống matcha, bạn đang tiêu thụ toàn bộ lá trà thay vì chỉ uống nước cốt hãm. Do đó, hàm lượng caffeine, l-theanine và chất chống oxy hóa nạp vào cơ thể ở mức cao nhất, khiến matcha trở thành "quán quân" dễ gây say, đặc biệt là với người bụng đói.

Vị trí thứ hai: Trà xanh (Green tea)

Trà xanh là loại trà không lên men, giữ lại lượng tannin và caffeine nguyên bản rất cao. Vị chát đặc trưng của trà xanh chính là tannin – tác nhân lớn gây ra cảm giác cồn cào dạ dày khi say.

Vị trí cuối cùng: Trà đen (Black tea)

Trà đen đã trải qua quá trình oxy hóa hoàn toàn (lên men 100%). Quá trình này làm biến đổi cấu trúc các polyphenols, khiến trà đen có vị dịu hơn, ít chát hơn và thân thiện với dạ dày hơn trà xanh, do đó tỷ lệ gây say "cào ruột" thấp hơn.

Làm sao để giảm nhanh triệu chứng say trà?

Nếu chẳng may bị "trà vật", bạn đừng quá hoảng loạn. Hãy áp dụng ngay các mẹo "cấp cứu" cực kỳ đơn giản sau để cân bằng lại cơ thể:

Nạp đường ngay lập tức: Ăn một viên kẹo ngọt, một chiếc bánh quy, hoặc uống một ly nước đường/mật ấm. Đường sẽ giúp làm tăng lượng đường trong máu, giảm nhanh cảm giác chóng mặt, run rẩy.

Uống nhiều nước lọc: Hãy uống 1-2 ly nước ấm lớn để làm loãng nồng độ caffeine và tannin trong dạ dày, đồng thời thúc đẩy quá trình đào thải chúng qua đường tiểu.

Ăn nhẹ: Nếu dạ dày đang cồn cào, hãy ăn vài miếng bánh mì, củ khoai hoặc một ít cơm nguội. Tinh bột sẽ hấp thụ lượng tannin dư thừa, bảo vệ niêm mạc dạ dày và cắt cơn nôn nao.

Nghỉ ngơi: Nằm nghỉ ở nơi thoáng mát, thả lỏng cơ thể và hít thở sâu để nhịp tim ổn định trở lại.

Để thưởng trà an toàn, hãy luôn nhớ: Không uống trà khi đói, không pha quá đặc và hãy kèm theo một vài miếng bánh ngọt để buổi trà chiều luôn trọn vẹn vị thanh tao.