Đau bụng nghi ngộ độc thực phẩm, tại sao phải đo huyết áp và nhịp tim đầu tiên?

Ngộ độc thực phẩm là tình trạng rất dễ nhận biết. Thông thường, bệnh xảy ra sau một bữa ăn chung, sau một ngày đi ăn ngoài, hoặc khi ăn phải thức ăn lạ, thức ăn cũ hâm đi hâm lại.

Các triệu chứng điển hình bao gồm: mệt mỏi, chóng mặt, sốt, kết hợp với các biểu hiện đường tiêu hóa như đau bụng âm ỉ, đầy bụng, buồn nôn, sôi bụng hoặc đi lỏng.

Đối diện với tình trạng này, bệnh nhân cần được đo huyết áp để xác định có thể xử trí tại nhà hay nên đi bệnh viện gấp.

Nôn ói và tiêu chảy liên tục có thể khiến cơ thể mất một lượng lớn nước và điện giải trong thời gian ngắn. Khi đó, thể tích máu lưu thông giảm xuống, huyết áp có thể tụt thấp, trong khi tim phải đập nhanh hơn để bù trừ. Đây là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang gặp khó khăn trong việc duy trì tưới máu cho các cơ quan quan trọng như não, tim và thận.

Ở người trưởng thành, huyết áp bình thường thường dao động khoảng 90-120 mmHg đối với huyết áp tâm thu và 60-80 mmHg đối với huyết áp tâm trương. Khi huyết áp tụt dưới 90/60 mmHg, đặc biệt nếu kèm chóng mặt, lơ mơ hoặc ngất, người bệnh cần được đánh giá y tế ngay.

Nhịp tim nghỉ ngơi bình thường ở người lớn thường từ 60-100 lần/phút. Trong bối cảnh nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, nhịp tim trên 120 lần/phút hoặc dưới 50 lần/phút, đặc biệt khi đi kèm tụt huyết áp, da lạnh, vã mồ hôi hoặc rối loạn ý thức, là những dấu hiệu nguy hiểm có thể cho thấy tình trạng mất nước nặng hoặc sốc tuần hoàn, cần đưa bệnh nhân đi bệnh viện.

1. Nguyên tắc sơ cứu đầu tiên: bù nước và điện giải

Nếu đo mạch và huyết áp của người bệnh vẫn bình thường, việc đầu tiên và quan trọng nhất cần làm ngay là bù nước. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mất nước và điện giải là nguyên nhân hàng đầu có thể dẫn đến tử vong hoặc gây ra các biến chứng nguy hiểm lúc đầu.

Cách bù nước đơn giản: Uống một ly nước ấm pha một chút muối, hoặc nước ép trái cây sạch pha thêm chút muối.

Mục đích: Bù lại lượng nước và chất điện giải đã mất, giữ cho cơ thể không bị rối loạn.

2. Hãy để cơ thể đào thải độc tố tự nhiên (không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy và cầm ói)

Khi cơ thể bị độc tố hoặc vi trùng xâm nhập qua đường tiêu hóa, phản xạ nôn ọe hay đi cầu phân lỏng là cơ chế tự vệ tự nhiên mà cơ thể được phú cho để tống xuất các chất độc hại ra ngoài. Ngay cả các loài động vật trong tự nhiên như báo, sư tử, hay khỉ khi ăn phải chất độc cũng tự tìm một số loại lá cây ăn vào để nôn ra.

Sai lầm thường gặp: Nhiều người vì khó chịu nên có thói quen tìm mua các loại thuốc để cầm ngay triệu chứng tiêu chảy hay nôn mửa.

Lời khuyên từ bác sĩ: Tuyệt đối không nên dùng thuốc cầm trong 12 giờ đầu tiên. Hãy để cơ thể tự đẩy bớt vi trùng và độc tố ra ngoài nhằm giảm sự tấn công của chúng đối với hệ tiêu hóa.

3. Ổn định đường tiêu hóa bằng gừng tươi

Để giúp làm dịu đường ruột sau khi đã đào thải bớt độc tố, bạn có thể sử dụng nước ấm pha gừng tươi:

Theo Đông y: Gừng có tác dụng ổn định tì vị.

Theo Tây y: Gừng có tính sát khuẩn nhẹ, tạo môi trường không thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, giúp trung hòa một số độc tố, đồng thời giảm co thắt và kích ứng cấp tính ở đường tiêu hóa.

Lưu ý quan trọng: Không được lạm dụng nước gừng từ tuần này qua tuần khác. Nếu uống quá thường xuyên hàng ngày, gừng sẽ phản tác dụng, gây kích ứng và làm đau bao tử.

4. Các dấu hiệu trở nặng cần đến cơ sở y tế ngay

Bạn cần đặc biệt theo dõi sát sao người bệnh, đặc biệt là người trên 65 - 70 tuổi hoặc người có bệnh nền (như tiểu đường, huyết áp cao). Hãy đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu trở nặng sau:

• Triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy diễn ra quá ồ ạt.
• Nôn khan liên tục, ói liên tục không ngừng.
• Tê rần giật, co giật hoặc bẻ tay chân.
• Hoa mắt, chóng mặt, lảo đảo muốn té, yếu mỏi tay chân.
• Bụng bị chướng căng lên.
• Đi cầu phân có đàm hoặc máu.
  
  

Kết luận: Khi có các dấu hiệu trở nặng kể trên, điều người bệnh cần là được đưa đến cơ sở y tế kịp thời để bác sĩ can thiệp, chứ không phải là tự ý tìm mua các loại thuốc cầm tiêu chảy hay cầm ói tại nhà.