Châm cứu giúp tăng hiệu quả lành loét dạ dày hơn 2 lần khi phối hợp cùng Y học hiện đại

Quan điểm Y học cổ truyền về chứng Vị quản thống

Trong Y học cổ truyền (YHCT), loét dạ dày tá tràng được xếp vào phạm vi chứng Vị quản thống, liên quan mật thiết đến hai tạng chính là Tỳ và Vị. Ngoài ra, bệnh còn có sự tác động của tạng Can (chủ sơ tiết), Tâm (chủ huyết mạch) và Thận (chủ âm dương). Dựa trên các tác phẩm kinh điển như Cảnh Nhạc Toàn Thư, BSNT Kiều Quốc Việt - Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (ĐHQG-HCM) nhấn mạnh việc phân biệt vùng đau ở Thượng tiêu (vị quản), Trung tiêu (vùng giữa Tỳ và Vị) hay Hạ tiêu (dưới rốn) để có hướng xử trí phù hợp.

Một điểm đáng chú ý trong tiếp cận lâm sàng là người thầy thuốc cần loại trừ các bệnh lý cấp tính trước khi đưa ra chẩn đoán YHCT, điều này đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kiến thức y học hiện đại và cổ truyền. Về mặt biện chứng, bệnh được chia thành 4 thể chính: Can khí phạm vị, Tỳ vị hư hàn, Vị huyết ứ và Vị âm hư.

Việc phân biệt rõ giữa Thực chứng (đau dữ dội, cự án) và Hư chứng (đau âm ỉ, thiện án), cũng như tính chất Hàn - Nhiệt, là cơ sở quan trọng để lập ra phương đồ điều trị hiệu quả.

Hiệu quả châm cứu: Từ bằng chứng khoa học đến thực tiễn lâm sàng

Phần trọng tâm của báo cáo là kết quả nghiên cứu hệ thống dựa trên 40 nghiên cứu với 3.693 bệnh nhân được chẩn đoán qua nội soi. Khi so sánh đơn thuần giữa châm cứu và Y học hiện đại (YHHĐ), dữ liệu cho thấy:

- Tỷ lệ lành loét: Châm cứu có xu hướng cho kết quả tốt hơn (OR = 1,62), tuy nhiên ý nghĩa thống kê chưa thực sự rõ ràng (p = 0,052) và cần thêm nhiều bằng chứng củng cố.

- Cải thiện triệu chứng: Đây là thế mạnh tuyệt đối của châm cứu với tỷ số chênh lên tới 2,51 và có ý nghĩa thống kê rất cao. Châm cứu giúp giải quyết các triệu chứng đau bụng, đầy trướng hiệu quả hơn so với chỉ dùng thuốc YHHĐ.

- Tiệt trừ vi khuẩn HP: Châm cứu đơn thuần không có sự khác biệt so với YHHĐ, chứng tỏ việc diệt HP vẫn cần phụ thuộc chủ yếu vào phác đồ kháng sinh.

- Dự phòng tái phát: Châm cứu thể hiện vai trò vượt trội trong việc giúp người bệnh duy trì trạng thái ổn định lâu dài, ít tái phát hơn so với việc chỉ điều trị bằng thuốc Tây đơn thuần.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, khi phối hợp châm cứu với YHHĐ, tỷ lệ lành loét tăng cao gấp 2,33 lần và cải thiện triệu chứng tăng 3,54 lần so với việc chỉ dùng đơn trị liệu bằng thuốc. Điều này cho phép bác sĩ YHCT tự tin phối hợp các phương pháp để mang lại lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

Tối ưu hóa phương pháp và huyệt vị trong điều trị

Thông qua phương pháp phân tích mạng lưới, BSNT Kiều Quốc Việt đã chỉ ra những "công thức" tối ưu cho từng mục tiêu điều trị cụ thể:

- Thủy châm (điểm châm) phối hợp thuốc Tây: Mang lại hiệu quả lành loét cao nhất.

- Cứu (moxibustion) phối hợp thuốc Tây: Giúp cải thiện triệu chứng mạnh nhất trên lâm sàng.

- Hào châm phối hợp Cứu và thuốc Tây: Là lựa chọn hàng đầu để dự phòng tái phát loét.

Về hệ thống huyệt vị, các nghiên cứu tập trung sử dụng các huyệt phổ biến như: Trung quản, Túc tam lý, Tỳ du, Vị du và Nội quan. Nguyên tắc chọn huyệt dựa trên học thuyết Du - Mộ, Nguyên - Lạc và các huyệt đặc trị tùy theo triệu chứng cụ thể của bệnh nhân.

Bài báo cáo khẳng định châm cứu không chỉ là phương pháp hỗ trợ mà là một mắt xích quan trọng trong điều trị loét dạ dày tá tràng. Sự kết hợp giữa châm cứu và thuốc (cả Đông và Tây y) giúp tăng tỷ lệ lành loét, giảm triệu chứng nhanh chóng và ngăn ngừa bệnh quay trở lại, đồng thời hạn chế tối đa các tác dụng ngoại ý cho người bệnh.

Hội nghị Khoa học và Công nghệ Tuổi trẻ Trường Đại học Khoa học Sức khỏe lần I quy tụ 60 báo cáo nghiên cứu thuộc 7 chuyên đề, trải rộng từ y học lâm sàng, sản phụ khoa, điều dưỡng, dược học đến trí tuệ nhân tạo và y học tính toán. Nhiều đề tài được đánh giá cao về tính mới, khả năng ứng dụng và được trình bày bằng tiếng Anh, thể hiện năng lực hội nhập của đội ngũ nghiên cứu trẻ. Báo cáo "Tổng quan khoa học điều trị viêm dạ dày - tá tràng bằng châm cứu" của BSNT Kiều Quốc Việt đạt giải Ba tại Ban chuyên đề 7 về Y học cổ truyền. Kết thúc hội nghị, Ban Giám khảo đã lựa chọn 14 công trình xuất sắc đại diện nhà trường tham dự Hội nghị Khoa học và Công nghệ Tuổi trẻ ngành Y tế lần thứ XXIII tại Hải Phòng, đồng thời tạo nền tảng để UHS xây dựng văn hóa nghiên cứu khoa học và phát hiện, bồi dưỡng các tài năng trẻ.

>>> Cửa sổ vàng và hiệu quả điều trị u buồng trứng trong thai kỳ bằng phẫu thuật nội soi tại Bệnh viện Từ Dũ

>>> Hội chứng hiếm gặp "chỉ 200 ca trên thế giới" ghi nhận tại Bệnh viện Bình Dân