BV Nhân dân 115: Điểm danh 5 tai nạn mùa hè và cách xử trí nhanh

Mùa hè là khoảng thời gian lý tưởng cho những chuyến du lịch, dã ngoại và các hoạt động ngoài trời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm Khoa Cấp cứu - Bệnh viện Nhân dân 115 tiếp nhận số lượng người bệnh tăng đột biến. 

Thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài, thực phẩm nhanh ôi thiu và các hoạt động vui chơi ngoài trời gia tăng chính là những nguyên nhân hàng đầu.

Điều đáng nói là phần lớn các ca cấp cứu trong mùa hè hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu mỗi chúng ta chủ động trang bị những kiến thức chăm sóc sức khỏe và biết cách xử trí ban đầu đúng cách.

1. Sốc nhiệt - Nguy hiểm âm thầm từ thời tiết

Khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao lên tới gần 40°C, cơ thể rất dễ bị mất nước và mất khả năng tự điều hòa thân nhiệt. Người làm việc ngoài trời, người cao tuổi, trẻ em và người có bệnh nền (như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường) là những đối tượng nguy hiểm nhất.

• Dấu hiệu nhận biết: Ban đầu là mệt mỏi, khát nước dữ dội, đau đầu, chóng mặt hoặc chuột rút. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh sẽ sốt cao, co giật, lơ mơ hoặc ngất xỉu. Đây là tình trạng cấp cứu nguy cấp, có thể gây tổn thương não và tử vong.

• Cách phòng tránh:

- Hạn chế tối đa làm việc hoặc di chuyển ngoài trời nắng từ 10 giờ đến 16 giờ.

- Uống nước đều đặn mỗi ngày, ngay cả khi chưa cảm thấy khát.

- Mặc quần áo rộng rãi, sáng màu, thấm hút mồ hôi tốt.

• Xử trí nhanh: Đưa ngay người bệnh vào nơi bóng mát, thoáng gió. Cởi bớt quần áo, lau mát cơ thể bằng nước mát ở các vùng cổ, nách, bẹn. Lưu ý: Không tự ý cho người bệnh uống thuốc hạ sốt. Nếu người bệnh lơ mơ hoặc không tỉnh lại, phải gọi cấp cứu ngay.

2. Ngộ độc thực phẩm - Đừng chủ quan với thức ăn mùa nóng

Nhiệt độ cao là môi trường lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi rất nhanh trong thực phẩm. Chỉ cần một bữa ăn không được bảo quản đúng cách, cả gia đình có nguy cơ phải nhập viện.

• Dấu hiệu nhận biết: Đau bụng quặn thắt, nôn ói liên tục, tiêu chảy, sốt hoặc có dấu hiệu mất nước (khô môi, tiểu ít). Đối với trẻ nhỏ và người già, tình trạng mất nước diễn ra rất nhanh và cực kỳ nguy hiểm.

• Cách phòng tránh:

- Tuân thủ nguyên tắc "ăn chín, uống sôi", chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng.

- Thức ăn nấu chín nếu chưa ăn ngay cần bảo quản trong tủ lạnh đúng cách.

- Tuyệt đối không ăn thức ăn đã có mùi lạ hoặc nghi ngờ ôi thiu.

• Xử trí nhanh: Cho người bệnh uống nhiều nước, tốt nhất là bù nước bằng dung dịch oresol (pha đúng tỷ lệ hướng dẫn). Lưu ý: Không tự ý uống các loại thuốc cầm tiêu chảy vì sẽ giữ lại độc tố vi khuẩn trong ruột. Nếu nôn nhiều không thể uống được, sốt cao hoặc lơ mơ, cần đưa đến bệnh viện ngay.

3. Đuối nước - Tai nạn thương tâm xảy ra trong gang tấc

Mỗi khi hè về, những tai nạn đuối nước thương tâm ở trẻ em lại gia tăng. Đáng tiếc là hầu hết các trường hợp xảy ra khi trẻ không có sự giám sát chặt chẽ từ người lớn. Rủi ro không chỉ ở sông, suối, biển mà còn ở ao hồ, bể bơi, thậm chí là các lu, bồn chứa nước ngay tại nhà.

• Cách phòng tránh:

- Cha mẹ phải luôn theo sát, không rời mắt khi trẻ vui chơi gần khu vực có nước.

- Cho trẻ học bơi bài bản và trang bị kỹ năng an toàn dưới nước.

- Luôn mặc áo phao đạt chuẩn khi tham gia các hoạt động đường thủy hoặc tắm biển, tắm sông.

• Xử trí nhanh: Khi đưa được nạn nhân lên bờ, nếu họ ngưng tim ngưng thở, cần tiến hành cấp cứu ngay lập tức tại chỗ, đồng thời gọi nhân viên y tế hỗ trợ. Tuyệt đối không thực hiện các biện pháp phản khoa học như dốc ngược người nạn nhân để chạy.

4. Tai nạn giao thông và tai nạn sinh hoạt gia tăng

Mùa hè là mùa cao điểm của các chuyến du lịch, về quê, khiến mật độ giao thông tăng cao. Bên cạnh đó, trẻ nhỏ được nghỉ học, thiếu sân chơi an toàn nên rất dễ gặp các tai nạn sinh hoạt như té ngã, bỏng nước sôi, điện giật, hóc dị vật...

• Cách phòng tránh:

- Chấp hành nghiêm chỉnh luật giao thông, luôn đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn và tuyệt đối không lái xe sau khi đã uống rượu bia.

- Thiết kế không gian nhà ở an toàn, che chắn kỹ các ổ điện, để xa tầm tay trẻ em các vật dụng sắc nhọn, hóa chất hoặc nước sôi.

- Thường xuyên giám sát và hướng dẫn trẻ các quy tắc an toàn khi vui chơi.

5. Rắn cắn, côn trùng đốt khi đi dã ngoại 

Các hoạt động leo núi, cắm trại trong rừng hoặc làm việc ngoài đồng ruộng vào mùa hè làm tăng nguy cơ bị rắn độc cắn, ong đốt hoặc côn trùng độc tấn công.

• Xử trí đúng cách khi bị rắn cắn:

- Giữ người bệnh bình tĩnh, tuyệt đối không để họ tự đi lại vì vận động sẽ làm nọc độc di chuyển về tim nhanh hơn.

- Rửa sạch vết thương bằng nước sạch, băng ép nhẹ nhàng và cố định chi bị cắn.

- Nhanh chóng chuyển người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất có huyết thanh kháng nọc độc.

Lưu ý: Không rạch vết thương, không hút nọc độc, không đắp lá cây dân gian và không buộc dây garô quá chặt (gây thiếu máu nuôi dẫn đến hoại tử chi).

Khi nào cần đến Khoa Cấp cứu ngay lập tức?

Thời gian đối với các ca cấp cứu chính là mạng sống. Người dân tuyệt đối không tự điều trị tại nhà hoặc chần chừ chờ xem bệnh có tự đỡ hay không. Hãy đến cơ sở y tế hoặc Khoa Cấp cứu gần nhất ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Khó thở, thở rít hoặc môi, đầu ngón tay bị tím tái.

• Sốt cao liên tục kèm theo lơ mơ, co giật hoặc mê sảng.

• Đau tức ngực dữ dội, đau lan ra tay hoặc sau lưng.

• Nôn ói quá nhiều, tiêu chảy liên tục không ngừng gây kiệt sức.

• Gặp chấn thương nặng, nghi ngờ gãy xương hoặc chảy máu không cầm được.

• Nạn nhân sau khi bị đuối nước, điện giật hoặc bỏng nặng.

• Nghi ngờ ngộ độc hóa chất hoặc bị rắn độc cắn.

Lời khuyên từ chuyên gia Cấp cứu

Sức khỏe của bản thân và gia đình không chỉ được bảo vệ bởi thiết bị y khoa hiện đại công nghệ cao tại bệnh viện, mà quan trọng nhất là bắt đầu từ ý thức phòng ngừa của chính chúng ta.

Một chút cẩn trọng trong việc uống đủ nước, ăn chín uống sôi, hạn chế phơi nắng và giám sát trẻ nhỏ sẽ giúp chúng ta có một mùa hè trọn vẹn, vui tươi và an toàn.

Khi cơ thể có các dấu hiệu bất thường, hãy chủ động đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời!