Bí quyết tự chủ hạnh phúc ở tuổi xế chiều bắt đầu từ sự chuẩn bị trước khi về hưu
Hạnh phúc là hành trình liên tục cân bằng giữa nhu cầu và năng lực bản thân. Ở mốc 60 tuổi, trước sự suy giảm tự nhiên về sức khỏe và nguồn lực xã hội, con người cần một "chiến lược" thích ứng mới để thỏa mãn 23 nhu cầu đời sống. Bằng góc nhìn sâu sắc, GS.TS Nguyễn Thiện Nhân - Nguyên ủy viên Bộ Chính trị, Nguyên Bí thư Thành ủy TPHCM đã chỉ ra lời giải thực tiễn giúp mỗi cá nhân chủ động chuẩn bị hành trang tri thức và tâm lý để bước vào tuổi hưu an nhiên.
Hiểu đúng về hạnh phúc và quy luật thay đổi khi bước vào tuổi xế chiều
GS.TS Nguyễn Thiện Nhân đặt vấn đề rằng dù khái niệm hạnh phúc đã xuất hiện trong nhiều văn kiện lịch sử lớn, nhưng cho đến nay vẫn chưa có một định nghĩa duy nhất được thống nhất trong giới nghiên cứu khoa học. Dẫn chiếu từ các công trình tâm lý học, GS.TS Nguyễn Thiện Nhân chỉ ra rằng hạnh phúc thực chất là sự hài lòng tổng thể của con người khi các nhu cầu từ ngắn hạn đến dài hạn được thỏa mãn tại một thời điểm nhất định.
Nhấn mạnh về bản chất của trạng thái này, GS.TS Nguyễn Thiện Nhân nhận định rằng hạnh phúc không phải là một trạng thái tĩnh hay một đích đến cố định, mà là kết quả của một quá trình lặp đi lặp lại mỗi ngày bao gồm việc xây dựng kế hoạch hành động, thực thi, tiếp nhận phản hồi và không ngừng nâng cao năng lực tinh thần cùng nguồn lực bản thân.
Nghiên cứu về tâm lý và sinh học cho thấy đời sống con người xoay quanh 23 loại nhu cầu khác nhau từ ăn, mặc, ở, sức khỏe, việc làm đến học tập, phát huy năng lực, giao lưu xã hội và tâm linh. Khi còn trẻ, các nguồn lực thể chất, tài chính, mối quan hệ và tiếp nhận thông tin liên tục gia tăng.
Tuy nhiên, khi bước sang tuổi xế chiều, các nguồn lực này sẽ suy giảm tự nhiên: chức năng cơ thể lão hóa, lãng quên tăng lên, khả năng bảo vệ sức khỏe kém đi và cơ hội tham gia các hoạt động xã hội thu hẹp. Việc nhận thức đúng đắn về sự chuyển dịch này chính là tiền đề quan trọng để người cao tuổi không rơi vào trạng thái hụt hẫng khi rời xa môi trường công sở.
Buông bỏ áp lực và lựa chọn nhu cầu sống phù hợp
Khi phân tích về giai đoạn bước vào tuổi hưu, GS.TS Nguyễn Thiện Nhân đưa ra đánh giá thực tế rằng phần đông mọi người thường gặp khủng hoảng không phải vì thiếu thốn vật chất, mà vì chưa biết cách điều chỉnh kỳ vọng cho phù hợp với độ tuổi. Theo quan điểm của ông, người về hưu không nên tiếp tục duy trì cường độ phấn đấu hay đặt ra những mục tiêu lớn lao như thời thanh niên, mà đây là thời điểm cần ưu tiên cho sự ổn định và cân bằng tâm lý.
Để đạt được sự viên mãn ấy, mỗi người cần chủ động thiết lập những nhu cầu sống thực tế, vừa sức để tránh gây ra sự quá tải cho cả thể chất lẫn tinh thần. Song song với đó, việc không ngừng bồi đắp năng lực tinh thần thông qua việc thấu hiểu sự thay đổi của cơ thể sẽ giúp người lớn tuổi xây dựng được phương thức vận động, sinh hoạt và ứng xử hài hòa với môi trường xung quanh.
Những bài học vỡ lòng để tuổi xế chiều trọn vẹn an vui
Không dừng lại ở những khung lý thuyết vĩ mô, GS.TS Nguyễn Thiện Nhân mang đến những hướng dẫn cụ thể và gần gũi với đời sống thường nhật của người lớn tuổi. Ông phân tích rõ ràng về chế độ dinh dưỡng rằng nếu như thời trẻ con người cần ăn nhiều để phát triển và làm việc, thì người trên sáu mươi tuổi cần ăn uống điều độ, vừa đủ chất và quan trọng nhất là phải phù hợp với các bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp hay mỡ máu. Việc tiếp tục duy trì thói quen ăn uống vô độ như thời trẻ sẽ vô tình trở thành tác nhân trực tiếp làm suy giảm sức khỏe.
Bên cạnh đó, không gian sống như phòng ngủ hay khu vực vệ sinh cần được bố trí gọn gàng, tránh các bậc thềm cao để phòng ngừa tuyệt đối nguy cơ té ngã. Người cao tuổi cũng cần trang bị những kỹ năng thiết thực như ăn uống đúng cách để tránh nghẹn, uống đủ nước, chăm sóc răng miệng, cũng như duy trì thói quen tự theo dõi huyết áp, đường huyết và cân nặng mỗi ngày.
Hơn thế nữa, thay vì duy trì những mối quan hệ xã giao rộng lớn như khi còn làm việc, người về hưu nên tinh gọn lại, tập trung vun đắp những tình cảm chất lượng bên gia đình, bạn bè và đồng nghiệp để tìm thấy sự sẻ chia sâu sắc.
Qua báo cáo của GS.TS Nguyễn Thiện Nhân, hạnh phúc tuổi xế chiều không phải là một ngẫu nhiên sinh ra đã có, thành quả đó đòi hỏi mỗi người phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước khi bước qua cánh cửa hưu trí. Bằng việc thấu hiểu những thay đổi của bản thân, biết buông bỏ những áp lực không cần thiết để thiết lập nhu cầu sống thực tế, kết hợp cùng việc rèn luyện các kỹ năng chăm sóc thể chất và tinh thần mỗi ngày, mỗi cá nhân hoàn toàn có thể tự chủ kiến tạo cho mình một tuổi già an nhiên, khỏe mạnh và trọn vẹn ý nghĩa.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
