Bệnh nhân đái tháo đường kiểm soát tốt đường huyết vẫn có thể mù và nhồi máu cơ tim

Đái tháo đường không chỉ làm tăng đường huyết mà còn âm thầm gây tổn thương tim và mắt. Các biến chứng thường tiến triển lặng lẽ, chỉ phát hiện khi đã nặng. Vì vậy, người bệnh cần được theo dõi toàn diện, tầm soát định kỳ và phối hợp điều trị để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Chỉ kiểm soát đường huyết thôi chưa đủ

Nam bệnh nhân 56 tuổi, ngụ TPHCM mắc đái tháo đường type 2 hơn 10 năm, ông tuân thủ thuốc đều đặn và tin rằng chỉ cần giữ đường huyết ổn định là có thể sống khỏe. Tuy nhiên, gần đây ông xuất hiện đau thắt ngực khi gắng sức, mỏi mệt, thị lực giảm và thấy đốm đen trước mắt. Khi đi khám, bệnh nhân được phát hiện đồng thời biến chứng tim mạch và võng mạc đái tháo đường giai đoạn sớm. Đây là lời cảnh tỉnh cho nhiều người bệnh: đường huyết ổn định chưa đủ an toàn.

Theo BS.CK1 Lê Hoàng Bảo - Khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, biến chứng tim mạch vẫn là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở người đái tháo đường. Trong khi đó, bệnh võng mạc lại là nguyên nhân phổ biến gây mù lòa. Người bệnh có thể giữ chỉ số HbA1c trong giới hạn, nhưng nếu không kiểm soát huyết áp và mỡ máu, nguy cơ nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ vẫn rất cao.

BS.CK1 Lê Hoàng Bảo - Khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM thăm khám và tư vấn cho người bệnh đái tháo đường.

Điều trị đái tháo đường vì thế phải hướng đến quản lý đa yếu tố, gồm: kiểm soát đường huyết, huyết áp, mỡ máu, chế độ ăn uống hợp lý, vận động, kiểm soát cân nặng và tầm soát định kỳ. Đây là chìa khóa giúp làm chậm tiến triển biến chứng và nâng cao chất lượng sống.

Giữ đôi mắt sáng - bảo vệ trái tim khỏe

Nếu biến chứng tim mạch là “kẻ thầm lặng” đe dọa tính mạng, thì biến chứng võng mạc lại âm thầm cướp đi ánh sáng của người bệnh. Theo BS.CK2 Nguyễn Thành Luân - Khoa Mắt, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, tổn thương võng mạc đái tháo đường có thể tiến triển nhiều năm mà không có triệu chứng rõ rệt. Khi người bệnh bắt đầu mờ mắt, nhìn méo hình, thấy đốm đen trôi nổi, phần lớn đã ở giai đoạn nặng, khó phục hồi thị lực dù có điều trị.

Thống kê cho thấy sau 10 năm mắc bệnh, khoảng 40% người đái tháo đường type 2 và 60% type 1 có tổn thương võng mạc; trong đó 2% tiến triển đến giai đoạn tăng sinh, dễ dẫn đến mù lòa.

BS.CK2 Nguyễn Thành Luân - Khoa Mắt, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đang thực hiện chụp đáy mắt cho người bệnh đái tháo đường nhằm phát hiện sớm biến chứng võng mạc.

BS.CK2 Nguyễn Thành Luân khuyến cáo, người bệnh không nên chờ đến khi mờ mắt mới đi khám. Hãy tầm soát mắt định kỳ bằng phương pháp chụp đáy mắt, với đái tháo đường type 2, nên kiểm tra ngay sau khi chẩn đoán; với type 1, sau 5 năm phát hiện bệnh. Sau đó cần duy trì khám ít nhất mỗi năm một lần.

Nhiều nghiên cứu cũng khẳng định, việc kiểm soát đồng thời đường huyết, huyết áp, mỡ máu giúp làm chậm tiến triển tổn thương võng mạc. Hiện nay, một số thuốc đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ biến chứng mắt, nhưng chỉ hiệu quả khi phát hiện sớm và tuân thủ điều trị nghiêm ngặt.