Ăn uống sai cách - “châm ngòi” cho bệnh gout bùng phát

Bệnh gout không chỉ gây ra những cơn đau khớp dữ dội mà còn để lại nhiều biến chứng nặng nề nếu không được kiểm soát. Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc điều trị và phòng ngừa tái phát. Hiểu đúng nguyên tắc ăn uống sẽ giúp người bệnh sống khỏe mạnh, giảm thiểu nguy cơ bệnh trở lại.

Gout là một dạng viêm khớp hình thành khi acid uric trong máu tăng cao, lắng đọng thành các tinh thể muối urat tại khớp. Người bệnh thường trải qua những cơn đau đột ngột, sưng đỏ, nóng ở khớp, đặc biệt là ngón chân cái và các cơn đau này có thể kéo dài nhiều ngày đến nhiều tuần. Nếu không kiểm soát tốt, gout sẽ gây ra biến chứng nguy hiểm như hình thành hạt tophi, biến dạng khớp, sỏi thận hay thậm chí là suy thận.

Trong chế độ ăn uống, hàm lượng purine có vai trò quyết định. Đây là chất khi chuyển hóa sẽ tạo ra acid uric. Những thực phẩm rất giàu purine như phủ tạng động vật (gan, cật, óc, tủy), cá mòi, hay các loại thực vật tăng trưởng nhanh như nấm, măng tây, giá cần được loại bỏ khỏi thực đơn hằng ngày. Nhóm giàu purine khác như thịt đỏ, gia cầm, cá nạc, hải sản, đậu đỗ, cải bó xôi, bông cải xanh chỉ nên dùng với lượng hạn chế.

Ngược lại, người bệnh có thể yên tâm bổ sung các loại ngũ cốc, trứng, sữa, phô mai, rau quả, hạt có dầu, vốn chứa ít purine và an toàn hơn.

Ngoài purine, rượu bia và đồ uống có cồn được xem là “kẻ thù” hàng đầu của bệnh nhân gout vì làm nồng độ acid uric trong máu tăng nhanh. Cà phê đặc, trà đậm, chocolate hay ca cao cũng cần được lưu ý vì có thể ảnh hưởng đến khả năng đào thải acid uric.

Nguyên tắc dinh dưỡng được khuyến nghị cho người bệnh gout là chế độ ăn ít chất béo (dưới 30% tổng năng lượng), giàu carbohydrate, hạn chế protein (khoảng 0,8 g/kg cân nặng/ngày) và tuyệt đối tránh các loại thực phẩm giàu purine. Người bệnh cũng cần uống đủ nước (khoảng 2-3 lít/ngày) để tăng đào thải acid uric qua thận, trừ khi có chỉ định hạn chế nước do bệnh lý thận hoặc tim.

Bên cạnh chế độ ăn, các biện pháp hỗ trợ khác cũng rất quan trọng. Người bệnh nên duy trì cân nặng hợp lý, bởi thừa cân vừa làm tăng acid uric, vừa tạo áp lực lên khớp. Tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, yoga giúp khớp linh hoạt và giảm nguy cơ tái phát. Kiểm soát căng thẳng cũng góp phần ổn định bệnh, vì stress có thể làm nặng thêm triệu chứng.

Đặc biệt, cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ thuốc hạ acid uric theo chỉ định của bác sĩ, bởi đây là nền tảng để giữ nồng độ acid uric ổn định, ngăn ngừa tái phát và biến chứng lâu dài.