Ăn tết 7 ngày tăng 3 ký, giảm 3 ký mất 30 ngày: sao lại bất công như vậy?

Câu chuyện quen thuộc mỗi dịp đầu năm: trước Tết thon gọn bao nhiêu, sau Tết bước lên cân mà muốn… bước xuống liền. Điều “oan ức” nhất là: tăng cân chỉ cần vài ngày, nhưng để giảm lại phải cả tháng trời. Nghe như luật bất thành văn của vũ trụ.

Thực ra, cơ thể không “bất công” với bạn. Nó chỉ… quá giỏi trong việc tích trữ.

1. Tăng nhanh chưa chắc đã toàn là mỡ

Đầu tiên, phải nói thật: tăng 2- 3 ký sau một tuần chưa chắc toàn bộ là mỡ.

Trong dịp Tết, bạn thường:

• Ăn nhiều tinh bột (bánh tét, bánh chưng, mứt)
• Ăn mặn hơn (thịt kho, dưa món)
• Uống ít nước lọc hơn
• Thức khuya
  
  

Tinh bột khi vào cơ thể sẽ được dự trữ dưới dạng glycogen ở gan và cơ. Mỗi gram glycogen giữ theo khoảng 3 gram nước. Nghĩa là chỉ cần ăn nhiều cơm nếp vài ngày, cơ thể đã giữ thêm khá nhiều nước.

Thêm vào đó, ăn mặn khiến cơ thể giữ nước để cân bằng điện giải. Thế là cân nặng tăng vèo vèo -  phần lớn là nước chứ chưa phải “mỡ xịn”.

• Tin vui: phần này có thể giảm nhanh khi bạn ăn uống điều độ lại.
• Tin chưa vui lắm: phần còn lại mới là chuyện dài.
  
  

2. Tích mỡ thì dễ, đốt mỡ thì khó

Cơ thể con người được lập trình để sinh tồn. Thời xưa, thức ăn khan hiếm, nên hễ có dịp “ăn được bao nhiêu hay bấy nhiêu” thì cơ thể sẽ tranh thủ tích trữ dưới dạng mỡ.

Một tuần Tết, bạn có thể dư ra vài nghìn calo so với nhu cầu. Mỗi 7.700 calo dư tương đương khoảng 1 kg mỡ. Nếu mỗi ngày dư 500- 700 calo (không khó đâu với bánh tét, lạp xưởng, nước ngọt), thì chỉ 7 ngày cũng đủ tạo nên một “tác phẩm” nho nhỏ quanh eo.

Trong khi đó, để giảm 1 kg mỡ, bạn phải tạo ra mức thâm hụt khoảng 7.700 calo. Nghĩa là:

• Ăn ít hơn một chút mỗi ngày
• Vận động nhiều hơn một chút mỗi ngày
• Duy trì đều đặn
  
  

Nếu mỗi ngày bạn “thiếu” 300- 500 calo, phải mất vài tuần mới gom đủ số calo để đốt 1 kg mỡ. 

Tăng cân là “ăn dư trong thời gian ngắn”. Giảm cân là “kiên trì thiếu hụt trong thời gian dài”. Nghe đã thấy bất công chưa?

3. Cơ thể không thích bị bỏ đói

Khi bạn đột ngột ăn ít sau Tết để giảm cân cấp tốc, cơ thể hiểu lầm rằng: “Ủa, khan hiếm thức ăn rồi sao?”. Thế là nó giảm tốc độ chuyển hóa để tiết kiệm năng lượng.

Bạn ăn ít hơn nhưng không giảm nhanh như mong đợi vì cơ thể đã bật chế độ “tiết kiệm pin”.

Chưa kể, khi ăn kiêng quá nghiêm ngặt, bạn dễ mệt mỏi, thèm ăn dữ dội và… quay lại ăn bù. Cân nặng lại tăng.

Trong khi đó, lúc ăn Tết, bạn chẳng phải đấu tranh gì. Mọi thứ trôi chảy, vui vẻ, không áp lực. Cơ thể không bị căng thẳng, chỉ lặng lẽ tích trữ.

4. Tâm lý cũng góp phần “bất công”

Tăng cân thường diễn ra trong không khí vui vẻ: sum họp, chúc tụng, tiệc tùng. Bạn không soi gương mỗi giờ.

Giảm cân lại đi kèm sự chú ý liên tục: cân mỗi sáng, nhìn bụng mỗi tối, đếm từng muỗng cơm. Thời gian vì thế trôi chậm hơn trong cảm giác.

Một tuần tăng cân có thể bạn không để ý từng ngày.

Một tháng giảm cân bạn lại đếm từng gram.

Thế nên mới thấy tăng nhanh, giảm chậm.

5. Vậy có hy vọng không?

Có, và rất nhiều.

1. Thứ nhất, một phần cân nặng tăng sau Tết là nước và glycogen, có thể giảm trong 1- 2 tuần khi bạn ăn uống cân bằng lại.
2. Thứ hai, mỡ tích lũy trong một tuần không thể “cứng đầu” bằng mỡ tích lũy cả năm. Nếu bạn quay về lối sống lành mạnh sớm, việc giảm cân sẽ dễ hơn.
3. Thứ ba, đừng cố “trừng phạt” bản thân bằng nhịn ăn cực đoan. Hãy: Giảm bớt đồ ngọt, đồ chiên; Tăng rau xanh, protein; Uống đủ nước; Vận động đều

Cơ thể thích sự ổn định hơn là những cú sốc.

Vậy nên, sự “bất công” giữa tăng và giảm cân thực ra là quy luật sinh học chứ không phải âm mưu của chiếc cân.

Ăn Tết một tuần có thể khiến bạn tăng vài ký vì cơ thể rất giỏi tích trữ. Nhưng nếu kiên nhẫn và điều chỉnh dần dần, vài ký đó cũng sẽ rời đi -  chỉ là chúng cần thời gian.