Ăn quá nhanh ảnh hưởng thế nào cho hệ tiêu hóa?

Trong nhịp sống hiện đại gấp gáp, nhiều người có thói quen ăn uống vội vàng, nhai qua loa rồi nuốt vội để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tiêu hóa, hành vi này có thể gây ra hàng loạt hệ lụy âm thầm nhưng nghiêm trọng đối với đường ruột và sức khỏe tổng thể.

Ăn quá nhanh làm “rối loạn dây chuyền” tiêu hóa

Trên lâm sàng, nhiều bệnh nhân đến khám vì tình trạng ợ hơi liên tục, đầy trướng bụng sau ăn. Đây là biểu hiện của aerophagia - hiện tượng nuốt lượng không khí đáng kể vào đường tiêu hóa khi ăn, thường gặp ở người bị trào ngược dạ dày - thực quản, viêm loét dạ dày tá tràng, khó tiêu chức năng. Và thói quen ăn quá nhanh là một trong những nguyên nhân hàng đầu.

Bác sĩ giải thích: quá trình tiêu hóa bắt đầu ngay khi chúng ta nhìn, ngửi và nếm thức ăn - các tuyến tiêu hóa sẽ tiết dịch, nước bọt tiết enzyme amylase để phân giải tinh bột, động tác nhai nghiền nhỏ thức ăn giúp dạ dày không bị quá tải.

Ăn quá nhanh khiến cơ thể không kịp hoàn tất các phản ứng sinh lý này, dẫn đến:

- Giảm hiệu quả tiêu hóa cơ học: Thức ăn không được nhai kỹ, diện tích tiếp xúc enzyme ít, khiến dạ dày phải co bóp mạnh hơn, dễ mỏi cơ và làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày.

- Quá tải dạ dày đột ngột: Thức ăn xuống ồ ạt gây căng giãn mạnh thành dạ dày, kích thích tiết gastrin quá mức, làm dễ kích ứng niêm mạc – đặc biệt nguy hiểm ở người có viêm loét.

- Rối loạn phối hợp thực quản - dạ dày: Nuốt liên tục buộc cơ thắt thực quản đóng mở nhanh, tăng nguy cơ trào ngược acid.

- Giảm tín hiệu báo no: Não cần khoảng 15-20 phút mới nhận tín hiệu no; ăn nhanh khiến lượng calo nạp vượt nhu cầu, dễ dẫn tới tăng cân, béo phì.

- Tăng nguy cơ đầy hơi: Nuốt vội thường đi kèm nuốt nhiều không khí, gây sinh hơi trong dạ dày và ruột, sinh ra chướng bụng, ợ hơi.

Ăn chậm, nhai kỹ để hệ tiêu hóa khỏe mạnh

Các chuyên gia khuyến cáo, để bảo vệ hệ tiêu hóa, mỗi người nên tập ăn chậm, nhai kỹ, mỗi miếng nhai khoảng 20 - 50 lần, nuốt xong nên ngừng vài giây trước khi ăn tiếp. Một bữa ăn chính nên kéo dài khoảng 20-30 phút.

Khi ăn, nên tập trung cảm nhận màu sắc, hương vị và âm thanh khi nhai để kích thích tối đa phản xạ tiết dịch tiêu hóa. Tránh vừa ăn vừa làm việc, xem điện thoại hoặc suy nghĩ căng thẳng.

Thói quen ăn đúng cách không chỉ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tối ưu, mà còn giảm nguy cơ trào ngược, béo phì, tổn thương niêm mạc dạ dày, đồng thời giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn.