5 vấn đề cần biết khi test da với thuốc

Test da (gồm test lẩy da, test nội bì, test áp bì) là phương pháp giúp xác định thuốc gây dị ứng. Để có kết quả chính xác và đáng tin cậy, người bệnh cần biết một số chú ý trước khi làm thủ thuật này, nếu không sẽ dẫn đến mất thời gian, công sức, chi phí và ảnh hưởng đến sự an toàn của người bệnh.

1. Vì sao phải dừng một số thuốc trước khi test da?

- Nhiều thuốc sẽ làm giảm phản ứng của da khiến cho kết quả bị âm tính giả dù bạn thật sự có dị ứng.

- Dừng thuốc đúng cách đem lại kết quả chính xác hơn.

- Nhiều người không nhớ rõ tên thuốc hoặc thành phần thuốc đang dùng: Bạn hãy chụp hình hoặc mang thuốc theo khi đi khám.

- Hãy báo bác sĩ nếu bạn đang dùng thuốc (kể cả thuốc mua không cần toa):

+ Thuốc chống ngứa, chống dị ứng;
+ Thuốc say tàu xe (Nautamine, Stigeron, Dramamine...);
+ Thuốc cảm cúm, sổ mũi (Tiffy, Contac, Coldko...);
+ Thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm.

CHÚ Ý: Không tự ý ngưng thuốc quan trọng khi chưa tham khảo ý kiến bác sĩ.

Nhân viên y tế Bệnh viện Đại học Y Hà Nội thực hiện thủ thuật test da cho người bệnh.

2. Các thuốc cần dừng và thời gian dừng trước khi làm test lẩy da & test nội bì

- Thuốc kháng histamine H1 (thuốc chống dị ứng, chống ngứa):

+ Thế hệ 1: dừng > 2 ngày (Diphenhydramine, Promethazine, Chlorpheniramine...);

+ Thế hệ 2: dừng > 7 ngày (Loratadine, Desloratadine, Ceririzine, Fexofenadine...).

- Corticoid:

+ Corticoid bôi da tại vùng test (Eumovate, Fucicort, Clobetasol...): > 1 tuần;

+ Corticoid uống < 10 ngày: Prednisolone < 50 mg/ngày: > 3 ngày; Prednisolone ≥ 50 mg/ngày: > 1 tuần;

+ Corticoid uống > 10 ngày: Prednisolone > 10 mg/ngày: > 3 tuần;

+ Corticoid dạng xịt, hít: không cần dừng.

- Thuốc Ketotifen: > 5 ngày.

- Montelukast: 0 ngày.

- Thuốc bôi ức chế calcineurin (tacrolimus, pimecrolimus): > 1 tuần.

- Omalizumab: > 4 tuần.

- Thuốc chống trầm cảm: khoảng 7 - 21 ngày (desipramine > 3 ngày, Doxepin > 7 ngày, Phenothiazin >10 ngày, Imipramines > 21 ngày).

3. Các thuốc cần dừng và thời gian dừng trước khi làm test áp bì (Patch test)

- Corticoid bôi & thuốc bôi ức chế calcineurin (vùng lưng): > 7 ngày.

- Ánh nắng mặt trời, quang trị liệu, giường tắm nắng: > 4 tuần.

- Corticoid toàn thân: 3 - 4 tuần.

4. Các tình trạng khác chống chỉ định test da

- Đang có dị ứng cấp tính: mày đay cấp, phù mạch, cơn hen phế quản, viêm mũi dị ứng, các tổn thương da nặng đang tiến triển…

- Chứng vẽ nổi da, chứng eczema diện rộng.

- Rối loạn hành vi, rối loạn tâm thần, hạn chế nhận thức.

- Test lảy da, nội bì: không làm trên các người bệnh có tiền sử dị ứng typ chậm.

- Test áp: không làm trên người bệnh có tiền sử dị ứng typ nhanh.

- Chống chỉ định tương đối: mang thai, cho con bú, các bệnh nội khoa nặng.

5. Thời gian tốt nhất làm test thuốc

- Thể lâm sàng typ nhanh như mày đay, phù Quinkce, hen phế quản, phản vệ… xảy ra ngay sau dùng thuốc hoặc sau vài tiếng: làm sau 4 - 6 tuần bị dị ứng.

- Thể lâm sàng typ chậm như DRESS, AGEP, Lyell, Steven - Jhonson, hồng ban đa dạng (> 6 tiếng - 3 tháng): làm sau 3 tuần đến 6 tháng bị dị ứng.

- Các trường hợp đặc biệt sẽ làm trước thời điểm khuyến cáo nhưng sẽ giảm giá trị của test (các trường hợp phản vệ từ độ 2 bắt buộc đủ ít nhất 4 tuần mới làm test da).