5 thói quen phổ biến ở người trẻ âm thầm “tàn phá” thận

Nhiều người vẫn nghĩ nhịn tiểu là hành vi gây hại nghiêm trọng cho thận. Tuy nhiên, trên thực tế, có những thói quen sinh hoạt hằng ngày tưởng chừng vô hại lại đang âm thầm “bào mòn” chức năng thận nhanh không kém, thậm chí nguy hiểm hơn nếu kéo dài trong nhiều năm. Điều đáng lo ngại là các thói quen này ngày càng phổ biến ở người trẻ.

Ăn thừa muối là yếu tố nguy cơ hàng đầu. Muối không chỉ đến từ gia vị nêm nếm mà còn ẩn nhiều trong thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp, đồ ăn nhanh. Khi lượng natri trong máu tăng cao, cơ thể giữ nước, huyết áp tăng, buộc thận phải làm việc trong tình trạng quá tải. Áp lực lọc kéo dài sẽ làm tổn thương cầu thận, dẫn đến rò rỉ protein niệu và dần tiến triển thành suy thận mạn. WHO khuyến cáo mỗi người trưởng thành không nên tiêu thụ quá 5g muối/ngày, nhưng thực tế nhiều người đang vượt xa mức này.

Uống không đủ nước cũng là thói quen phổ biến, đặc biệt ở người làm việc văn phòng hoặc cao tuổi. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu bị cô đặc, khả năng đào thải chất cặn bã suy giảm, tạo điều kiện hình thành sỏi thận và tích tụ độc tố. Về lâu dài, tình trạng này làm tổn thương tế bào thận và rối loạn chức năng lọc. Người trưởng thành được khuyến cáo uống trung bình từ 1,5-2,5 lít nước mỗi ngày, tùy thể trạng và mức độ vận động.

Lạm dụng thuốc và thực phẩm bổ sung là nguyên nhân ngày càng được ghi nhận nhiều trong các ca tổn thương thận. Việc tự ý dùng thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAID) hoặc các sản phẩm “bổ thận” không rõ nguồn gốc có thể gây độc trực tiếp cho thận. Dùng kéo dài làm tăng nguy cơ viêm thận kẽ, suy thận cấp và thậm chí suy thận không hồi phục.

Thiếu ngủ kéo dài và làm việc quá sức khiến thận không có đủ thời gian phục hồi. Rối loạn nhịp sinh học làm mất cân bằng hormone, ảnh hưởng đến điều hòa huyết áp và hệ bài tiết. Đồng thời, stress mạn tính khiến hệ miễn dịch suy yếu, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu và tổn thương thận thứ phát.

Cuối cùng, hút thuốc lá và uống rượu bia nhiều gây tác động “kép” lên mạch máu thận. Nicotine làm co mạch, giảm lưu lượng máu nuôi thận, trong khi rượu bia làm rối loạn chuyển hóa và tăng gánh thải độc. Sự kết hợp này đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng thận, đặc biệt ở người trẻ có lối sống thiếu lành mạnh.

Ngoài ra, chế độ ăn quá nhiều đạm động vật, chất béo, đường; lười vận động, ngồi lâu một tư thế… cũng góp phần làm tăng nguy cơ bệnh thận. Việc điều chỉnh sớm các thói quen này chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ thận ngay từ khi còn trẻ.