Xét nghiệm máu hay nước tiểu sẽ tìm ra được tất cả các bệnh lây qua đường tình dục?

Phòng nội dung - AloBacsi:

Chào bạn,

Câu hỏi của bạn rất hay và thực tế, vì không có một loại xét nghiệm “toàn năng” có thể phát hiện hết các bệnh lây qua đường tình dục (STDs). Mỗi loại mẫu sẽ tìm được nhóm bệnh khác nhau, nên việc chọn máu hay nước tiểu phụ thuộc vào bệnh cần tầm soát.

Trước hết, nói ngắn gọn: Không phải xét nghiệm máu hay nước tiểu cái nào “tìm được nhiều bệnh hơn” hay “chính xác hơn” một cách tuyệt đối, mà là đúng bệnh - đúng mẫu - đúng thời điểm.

Về xét nghiệm máu, mẫu máu chủ yếu giúp phát hiện các bệnh toàn thân, khi tác nhân đã vào máu hoặc kích thích cơ thể tạo kháng thể. Các bệnh thường được tầm soát bằng máu gồm HIV, giang mai, viêm gan B, viêm gan C.

Đây là những xét nghiệm rất chuẩn và bắt buộc phải dùng máu, nước tiểu không thay thế được. Tuy nhiên, xét nghiệm máu không phát hiện tốt các bệnh chỉ khu trú ở niệu đạo hay đường sinh dục như lậu, chlamydia ở giai đoạn sớm.

Về xét nghiệm nước tiểu, hiện nay ở nhiều bệnh viện tuyến trên có làm xét nghiệm PCR/NAAT trên nước tiểu hoặc dịch niệu đạo, có thể phát hiện cùng lúc nhiều tác nhân gây bệnh lây qua đường tình dục. 

Các gói xét nghiệm này thường bao gồm lậu cầu, chlamydia, mycoplasma genitalium, mycoplasma hominis, ureaplasma, trichomonas, đôi khi mở rộng thêm HSV, HPV nguy cơ cao, tổng số tác nhân có thể lên tới 10-13 loại, tùy từng bệnh viện và gói xét nghiệm. Vì vậy, thông tin bạn nghe là có cơ sở.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng:

- Xét nghiệm nước tiểu rất tốt cho các bệnh nhiễm khuẩn đường sinh dục - tiết niệu, nhất là khi có triệu chứng như tiểu buốt, tiểu rát, tiết dịch.

- Nhưng nước tiểu không thay thế được xét nghiệm máu để chẩn đoán HIV, giang mai hay viêm gan.

Về độ chính xác, nếu làm đúng kỹ thuật:

- Xét nghiệm máu cho các bệnh như HIV, giang mai, viêm gan là rất chính xác.

- Xét nghiệm PCR nước tiểu có độ nhạy và đặc hiệu cao, nhưng phụ thuộc nhiều vào cách lấy mẫu.

Để kết quả chính xác nhất, bạn cần lưu ý vài điểm quan trọng khi lấy mẫu:

• Với nước tiểu: nên lấy nước tiểu đầu dòng buổi sáng, hoặc ít nhất nhịn tiểu 2-3 giờ trước khi lấy mẫu; không vệ sinh quá kỹ bằng dung dịch sát khuẩn ngay trước đó.
• Tránh dùng kháng sinh ít nhất 5-7 ngày trước xét nghiệm (nếu có thể), vì thuốc có thể làm âm tính giả.
• Với máu: không cần nhịn ăn, nhưng cần lưu ý thời điểm phơi nhiễm, vì một số bệnh có thời kỳ cửa sổ (ví dụ HIV, giang mai).
  
  

Tóm lại, nếu bạn muốn tầm soát đầy đủ, cách hợp lý nhất là:

- Xét nghiệm máu để kiểm tra HIV, giang mai, viêm gan B/C

- Xét nghiệm nước tiểu hoặc dịch sinh dục để tìm các bệnh như lậu, chlamydia và các tác nhân khác

Kết hợp cả hai mới là đầy đủ và chính xác, chứ không nên chọn một trong hai. Nếu bạn muốn, mình có thể giúp bạn xác định nên làm xét nghiệm nào dựa trên nguy cơ và triệu chứng cụ thể của bạn.