Viêm phế quản mãn tính + thuốc lá = ung thư phổi
Mặc dù viêm phế quản thường không đáng lo lắm nhưng ở người lớn tuổi, trẻ sơ sinh, những người hút thuốc và có rối loạn mạn tính về đường hô hấp hoặc về tim, có nguy cơ cao mắc bệnh viêm phổi. Ngoài ra, nếu bị viêm phế quản mãn tính mà vẫn tiếp tục hút thuốc lá, sẽ có nguy cơ bị ung thư phổi.
Viêm phế quản là gì?
Viêm phế quản là viêm nhiễm đường hô hấp dưới ở cuống phổi, bệnh chưa tấn công vào nhu mô phổi. Tuy nhiên khi viêm cuống phổi thì sẽ gây triệu chứng kích thích ho nhiều và nếu không được điều trị tích cực thì có thể lan xuống nhu mô phổi dẫn đến viêm phổi.
Viêm phế quản có hai loại gồm:
Viêm khí phế mạc cấp tính (viêm phế quản cấp tính): tình trạng nhiễm trùng ngắn hạn làm cho đường hô hấp trong phổi sưng và đầy chất nhầy. Loại cấp tính thường kéo dài trong vài tuần.
Viêm phế quản mãn tính: loại này kích thích liên tục các ống phế quản. Bệnh có thể kéo dài hàng tháng hoặc nhiều năm. Viêm phế quản mãn tính nghiêm trọng hơn nhiều so với viêm phế quản cấp tính.
Dấu hiệu nhận biết viêm phế quản
Viêm phế quản triệu chứng nổi bật nhất là ho, sốt nhẹ, cảm thấy mệt mỏi, khó thở. Viêm phế quản thường kéo dài từ 1 tuần đến 10 ngày, đôi khi lâu hơn. Trong đó:
Viêm phế quản mãn tính:
- Ho kéo dài: thường ho thúng thắng, hoặc thành cơn, biểu hiện bệnh thường nặng lên sau những đợt nhiễm trùng đường hô hấp, hoặc khi có thay đổi thời tiết, khi trời lạnh, tiếp xúc khói, bụi...
- Khạc đờm kéo dài, đờm thường có màu trắng, trong những trường hợp có bội nhiễm do vi khuẩn: đờm thường có màu vàng, hoặc màu xanh. Ít gặp sốt trong diễn biến thông thường của viêm phế quản mạn. Biểu hiện này thường gặp hơn khi bệnh nhân viêm phế quản mạn bị cúm, hoặc có những đợt cấp tính nặng do vi khuẩn.
- Khó thở: cũng là biểu hiện ít gặp trong viêm phế quản mạn. Nếu bệnh nhân có biểu hiện khó thở thì thường cần tìm bằng chứng chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, hoặc bệnh nhân có viêm phế quản mạn, nhưng kèm căn nguyên khác gây khó thở như: suy tim…
- Mệt mỏi: người bệnh thường than phiền mệt mỏi, tuy nhiên, ít khi gặp biểu hiện gầy sút cân.
- Các biểu hiện bệnh nêu trên thường xuất hiện tái đi, tái lại nhiều lần, việc điều trị mỗi đợt thường kéo dài.
Các bác sĩ thường không nghi nhận dấu hiệu bất thường rõ rệt trên khi tiến hành khám bệnh cho những người có viêm phế quản mãn tính.
Viêm phế quản trẻ em
Viêm phế quản là bệnh thường gặp ở trẻ em, bất kể lứa tuổi nào và thời tiết nào. Đặc biệt là trẻ ở thành thị cũng như ở các nơi tập trung dân cư đông đúc thì tỉ lệ bệnh còn cao hơn.
Cũng giống như bệnh cúm, ho gà, viêm họng…, tác nhân gây viêm phế quản là virus (dẫn đến bội nhiễm vi khuẩn). Có thể kể đến các vi khuẩn phổ biến nhất gây nên viêm phế quản là phế cầu khuẩn, liên cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn (H.influenzae)…
Khi cơ thể có sức đề kháng yếu hoặc thuyên giảm, trong môi trường ô nhiễm, thời tiết trở lạnh đột ngột, thì những vi khuẩn này hoạt động càng mạnh mẽ, nhất là ở mũi và họng và gây bệnh. Đặc biệt, sau khi trẻ mắc các chứng bệnh viêm hệ tai mũi họng như ho, sổ mũi, cảm lạnh, hay viêm xoang, những vi khuẩn gây viêm phổi lại càng tích cực hoạt động.
Nếu sử dụng quá nhiều kháng sinh, hoặc so sức khỏe của trẻ yếu, ảnh hưởng đến khả năng đề kháng của trẻ, thì virus có thể ảnh hưởng đến cuống khổi. Lúc này, khí quản sẽ có hiện tượng sưng phồng, có màu đỏ, có dịch nhầy trong phổi. Chính về đường thở bị viêm và mắc dịch như vậy mà trẻ sẽ ho nhiều và khó thở.
Viêm phế quản ở trẻ em cũng là hệ quả của việc trẻ thường xuyên hít phải bụi bận, khói xăng xe, thuốc lá hay một số hơi độc. Nếu kéo dài tình trạng môi trường bên ngoài như thế này, bệnh của trẻ rất dễ trở thành mãn tính.
Ngoài ra, trẻ tắm quá lâu, tắm nước quá lạnh, ngồi điều hòa hay đứng trước máy lạnh sai cách cũng là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến bệnh viêm phế quản.
Nguyên tắc điều trị căn bệnh viêm phế quản ở trẻ em là phải giữ ấm cho trẻ, giúp trẻ làm sạch các đường phế quản nghĩa là giúp trẻ tống đàm nhớt ra khỏi cuống phổi để trẻ dễ thở hơn. Không nhất thiết là phải dùng kháng sinh, chỉ dùng khi có bằng chứng rõ là nhiễm khuẫn, và điều này sẽ được bác sĩ đáng giá và cho y lệnh.
Bác sĩ có thể kê loại thuốc làm loãng đàm và trẻ sẽ phải được cho uống nhiều nước. Ở trẻ quá nhỏ phản xạ ho không nhiều, hoặc động tác ho yếu không đủ để tống đàm ra thì dễ đưa đến nghẹt đàm, cần phải đưa bé đi tập vật lý trị liệu hô hấp hoặc đi hút đàm nhớt.
Như vậy, cần nhắc lại là phụ huynh không nên tự ý cho uống thuốc chống ho khi thấy con mình ho quá nhiều. Nếu ho giúp bé tống hết đờm ra ngoài, thì hoàn toàn lại là việc rất hữu ích, nó sẽ giúp bé mau chóng bình phục hơn.
Lưu ý rằng, viêm phế quản là do một loại vi rút gây nên, điều này đồng nghĩa với việc thuốc kháng sinh sẽ không đem lại ích lợi gì cho việc điều trị.
Viêm phế quản có nguy hiểm không?
Viêm phế quản triệu chứng nổi bật nhất là ho, sốt nhẹ, cảm thấy mệt mỏi, khó thở. Ảnh minh họa - Nguồn Internet
Viêm phế quản cấp tính thường được cải thiện trong vòng vài ngày, mặc dù có thể tiếp tục ho tới cả tuần. Tuy nhiên, nếu lặp đi lặp lại cơn viêm phế quản, có thể có viêm phế quản mạn tính và đòi hỏi điều trị.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ viêm phế quản bao gồm: Khói thuốc lá. Những người hút thuốc hoặc những người sống chung với người hút thuốc là nguy cơ lớn nhất của cả viêm phế quản cấp tính và viêm phế quản mạn tính. Đề kháng thấp: Có thể là kết quả của một bệnh cấp tính, chẳng hạn như cảm lạnh hoặc từ một tình trạng mạn tính nhờn với hệ thống miễn dịch. Người lớn tuổi, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ rất dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp.
Viêm phế quản nghề nghiệp thường sẽ tự khỏi khi không còn tiếp xúc với các chất này nữa. Đây là loại viêm phế quản gặp kích ứng của đường hô hấp làm cho dễ bị nhiễm trùng. Mặc dù viêm phế quản thường không phải đáng lo lắm nhưng có thể dẫn đến viêm phổi. Người lớn tuổi, trẻ sơ sinh, những người hút thuốc và những người có rối loạn mạn tính về đường hô hấp hoặc về tim, có nguy cơ cao mắc bệnh viêm phổi. Ngoài ra, nếu bị viêm phế quản mạn tính mà vẫn tiếp tục hút thuốc lá, sẽ có nguy cơ bị ung thư phổi.
Viêm phế quản uống thuốc gì?
Để phòng ngừa viêm phế quản cần tránh các yếu tố nguy cơ như: hút thuốc, lạnh, khói bếp, khói thuốc... Ảnh minh họa - Nguồn Internet
Chữa viêm phế quản mãn tính ở người lớn khó có thể điều trị khỏi hoàn toàn, việc dùng thuốc thường xuyên giúp giảm bớt triệu chứng khó chịu và làm chậm lại tiến triển của bệnh.
Mục tiêu của điều trị bệnh viêm phế quản là giảm triệu chứng và làm cho bệnh nhân dễ thở. Để hỗ trợ điều trị bệnh, bạn nên: Uống nhiều nước, thở không khí ấm và ẩm, uống thuốc giảm triệu chứng ho và acetaminophen hoặc aspirin.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê các thuốc như:
- Thuốc kháng sinh: viêm phế quản thường là kết quả sau khi bị nhiễm virus, do đó kháng sinh không hiệu quả. Tuy nhiên, bác sĩ có thể kê toa thuốc kháng sinh nếu nghi ngờ có nhiễm trùng vi khuẩn. Trong trường hợp bạn có rối loạn phổi mãn tính hoặc hút thuốc, thuốc kháng sinh có thể giảm nguy cơ nhiễm trùng thứ phát nghiêm trọng.
- Thuốc ho: ho giúp loại bỏ các chất kích thích từ phổi. Nếu ho khi ngủ, bạn nên sử dụng thuốc ho không kê đơn một lượng vừa phải để có thể ngủ, nhưng thuốc này không đủ để ngăn chặn ho hoàn toàn. Nếu cơn ho khiến bạn mất ngủ, bác sĩ có thể đề nghị thuốc ho loại được kê toa.
- Các thuốc khác: nếu có bệnh hen hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), bác sĩ có thể khuyên bạn dùng các thuốc xịt và các thuốc khác để giảm viêm và mở đoạn thu hẹp phế quản.
Nếu mắc bệnh viêm phế quản mãn tính, bạn nên nói chuyện với bác sĩ về khả năng phục hồi chức năng phổi. Phục hồi chức năng phổi là một chương trình tập luyện thở, làm việc với một bác sĩ chuyên khoa hô hấp để giúp học cách hít thở dễ dàng hơn và tăng khả năng tập thể dục.
Lưu ý khi bị viêm phế quản
Tránh yếu tố nguy cơ có thể gây bùng phát các đợt cấp của bệnh, bệnh nhân bị viêm phế quản mãn tính cần:
- Không hút thuốc, tránh tiếp xúc khói thuốc, khói bếp, các môi trường nhiều khói, bụi…
- Tránh lạnh, ẩm; trong những điều kiện buộc phải ra ngoài môi trường lạnh, ẩm thì nên quấn khăn kín cổ, đeo khẩu trang;
- Tránh gió lùa trong nhà;
- Nên tiêm vaccin phòng cúm hàng năm. Thời gian tiêm tốt nhất là vào tháng 9 hàng năm. Việc tiêm vaccin phòng cúm giúp giảm đáng kể tần xuất các đợt cấp của bệnh;
- Cũng có thể dùng các sản phẩm thay thế vaccin phòng cúm như các chế phẩm vi khuẩn đông khô, dùng thường xuyên giúp tạo kháng thể ngăn ngừa nhiễm một số chủng vi khuẩn gây các đợt nhiễm trùng đường hô hấp.
Khánh Nam (Tổng hợp)
Thông tin biên tập
Tác giả
Ngày đăng: 23:23, 14/12/2018
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình


