Vì sao nhiều người nghiến răng khi ngủ mà không hề hay biết?

Nghiến răng khi ngủ là gì?

Nghiến răng khi ngủ là tình trạng hai hàm răng siết chặt hoặc cọ xát vào nhau một cách vô thức trong lúc ngủ. Khác với nghiến răng khi thức - thường liên quan đến căng thẳng ý thức - nghiến răng khi ngủ xảy ra trong trạng thái ngủ sâu hoặc ngủ mơ, khi não bộ không kiểm soát được hoạt động của cơ hàm.

Do diễn ra trong vô thức, người bệnh hoàn toàn không cảm nhận được hành vi này. Âm thanh nghiến răng thường chỉ được phát hiện bởi người ngủ chung phòng.

Vì sao nghiến răng lại xảy ra trong lúc ngủ?

Các nghiên cứu cho thấy, nghiến răng khi ngủ không đơn thuần là vấn đề răng miệng, mà liên quan chặt chẽ đến hệ thần kinh trung ương.

Trước hết, căng thẳng tâm lý và stress được xem là yếu tố hàng đầu. Khi não bộ chịu áp lực kéo dài, kể cả trong lúc ngủ, các xung thần kinh có thể kích hoạt cơ nhai co thắt quá mức, dẫn đến nghiến răng. Nhiều người ban ngày tỏ ra bình thường, nhưng ban đêm lại “xả” stress thông qua hành vi nghiến răng mà không hề hay biết.

Bên cạnh đó, rối loạn giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng. Nghiến răng thường xảy ra trong giai đoạn ngủ nông hoặc khi cơ thể chuyển pha giữa các chu kỳ ngủ. Những người hay mất ngủ, ngủ không sâu, ngưng thở khi ngủ, ngủ hay mộng mị… có nguy cơ nghiến răng cao hơn.

Yếu tố thần kinh và thuốc men

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng sự mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine, serotonin có thể liên quan đến nghiến răng khi ngủ. Vì vậy, người mắc bệnh Parkinson, trầm cảm, lo âu hoặc đang sử dụng thuốc chống trầm cảm, thuốc kích thích thần kinh có thể dễ gặp tình trạng này hơn.

Ngoài ra, chất kích thích như cà phê, rượu bia, thuốc lá nếu sử dụng vào buổi tối cũng làm tăng hoạt động thần kinh, khiến cơ hàm dễ co thắt trong khi ngủ.

Vấn đề khớp cắn và răng miệng

Một nguyên nhân khác không thể bỏ qua là bất thường khớp cắn. Khi răng mọc lệch, mất răng, răng trồi, hoặc khớp cắn không cân đối, cơ thể có xu hướng tự điều chỉnh trong lúc ngủ, vô tình tạo ra các cử động nghiến răng kéo dài.

Tuy nhiên, các chuyên gia hiện nay cho rằng khớp cắn không phải là nguyên nhân duy nhất, mà chỉ là yếu tố góp phần làm nặng thêm tình trạng nghiến răng.

Vì sao người nghiến răng thường không hề hay biết?

Nguyên nhân chính là do nghiến răng xảy ra trong vô thức, khi vỏ não - trung tâm kiểm soát hành vi có ý thức đang “nghỉ ngơi”. Người bệnh không cảm thấy đau ngay tại thời điểm nghiến răng, mà chỉ nhận ra hậu quả sau đó như đau hàm, ê răng, mỏi cổ vai gáy vào buổi sáng.

Thêm vào đó, nhiều trường hợp nghiến răng diễn ra âm thầm, không phát ra tiếng lớn, nên càng khó bị phát hiện nếu ngủ một mình.

Khi nào cần đi khám?

Nghiến răng kéo dài có thể gây mòn răng, nứt răng, viêm khớp thái dương hàm, đau đầu mạn tính, thậm chí ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ. Vì vậy, nếu thường xuyên đau hàm, đau tai, ê răng không rõ nguyên nhân, hoặc được người thân phản ánh có nghiến răng khi ngủ, người bệnh nên đi khám răng hàm mặt hoặc chuyên khoa giấc ngủ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Nghiến răng khi ngủ tuy thầm lặng, nhưng không vô hại. Nhận diện sớm chính là chìa khóa để bảo vệ răng miệng và sức khỏe lâu dài.