Uống cà phê mỗi ngày có hại tim không?

Uống 2 - 4 tách cà phê mỗi ngày có thể liên quan đến nguy cơ bệnh tim thấp hơn

AHA công bố tuyên bố khoa học về caffeine và bệnh tim mạch trên tạp chí Circulation.

Theo đó, các nghiên cứu ghi nhận người uống khoảng 2 - 4 tách cà phê chứa caffeine mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh mạch vành, suy tim và đột quỵ thấp hơn so với một số nhóm tiêu thụ khác.

Cà phê không thêm đường hoặc các thành phần tạo ngọt cũng được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 thấp hơn.

Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng đến từ nghiên cứu quan sát. Điều này có nghĩa các nhà khoa học mới xác định được mối liên quan, chưa thể khẳng định cà phê trực tiếp ngăn ngừa bệnh tim hoặc đái tháo đường.

Đáng chú ý, uống trên 4 tách cà phê mỗi ngày có thể liên quan đến nguy cơ suy tim cao hơn trong một số nghiên cứu.

Vì vậy, kết quả này không có nghĩa uống càng nhiều cà phê càng tốt, cũng không phải lý do để người vốn không uống cà phê bắt đầu sử dụng nhằm phòng bệnh tim.

Vì sao uống cà phê có thể khiến tim đập nhanh và huyết áp tăng?

Caffeine là chất kích thích hệ thần kinh trung ương. Sau khi uống, caffeine được hấp thu tương đối nhanh và có thể làm tăng tạm thời hoạt động của hệ thần kinh giao cảm.

Do đó, một số người có thể gặp tình trạng tim đập nhanh, hồi hộp, huyết áp tăng hoặc khó ngủ sau khi uống cà phê.

Caffeine cũng có thể làm giảm độ nhạy insulin trong thời gian ngắn, khiến đường huyết tăng tạm thời ở một số người.

Tuy nhiên, tác động này không giống nhau ở tất cả mọi người. Khả năng chuyển hóa caffeine phụ thuộc vào yếu tố di truyền, tuổi, thói quen sử dụng và tình trạng sức khỏe.

Đối với rối loạn nhịp tim, các nghiên cứu hiện nay không cho thấy uống cà phê vừa phải làm tăng nguy cơ rung nhĩ ở đa số người. Một số bằng chứng còn ghi nhận nguy cơ tái phát rung nhĩ thấp hơn ở người sử dụng cà phê chứa caffeine.

Dù vậy, caffeine có thể làm tăng số lần xuất hiện ngoại tâm thu thất ở một số trường hợp.

Vì thế, nếu thường xuyên hồi hộp, đánh trống ngực hoặc khó chịu sau khi uống cà phê, người bệnh nên giảm lượng sử dụng và trao đổi với bác sĩ.

Một ly cà phê phin có tương đương một tách cà phê trong nghiên cứu?

Đây là điểm người Việt cần đặc biệt lưu ý khi đọc các khuyến cáo về lượng cà phê.

Theo AHA, đối với phần lớn người trưởng thành, mức tiêu thụ không quá khoảng 400 mg caffeine mỗi ngày nhìn chung không làm tăng nguy cơ tim mạch.

Lượng này tương đương khoảng 3 - 5 tách cà phê pha thông thường, mỗi tách khoảng 240ml, tùy độ đậm đặc.

Tuy nhiên, không thể áp dụng trực tiếp cách quy đổi này cho mọi loại cà phê tại Việt Nam.

Cà phê phin: Một ly có thể có thể tích nhỏ nhưng được pha từ lượng bột cà phê đáng kể. Hàm lượng caffeine thay đổi theo giống hạt, tỷ lệ Robusta và Arabica, lượng bột và cách pha.

Cà phê sữa đá: Ngoài caffeine, người uống còn cần chú ý lượng sữa đặc và đường được thêm vào. Một ly cà phê sữa đá nhiều sữa đặc có thể cung cấp lượng đường đáng kể.

Cà phê hòa tan: Hàm lượng caffeine phụ thuộc sản phẩm và lượng bột sử dụng. Riêng các loại cà phê hòa tan 3 trong 1 thường chứa thêm đường và bột kem, nên cần đọc bảng thành phần dinh dưỡng.

Như vậy, một ly cà phê phin đặc không nhất thiết tương đương một tách cà phê được sử dụng trong nghiên cứu. Người uống cũng cần tính lượng caffeine từ trà, nước tăng lực và các sản phẩm khác trong ngày.

Cà phê không lọc giấy có thể làm tăng cholesterol xấu

Ngoài caffeine, cà phê còn chứa những hợp chất khác có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.

Một trong số đó là cafestol, thuộc nhóm diterpene có trong dầu cà phê.

Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy cafestol có thể làm tăng LDL-cholesterol, thường được gọi là cholesterol xấu.

Hàm lượng cafestol phụ thuộc vào phương pháp pha chế. Cà phê không sử dụng bộ lọc giấy, chẳng hạn cà phê đun, French press hoặc một số phương pháp pha truyền thống, thường giữ lại nhiều diterpene hơn.

Ngược lại, giấy lọc có khả năng giữ lại phần lớn các hợp chất này.

Với cà phê phin Việt Nam, lượng cafestol thực tế còn phụ thuộc loại phin, bột cà phê và cách pha. Vì vậy, không nên mặc định mọi ly cà phê phin đều có hàm lượng cafestol giống nhau.

Đối với người có LDL-cholesterol cao hoặc đang điều trị bệnh tim mạch, lựa chọn cà phê lọc giấy có thể là một cách hạn chế tiếp xúc với cafestol.

Người mắc bệnh tim có cần bỏ cà phê hoàn toàn?

Không phải người mắc bệnh tim nào cũng cần kiêng cà phê.

Tuy nhiên, mức sử dụng phù hợp cần được cá thể hóa, đặc biệt ở người có huyết áp chưa kiểm soát, thường xuyên hồi hộp, rối loạn nhịp tim hoặc mất ngủ.

Người đang mang thai cũng cần giới hạn caffeine theo hướng dẫn dành riêng cho thai kỳ, thay vì áp dụng mức tối đa của người trưởng thành nói chung.

Để uống cà phê hợp lý hơn, có thể ưu tiên cà phê ít hoặc không thêm đường, hạn chế sữa đặc, tránh uống quá đậm đặc và chú ý các biểu hiện của cơ thể sau khi sử dụng.

Đặc biệt, không nên áp dụng những kết quả nghiên cứu về cà phê thông thường cho nước tăng lực, caffeine tinh khiết hoặc các sản phẩm bổ sung caffeine liều cao. Những sản phẩm này có thể gây tác động bất lợi lên huyết áp và nhịp tim.