Hotline 24/7
08983-08983

Trở về từ vùng có Ebola: 21 ngày cần theo dõi những dấu hiệu nào?

Người từng đến khu vực có dịch Ebola cần theo dõi sức khỏe trong 21 ngày sau lần tiếp xúc có nguy cơ gần nhất hoặc sau khi rời vùng dịch, theo hướng dẫn của cơ quan y tế. Nếu xuất hiện sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi nhiều, nôn hoặc tiêu chảy, cần hạn chế tiếp xúc với người khác và liên hệ cơ sở y tế trước khi đến khám. Ebola không lây từ người chưa có triệu chứng, nhưng phát hiện sớm và khai báo đầy đủ lịch trình là điều quan trọng để được xử trí an toàn.

Ebola lây qua đường nào, đi qua vùng dịch có đồng nghĩa đã nhiễm bệnh?

Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus thuộc nhóm Orthoebolavirus gây ra. Bệnh có thể diễn tiến nặng, nhưng không phải mọi người từng đi qua khu vực có dịch đều bị nhiễm virus.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Ebola lây từ người sang người chủ yếu khi máu hoặc dịch cơ thể của người đang mắc bệnh hay đã tử vong tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị tổn thương hoặc niêm mạc mắt, mũi, miệng của người khác.

Virus cũng có thể lây qua vật dụng bị nhiễm máu hoặc dịch cơ thể, chẳng hạn quần áo, ga giường và dụng cụ chăm sóc người bệnh.

Một số hoạt động có nguy cơ cao gồm chăm sóc người mắc Ebola khi không có phương tiện bảo hộ phù hợp, tiếp xúc trực tiếp với thi thể người tử vong do bệnh hoặc tiếp xúc với động vật hoang dã nhiễm virus.

Điểm cần nhớ: Người nhiễm Ebola chưa xuất hiện triệu chứng không lây bệnh cho người khác. Ebola cũng không lây đơn thuần chỉ vì hai người cùng có mặt trong một khu vực.

Tuy nhiên, người từng có tiếp xúc nguy cơ vẫn cần được đánh giá và theo dõi theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Người trở về từ khu vực có dịch Ebola cần theo dõi các triệu chứng nghi ngờ trong 21 ngày và liên hệ cơ sở y tế trước khi đến khám nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường (Ảnh minh họa)

Trong 21 ngày sau khi trở về, cần theo dõi những gì?

Thời gian ủ bệnh Ebola thường từ 2–21 ngày. Vì vậy, người trở về từ khu vực có dịch hoặc có tiền sử tiếp xúc nguy cơ cần chú ý sức khỏe trong khoảng thời gian này.

Có thể sử dụng bảng kiểm sau:

  • Ghi lại thời điểm rời vùng dịch và lần tiếp xúc có nguy cơ gần nhất. Đây là thông tin quan trọng để xác định khoảng thời gian cần theo dõi.

  • Theo dõi thân nhiệt và tình trạng sức khỏe mỗi ngày. Đo nhiệt độ theo hướng dẫn của cơ quan y tế; kiểm tra thêm khi cảm thấy sốt hoặc khó chịu.

  • Chú ý các dấu hiệu ban đầu: Sốt từ 38°C, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi nhiều, đau họng hoặc cảm giác suy nhược bất thường.

  • Theo dõi triệu chứng tiêu hóa: Đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.

  • Không bỏ qua các dấu hiệu bất thường khác: Phát ban, bầm tím không rõ nguyên nhân, chảy máu chân răng, chảy máu mũi hoặc xuất huyết bất thường.

  • Lưu thông tin liên lạc và lịch trình di chuyển. Ghi rõ quốc gia, địa phương đã đến, thời gian lưu trú và những hoạt động có thể liên quan đến phơi nhiễm.

Không nên chờ xuất hiện chảy máu mới nghĩ đến Ebola. Theo WHO, biểu hiện xuất huyết không phải lúc nào cũng xảy ra và thường xuất hiện ở giai đoạn muộn hơn.

Nếu được cơ quan y tế xác định là người tiếp xúc nguy cơ, cần tuân thủ đầy đủ yêu cầu theo dõi chủ động hoặc các biện pháp y tế bổ sung.

Xuất hiện sốt hoặc triệu chứng nghi ngờ: Cần làm gì ngay?

Khi đang trong thời gian theo dõi 21 ngày mà xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, đặc biệt nếu từng tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc nguồn lây, người trở về cần:

Thứ nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác. Nên ở phòng riêng, tránh tiếp xúc gần và hạn chế dùng chung nhà vệ sinh nếu điều kiện cho phép.

Thứ hai, liên hệ ngay cơ quan y tế địa phương hoặc cơ sở y tế có khả năng tiếp nhận bệnh truyền nhiễm. Cần gọi điện trước, thông báo rõ triệu chứng và lịch sử đi lại để được hướng dẫn nơi khám, phương thức di chuyển và các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Thứ ba, không tự đến phòng khám đông người hoặc tiếp tục đi lại khi đang có triệu chứng. Nếu tình trạng nguy kịch, cần gọi 115 và thông báo ngay yếu tố dịch tễ để lực lượng cấp cứu chuẩn bị phương án tiếp nhận an toàn.

Khi trao đổi với nhân viên y tế, cần cung cấp bốn nhóm thông tin:

  1. Đã đến quốc gia, địa phương nào và vào thời gian nào?

  2. Có tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, máu, dịch cơ thể, thi thể hoặc động vật nghi nhiễm virus hay không?

  3. Triệu chứng bắt đầu từ ngày nào, có sốt, nôn, tiêu chảy hoặc chảy máu không?

  4. Sau khi trở về, đã đến những đâu và có tiếp xúc gần với những ai?

Các triệu chứng ban đầu của Ebola có thể giống sốt rét, thương hàn và nhiều bệnh nhiễm trùng khác. Vì vậy, không thể tự kết luận mắc Ebola chỉ dựa vào biểu hiện lâm sàng. Người bệnh cần được nhân viên y tế đánh giá và chỉ định xét nghiệm phù hợp.

Trước và trong chuyến đi đến vùng có Ebola, cần phòng bệnh ra sao?

Đối với khách du lịch, người lao động, chuyên gia hoặc nhân viên y tế dự kiến đến khu vực có Ebola, việc chuẩn bị trước chuyến đi giúp giảm nguy cơ phơi nhiễm.

Trước khi khởi hành, nên kiểm tra thông tin dịch bệnh từ WHO, cơ quan y tế và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh của quốc gia đến. Cần lưu ý các yêu cầu y tế, kiểm dịch và hạn chế đi lại có thể thay đổi theo diễn biến dịch.

Trong thời gian lưu trú, cần tránh tiếp xúc trực tiếp với người nghi mắc Ebola và các loại dịch cơ thể; không tham gia hoạt động chăm sóc người bệnh hoặc xử lý thi thể nếu không được đào tạo, trang bị bảo hộ phù hợp.

Không chạm vào động vật hoang dã bị bệnh hoặc đã chết; tránh tiếp xúc với máu, dịch cơ thể và thịt sống của những động vật có nguy cơ mang virus.

Người làm việc trong cơ sở y tế, phòng xét nghiệm hoặc tham gia hoạt động phòng chống dịch phải tuân thủ nghiêm các quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn.

Ngoài ra, cần lưu ý vắc xin Ebola hiện có không bảo vệ trước tất cả các loại virus có thể gây bệnh Ebola. Việc tiêm chủng phụ thuộc loại virus gây dịch, nhóm nguy cơ và khuyến cáo của cơ quan y tế.

Sau khi trở về Việt Nam, người có yếu tố phơi nhiễm cần hợp tác khai báo y tế, theo dõi sức khỏe và thực hiện các hướng dẫn cụ thể của cơ quan y tế địa phương.

Điều quan trọng nhất không phải là hoang mang vì từng đến vùng có Ebola, mà là nhận diện đúng nguy cơ, theo dõi đủ thời gian và liên hệ y tế kịp thời khi xuất hiện triệu chứng.

Thông tin biên tập

Tác giả

Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Ngày đăng: 10:30, 24/10/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X