Trẻ bị ngã đập đầu, xử trí thế nào? Khi nào phải đi cấp cứu?

Bình tĩnh đánh giá tình trạng của trẻ

Ngay sau khi trẻ bị ngã đập đầu, phụ huynh cần giữ bình tĩnh, không bế xốc hoặc lắc mạnh trẻ. Hãy quan sát xem trẻ có tỉnh táo, khóc ngay sau cú ngã hay không. Một trẻ vẫn tỉnh, nhận biết được người thân, cử động tay chân bình thường và nhanh chóng trở lại trạng thái sinh hoạt thường ít có nguy cơ chấn thương sọ não nặng.

Nếu đầu trẻ bị sưng, nổi cục, có thể dùng khăn sạch bọc đá lạnh hoặc túi chườm lạnh chườm nhẹ lên vùng tổn thương khoảng 15-20 phút, lặp lại vài lần trong 24 giờ đầu để giảm sưng đau. Không nên chườm đá trực tiếp lên da vì có thể gây bỏng lạnh.

Trong trường hợp có vết trầy xước hoặc chảy máu ngoài da đầu, cần rửa sạch bằng nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn phù hợp, sau đó băng ép nhẹ nếu cần.

Theo dõi sát trong 24-48 giờ đầu

Nhiều trường hợp chấn thương đầu nhẹ chưa biểu hiện triệu chứng ngay mà xuất hiện sau vài giờ. Vì vậy, phụ huynh nên theo dõi trẻ liên tục trong 24-48 giờ đầu.

Các biểu hiện cần lưu ý gồm trẻ có tỉnh táo không, có chơi bình thường không, ăn uống thế nào, có đau đầu tăng dần hay quấy khóc bất thường không. Ban đêm, không nhất thiết phải đánh thức trẻ liên tục nếu trẻ hoàn toàn bình thường trước khi ngủ, nhưng cha mẹ nên kiểm tra xem trẻ có dễ đánh thức, đáp ứng bình thường và thở đều hay không.

Trong thời gian theo dõi, nên hạn chế cho trẻ chạy nhảy mạnh, chơi thể thao hoặc sử dụng thiết bị điện tử quá lâu nếu trẻ than đau đầu.

Những dấu hiệu phải đưa trẻ đi cấp cứu ngay

Một số triệu chứng có thể gợi ý chấn thương sọ não nghiêm trọng và cần được khám cấp cứu càng sớm càng tốt.

Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu trẻ có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

- Bất tỉnh, dù chỉ trong thời gian ngắn.

- Co giật.

- Nôn nhiều lần hoặc nôn liên tục.

- Đau đầu ngày càng dữ dội.

- Ngủ li bì, khó đánh thức hoặc lơ mơ.

- Đồng tử hai bên không đều, nhìn mờ.

- Yếu tay chân, đi loạng choạng hoặc mất thăng bằng.

- Chảy máu hoặc chảy dịch trong từ mũi hoặc tai.

- Có vết lõm ở đầu hoặc nghi ngờ gãy xương sọ.

- Trẻ dưới 2 tuổi ngã từ độ cao đáng kể hoặc có biểu hiện bất thường sau cú ngã.

Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ thăm khám thần kinh và chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT) sọ não khi có chỉ định, không phải mọi trường hợp ngã đập đầu đều cần chụp CT.

Không nên tự ý xử trí sai cách

Một số quan niệm dân gian như xoa dầu nóng lên vùng sưng, đắp lá, cạo gió hay cho trẻ uống thuốc giảm đau ngay đều không được khuyến cáo. Những biện pháp này có thể che lấp triệu chứng hoặc làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nếu có vết thương hở.

Ngoài ra, không nên chủ quan chỉ vì trẻ vẫn khóc hoặc vẫn chơi được ngay sau cú ngã. Việc theo dõi đầy đủ trong những giờ đầu vẫn rất cần thiết.

Phòng ngừa vẫn là giải pháp quan trọng nhất

Phần lớn tai nạn ngã ở trẻ có thể phòng tránh bằng cách lắp thanh chắn cầu thang, cửa sổ, không để trẻ một mình trên giường, ghế cao hoặc bàn thay tã. Khi trẻ đi xe đạp, xe trượt hay tham gia các hoạt động ngoài trời, cần đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn và có người lớn giám sát.

Đa số trường hợp trẻ bị ngã đập đầu chỉ gây chấn thương nhẹ và hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, việc sơ cứu đúng, theo dõi sát và nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm sẽ giúp giảm nguy cơ bỏ sót chấn thương sọ não, bảo đảm an toàn cho trẻ và tránh những biến chứng đáng tiếc.