TPHCM: F0 ở vùng vàng, cận xanh và xanh tăng mạnh, do đâu?

Những ngày vừa qua, TPHCM tiếp tục tăng cường triển khai các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh, trong đó có cả công tác xét nghiệm RT-PCR trên địa bàn thành phố.

Đáng chú ý, theo số liệu từ Sở Y tế TPHCM,  trong khi tỷ lệ dương tính ở vùng xanh, cận xanh, vàng xu hướng tăng, thì tỷ lệ này ở vùng đỏ và cam đang giảm dần.

Cụ thể, từ 18g ngày 14/9 đến 18g ngày 15/9, TP đã lấy mẫu xét nghiệm 391.300 người, trong đó xét nghiệm RT-PCR tại vùng xanh, cận xanh, vàng cho 46.651 người, phát hiện 4.532 người dương tính. Tỉ lệ dương tính 9,7%. Còn tại vùng đỏ và cam, TP xét nghiệm nhanh kháng nguyên 44.649 người, trong đó phát hiện 3.912 người dương tính. Tỉ lệ dương tính 1,1%.

Trước đó, từ 18g ngày 13/9 đến 18g ngày 14/9, TP đã lấy mẫu xét nghiệm 357.044 người. Trong đó xét nghiệm RT-PCR cho 66.381 người tại vùng xanh, cận xanh, vàng; phát hiện 5.374 người có kết quả dương tính. Tỉ lệ dương tính chiếm 8%. Đối với xét nghiệm nhanh kháng nguyên tại vùng đỏ và cam, TP đã lấy mẫu cho 290.663 người, trong đó có 3.690 người dương tính. Tỉ lệ dương tính 1,2%.

Vào thời điểm TP hoàn thành xét nghiệm đợt 1 ngày 4/9 và đợt 2 ngày 6/9, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) cho biết tỉ lệ dương tính ở vùng xanh, vùng cận xanh là 0,8%; vùng vàng là 1,5%; vùng cam, vùng đỏ là 3,6% (đợt 1) và 2,7% (đợt 2).

Như vậy có thể thấy tỉ lệ F0 ở vùng vàng, cận xanh và xanh tại TPHCM những ngày gần tăng mạnh so với khoảng 2 tuần trước.

Nếu tính từ ngày 27/4 - khi đợt dịch thứ 4 bắt đầu bùng phát, TPHCM đến nay đã lấy khoảng 1,95 triệu mẫu xét nghiệm RT-PCR. Qua đó có đến hơn 320.000 ca dương tính (đa số cộng đồng) được phát hiện, chiếm khoảng 16%.

Ngay khi hoàn thành báo cáo, Sở Y tế TPHCM đã tổ chức một cuộc họp báo vào chiều ngày 16/9 vừa qua. Tại đây, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM Nguyễn Hoài Nam lên tiếng giải thích về tình trạng số ca nhiễm không ngừng tăng cao, dao động 4.000-6.000 ca/ngày dù thành phố đã thực hiện giãn cách kéo dài.

Ông cho biết nguyên nhân là do chiến lược "thần tốc" xét nghiệm đang được triển khai. Cụ thể, những vùng có nguy cơ cao đã xét nghiệm tới 7-8 vòng, còn hầu hết các "vùng xanh" là 3-4 vòng.

Các chuyên gia cũng đưa ra nhận định, sở dĩ tỷ lệ dương tính ở một số vùng xanh lại cao là do dịch đã xâm nhập vào cộng đồng từ rất lâu. Hiện tại, F0 đã có mặt khắp mọi nơi và việc định nghĩa vùng vẫn còn sai sót.

Theo quan điểm của bác sĩ Lương Trường Sơn (nguyên Phó viện trưởng Viện Sốt rét Ký sinh trùng Côn trùng TPHCM), rất có thể tất cả các quận huyện trên địa bàn đều có ca nhiễm SARS-CoV-2. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến cho các vùng xanh, vùng vàng xuất hiện F0 và có xu hướng tăng dần. Thậm chí, nhiều khu vực còn đang trong tình trạng "ngoài xanh, trong đỏ".

Về vấn đề "định nghĩa vùng chưa đúng", bác sĩ Trương Hữu Khanh (chuyên gia dịch tễ, cố vấn khoa Nhiễm Thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 1) cũng rất đồng tình với ý kiến của các chuyên gia. Vị bác sĩ cho rằng rất có thể nhiều vùng đã được định nghĩa là xanh khi chưa xét nghiệm "vét" F0. Thế nên, đến khi xét nghiệm, nhiều ca nhiễm mới dần được phát hiện. Ông nhấn mạnh thêm: "Người dân vùng xanh nếu tự do sinh hoạt, không tuân thủ giãn cách thì rất dễ lây nhiễm trở thành vùng đỏ".

Ngoài đưa ra các quan điểm cá nhân, cả hai bác sĩ trên đều nhấn mạnh việc triển khai công tác phủ vắc xin, giảm quá tải khối điều trị. Theo đó, các chuyên gia cho rằng cần tập trung bảo vệ nhóm nguy cơ cao gồm người lớn tuổi, người mắc bệnh lý nền. Tất nhiên, việc xét nghiệm để "tách" F0 ra khỏi cộng đồng vẫn rất cần thiết, nhất là khi đang thực hiện giãn cách và chưa hoàn thành tiêm chủng cho nhóm nguy cơ.

Bác sĩ Khanh khẳng định: "Chỉ khi hơn 80% nhóm nguy cơ được chích đủ vắc xin, thành phố mới yên tâm mở cửa trở lại". Còn nếu chưa thể bao phủ vắc xin, bóc tách kịp thời F0 thì khả năng dịch bệnh sẽ một lần nữa tấn công nhóm nguy cơ, gây nên tình trạng quá tải khối điều trị.

[DAP]

Chiến lược xét nghiệm diện rộng trên toàn thành phố được triển khai cao điểm từ ngày 23/8 - khi siết chặt giãn cách. Theo đó, toàn bộ người dân ở các "vùng cam và đỏ" (nguy cơ cao và rất cao) được test nhanh, người dân ở "vùng xanh và vàng" (nguy cơ thấp) lấy mẫu gộp 10 hoặc 5 xét nghiệm bằng phương pháp RT-PCR.

Từ nay đến ngày 30/9, TPHCM sẽ tiếp tục triển khai xét nghiệm tại các địa bàn dân cư. Cụ thể, tại các vùng đỏ, vùng cam: lấy mẫu xét nghiệm toàn bộ người dân trên địa bàn 3 lần trong 7 ngày theo hộ gia đình với phương pháp test nhanh mẫu gộp (2-3 người/test/hộ gia đình) hoặc RT-PCR mẫu gộp theo hộ gia đình (toàn bộ thành viên trong 1 hộ gia đình/1 mẫu gộp), giải gộp mẫu dương tính bằng test nhanh.

Tại các vùng vàng, vùng xanh, vùng cận xanh: xét nghiệm RT-PCR mẫu gộp đại diện hộ gia đình, gộp 10 cho vùng xanh, vùng cận xanh và gộp 5 cho vùng vàng.

Hộ có từ 5 nhân khẩu trở lên phải lấy 2 mẫu đại diện hộ gia đình. Giải gộp mẫu dương tính bằng test nhanh hoặc RT-PCR mẫu đơn cho toàn bộ thành viên của các hộ gia đình trong mẫu gộp; tần suất lặp lại 5 - 7 ngày/lần.

[/DAP]