Tổ chức Y tế Thế giới lần đầu phê duyệt thuốc sốt rét riêng cho trẻ sơ sinh

Loại thuốc mới được phê duyệt là artemether-lumefantrine, lần đầu tiên được bào chế với công thức phù hợp cho trẻ có cân nặng từ 2-5 kg.

Trước đây, trẻ sơ sinh mắc sốt rét thường phải sử dụng thuốc dành cho trẻ lớn hơn, làm tăng nguy cơ:

• Sai liều
• Tác dụng phụ
• Độc tính do không phù hợp thể trạng

Việc được WHO đưa vào danh sách tiền thẩm định đồng nghĩa thuốc đã đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn và hiệu quả, đồng thời cho phép mở rộng закуп (mua sắm) trong hệ thống y tế công.

Theo ước tính, mỗi năm có khoảng 30 triệu trẻ sơ sinh sống tại các vùng có nguy cơ sốt rét, nhưng trước đây chưa có phác đồ điều trị tối ưu riêng cho nhóm này.

Bước tiến trong bối cảnh sốt rét vẫn là gánh nặng toàn cầu

Theo Báo cáo Sốt rét Thế giới 2025 của WHO:

• Năm 2024 ghi nhận khoảng 282 triệu ca mắc
• 610.000 ca tử vong, tăng so với năm trước

Dù đã có 47 quốc gia loại trừ sốt rét và nhiều quốc gia giảm mạnh số ca mắc, tiến trình toàn cầu đang chững lại do:

• Kháng thuốc
• Kháng hóa chất diệt muỗi
• Chẩn đoán chưa chính xác
• Suy giảm nguồn tài trợ quốc tế

Tổng Giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus, nhận định các tiến bộ mới - từ vaccine, xét nghiệm, màn chống muỗi thế hệ mới đến thuốc điều trị chuyên biệt - đang tạo ra bước ngoặt trong cuộc chiến chống sốt rét.

Tính từ năm 2000 đến nay:

• Khoảng 2,3 tỷ ca nhiễm đã được ngăn chặn
• 14 triệu người được cứu sống

Hiện có 25 quốc gia triển khai vaccine phòng sốt rét, trong khi các loại màn chống muỗi thế hệ mới chiếm tới 84% số lượng phân phối.

Năm 2026, chiến dịch Ngày Thế giới phòng chống sốt rét mang thông điệp: “Quyết tâm chấm dứt sốt rét: Giờ đây chúng ta có thể. Giờ đây chúng ta phải làm điều đó".

Việc WHO phê duyệt thuốc điều trị riêng cho trẻ sơ sinh không chỉ là một cột mốc chuyên môn, mà còn mở ra cơ hội thu hẹp bất bình đẳng trong tiếp cận điều trị - yếu tố then chốt để tiến tới mục tiêu chấm dứt sốt rét trên toàn cầu.