Hotline 24/7
08983-08983

Tiêm tế bào gốc chữa thoái hóa khớp có làm sụn phục hồi?

Bớt đau, đi lại dễ hơn là những kết quả được ghi nhận trong một số nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc điều trị thoái hóa khớp. Nhưng sụn khớp có phục hồi hay quá trình thoái hóa có chậm lại không vẫn là câu hỏi cần thêm bằng chứng. Tại Hội thảo khoa học thường niên SCI TechUpdate lần thứ 3, TS.BS Trần Đặng Xuân Tùng - Khoa Tế bào gốc, Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh đã phân tích khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu và khả năng áp dụng liệu pháp này cho từng người bệnh.

TS.BS Trần Đặng Xuân Tùng trình bày báo cáo về ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh lý xương khớp tại SCI TechUpdate lần thứ 3.

Giảm đau chưa có nghĩa là khớp ngừng thoái hóa

Theo TS.BS Trần Đặng Xuân Tùng, khi dân số già đi, nhu cầu điều trị các bệnh lý cơ xương khớp ngày càng lớn. Trong đó có những người bệnh đã điều trị bằng các phương pháp ít xâm lấn nhưng hiệu quả không như mong muốn, còn phẫu thuật thay khớp là một quyết định lớn. Khoảng trống ấy thúc đẩy việc nghiên cứu các liệu pháp sinh học, bao gồm tế bào gốc trung mô.

Người bệnh thường đến khám vì đau khớp. Tuy nhiên, cơn đau chỉ là biểu hiện dễ nhận thấy của một quá trình phức tạp hơn. TS.BS Trần Đặng Xuân Tùng giải thích, thoái hóa khớp có thể liên quan đến áp lực cơ học, tổn thương tế bào sụn, viêm màng hoạt dịch và sự phân hủy chất nền sụn. Béo phì, đái tháo đường cùng các rối loạn chuyển hóa cũng có thể góp phần gây tổn thương khớp. Vì vậy, một người hết đau sau điều trị chưa đủ để kết luận quá trình thoái hóa đã được kiểm soát.

Kỳ vọng ban đầu đối với tế bào gốc trung mô là sau khi đưa vào khớp, tế bào sẽ biệt hóa thành tế bào sụn và sửa chữa phần sụn tổn thương. Tuy nhiên, từ quá trình nghiên cứu và ứng dụng lâm sàng, TS.BS Xuân Tùng cho rằng cần chú ý nhiều hơn đến tác động của tế bào đối với môi trường trong khớp. Theo cách lý giải của bác sĩ, liệu pháp có thể ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch và hoạt động của các tế bào tại chỗ, qua đó tác động lên quá trình bệnh. Cơ chế nào giữ vai trò quyết định vẫn cần được làm rõ.

Theo TS.BS Trần Đặng Xuân Tùng, giảm đau sau điều trị chưa đủ để kết luận quá trình thoái hóa khớp đã chậm lại.

Nhìn lại các nghiên cứu lâm sàng, bác sĩ cho biết kết quả được báo cáo chủ yếu là giảm đau và cải thiện vận động; bằng chứng cho thấy sụn khớp thay đổi trên hình ảnh chưa rõ. Một nghiên cứu được triển khai tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh từ năm 2013: người bệnh có cải thiện về đau và khả năng vận động, nhưng kết quả hình ảnh chưa chứng minh rõ sụn được phục hồi. Mục tiêu mà ông quan tâm là liệu can thiệp có thể làm chậm diễn tiến thoái hóa hay không. Điều đó cần được đánh giá bằng nghiên cứu và theo dõi phù hợp.

TS.BS Trần Đặng Xuân Tùng cho biết nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh ghi nhận cải thiện đau và vận động, nhưng chưa chứng minh rõ sụn khớp phục hồi trên hình ảnh.

Cùng tên “tế bào gốc”, nhưng không phải cùng một sản phẩm

Một lý do khiến việc đánh giá liệu pháp này khó đi đến kết luận thống nhất nằm ở chính sản phẩm nghiên cứu. Tế bào gốc trung mô có thể được lấy từ những nguồn khác nhau, từ người bệnh hoặc người hiến. Tuổi của người cho tế bào, cách nuôi cấy, lựa chọn dòng tế bào và quy trình sản xuất cũng khác nhau. Các sản phẩm đều có thể đáp ứng tiêu chí nhận diện tế bào gốc trung mô, nhưng chưa chắc có đặc tính sinh học và tác dụng giống nhau.

TS.BS Trần Đặng Xuân Tùng nhấn mạnh cần phân nhóm người bệnh thoái hóa khớp để nghiên cứu lựa chọn sản phẩm tế bào phù hợp.

Sự khác biệt còn nằm ở người bệnh. “Thoái hóa khớp” là tên gọi chung, trong khi yếu tố nổi trội ở từng người có thể là viêm, tổn thương sụn, béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa. Nếu đưa nhiều nhóm bệnh nhân và nhiều loại sản phẩm khác nhau vào cùng một cách đánh giá, rất khó xác định ai thực sự hưởng lợi, hiệu quả đến từ đâu và kết quả có thể lặp lại hay không.

Từ đó, TS.BS Xuân Tùng đề xuất, nghiên cứu cần phân nhóm người bệnh theo đặc điểm bệnh lý, xác định cơ chế muốn tác động rồi chọn dòng tế bào phù hợp. Sản phẩm phải được mô tả, sản xuất và đánh giá một cách nhất quán; kết quả điều trị cũng cần được đo bằng những tiêu chí phản ánh đúng mục tiêu đặt ra. Bác sĩ cho rằng dữ liệu lớn và công nghệ phân tích có thể hỗ trợ hướng tiếp cận cá thể hóa này. Các sản phẩm có nguồn gốc từ tế bào cũng là một hướng được bác sĩ đề cập, song vẫn cần nghiên cứu để xác định vai trò cụ thể.

Báo cáo khép lại ở câu hỏi thực tế đối với người bệnh thoái hóa khớp: Sau can thiệp, khớp chỉ bớt đau một thời gian, hay diễn tiến bệnh thật sự thay đổi? Những cải thiện về triệu chứng là tín hiệu đáng quan tâm. Để đưa liệu pháp tế bào gốc vào thực hành một cách rõ ràng hơn, giới nghiên cứu còn phải xác định sản phẩm nào phù hợp với nhóm người bệnh nào và chứng minh được hiệu quả theo mục tiêu điều trị.

>>> Tế bào gốc có thể điều trị bệnh gì, vì sao chưa dùng rộng rãi?

>>> Tế bào gốc không phải “lời hứa trẻ lại” cho người cao tuổi

>>> Tế bào gốc dây rốn và triển vọng cải thiện suy yếu ở người cao tuổi

Hội thảo khoa học thường niên SCI TechUpdate lần thứ 3 diễn ra ngày 26/9/2026 tại TPHCM, với chủ đề “Tế bào gốc Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình”. Chương trình do Viện Tế bào gốc, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM khởi xướng; năm nay phối hợp tổ chức cùng Viện Nghiên cứu Ứng dụng Khoa học Sức khỏe và Lão hóa (ARiHA), Bệnh viện Thống Nhất.

Hội thảo quy tụ gần 500 nhà khoa học, bác sĩ, chuyên gia và đại diện các đơn vị liên quan. Trong một ngày, chương trình có 25 báo cáo khoa học, tập trung vào liệu pháp tế bào miễn dịch, tế bào gốc và huyết tương giàu tiểu cầu; đồng thời bố trí khu giới thiệu công nghệ, sản phẩm và kết nối chuyển giao.

Thông tin biên tập

Tác giả

Minh Anh - Ảnh: Minh Nguyên - AloBacsi.vn
Ngày đăng: 21:00, 26/09/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X