Thụt cà phê qua hậu môn để “thải độc”: Có thật sự hiệu quả?

"Thải độc" là khái niệm dễ gây hiểu lầm

Gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều quảng cáo về phương pháp thụt cà phê qua hậu môn (coffee enema) với những lời giới thiệu hấp dẫn như "làm sạch đại tràng", "thải độc gan", "tăng miễn dịch", thậm chí hỗ trợ điều trị các bệnh mạn tính. Tuy nhiên, theo BS.CK2 Dương Minh Tuấn - Bệnh viện Bạch Mai, đây không phải là phương pháp thải độc hay điều trị bệnh được y học chứng cứ công nhận.

Điểm chung của nhiều quảng cáo về detox là nhắc đến những "độc tố tích tụ trong cơ thể" nhưng lại không giải thích cụ thể đó là chất gì, tồn tại ở đâu và được đo lường bằng cách nào.

Trong y học, nếu cơ thể bị nhiễm độc hoặc rối loạn chuyển hóa, bác sĩ phải xác định được nguyên nhân, mức độ tổn thương và cơ quan bị ảnh hưởng để đưa ra hướng điều trị phù hợp. Các tình trạng như suy gan, suy thận, ngộ độc thuốc hay rối loạn điện giải đều có tiêu chuẩn chẩn đoán và xử trí rõ ràng.

Ngược lại, khái niệm "thải độc cơ thể" thường được quảng bá trong các phương pháp detox hiện nay lại không có tiêu chí khoa học cụ thể để đánh giá hiệu quả.

Cơ thể đã có hệ thống thải độc tự nhiên

Theo chuyên gia, cơ thể con người vốn sở hữu những cơ chế đào thải chất cặn bã và độc chất rất hiệu quả thông qua gan, thận, phổi, đường tiêu hóa, da và hệ miễn dịch.

Nếu các cơ quan này hoạt động bình thường, cơ thể không cần đến việc bơm cà phê vào đại tràng để làm sạch. Ngược lại, nếu gan, thận hoặc các cơ quan khác đang gặp vấn đề, người bệnh cần được thăm khám và điều trị đúng chuyên khoa thay vì tự áp dụng các biện pháp detox chưa được kiểm chứng.

Tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe

Về mặt sinh lý, đại tràng và trực tràng không phải là nơi thích hợp để thường xuyên đưa vào các dung dịch tự pha như cà phê.

Việc thụt cà phê có thể gây kích ứng niêm mạc ruột do nhiệt độ, nồng độ dung dịch hoặc áp lực bơm không phù hợp. Nếu quy trình thực hiện không đảm bảo vệ sinh, nguy cơ nhiễm khuẩn cũng có thể xảy ra.

Y văn đã ghi nhận nhiều biến chứng liên quan đến coffee enema như:

- Viêm trực tràng, viêm đại tràng

- Đau bụng, tiêu chảy

- Đi ngoài ra máu

- Bỏng niêm mạc đường tiêu hóa

- Mất nước, rối loạn điện giải

- Nhiễm trùng

- Hẹp hoặc thủng trực tràng, đại tràng

Đừng để mất cơ hội điều trị đúng

Điều đáng lo ngại nhất là khi coffee enema được quảng bá như một giải pháp thay thế điều trị cho các bệnh lý như ung thư, đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận hoặc các bệnh mạn tính khác.

Việc tin vào những phương pháp chưa được kiểm chứng có thể khiến người bệnh trì hoãn điều trị, bỏ thuốc hoặc bỏ lỡ thời điểm can thiệp hiệu quả nhất.

Hiện chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khuyến cáo coffee enema như một phương pháp thải độc hay điều trị bệnh. Trong khi đó, nhiều báo cáo đã ghi nhận các tai biến liên quan đến kỹ thuật này.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên thận trọng trước những lời quảng cáo quá mức về công dụng của các phương pháp detox trên mạng xã hội. Thay vì tìm kiếm những giải pháp "thải độc thần tốc", việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, vận động hợp lý, ngủ đủ giấc và tuân thủ điều trị khi có bệnh vẫn là cách bảo vệ sức khỏe bền vững nhất.