Tăng huyết áp: Đã đến lúc người trẻ ngưng chủ quan với tuổi trẻ

1. Người trẻ chủ quan với tăng huyết áp vì quá tự tin vào sức khỏe

Thưa BS, câu chuyện một người đàn ông mới ngoài 30 tuổi, phát hiện tăng huyết áp nhưng chủ quan không điều trị và đột ngột ngưng tim ngay tại nhà khiến rất nhiều người ám ảnh. Vì sao tăng huyết áp ở người trẻ lại thường bị xem nhẹ đến vậy?

BS.CK1 Trần Thị Xuân Anh - Khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Đai học Y Dược TPHCM trả lời: Sự tự tin của tuổi trẻ tạo nên tâm lý chủ quan. Các bạn cho rằng thành mạch còn tốt, tự tin bản thân còn trẻ, tăng huyết áp là bệnh của người lớn tuổi như ông bà, cha mẹ, chú bác và sẽ không thể đến với mình.

Từ đó xem thường căn bệnh này, không đo huyết áp, không lắng nghe cơ thể để nhận biết những dấu hiệu bất thường, không kịp thời tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để tìm nguyên nhân. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến những tình huống đau lòng khi người trẻ mắc tăng huyết áp.

Một báo cáo thống kê gần đây cho thấy, cứ 8 người trẻ thì có 1 người tăng huyết áp. Tỷ lệ mắc tăng huyết áp ở nhóm tuổi 20-40 không còn hiếm.

Tuy nhiên, số người thực sự quan tâm và nhận biết tình trạng tăng huyết áp của bản thân còn rất ít, chỉ khoảng 25% thực sự quan tâm. Trong số này, tỷ lệ kiểm soát huyết áp tốt còn rất thấp.

2. Lối sống hiện đại khiến tăng huyết áp ngày càng trẻ hóa

Hiện nay, nguyên nhân gây tăng huyết áp ở người trẻ thường đến từ đâu? Lối sống hiện đại như stress, thức khuya, ăn mặn, béo phì, rượu bia… tác động như thế nào đến tình trạng này?

BS.CK1 Trần Thị Xuân Anh trả lời: Tăng huyết áp được chia thành hai nhóm gồm tăng huyết áp vô căn (nguyên phát) và tăng huyết áp thứ phát. Trong đó, tăng huyết áp thứ phát là tình trạng có nguyên nhân thực thể. Đối với người trẻ, đặc biệt dưới 40 tuổi, khi phát hiện tăng huyết áp, bác sĩ luôn tìm kiếm nguyên nhân thực thể. Nếu giải quyết được nguyên nhân, huyết áp có thể được kiểm soát tương đối tốt.

Đối với tăng huyết áp vô căn, các yếu tố lối sống có ảnh hưởng rất lớn đến sự xuất hiện của bệnh. Người trẻ hiện nay thường sống trong tình trạng căng thẳng kéo dài, lo lắng, làm việc quá nhiều, thay đổi chu kỳ giấc ngủ và chất lượng giấc ngủ ngày càng giảm.

Bên cạnh đó là những buổi tiệc tùng thường xuyên, chế độ ăn nhiều calo, nhiều muối, ít có thời gian tập thể dục. Việc phụ thuộc quá nhiều vào các phương tiện đi lại, ít đi bộ, ít leo cầu thang cũng khiến cơ thể ngày càng ít vận động. Chính lối sống tĩnh tại này đã tạo điều kiện cho tăng huyết áp xuất hiện.

3. Người trẻ tăng huyết áp cần được tầm soát nguyên nhân

Trong những trường hợp nào, tăng huyết áp ở người trẻ khiến bác sĩ phải nghĩ đến nguyên nhân “thứ phát” từ các cơ quan khác như bệnh thận, nội tiết hay tim mạch? Đâu là những dấu hiệu gợi ý người bệnh cần được tầm soát chuyên sâu hơn? Bởi thực tế, có những bạn trẻ phát hiện tăng huyết áp, nhưng sau này mới phát hiện nguyên nhân đến từ bệnh lý thận?

BS.CK1 Trần Thị Xuân Anh trả lời: Theo khuyến cáo của các hiệp hội hiện nay, tất cả người bệnh được chẩn đoán tăng huyết áp dưới 40 tuổi đều cần được tầm soát nguyên nhân. Bên cạnh đó, một số triệu chứng cũng có thể gợi ý nguyên nhân gây tăng huyết áp.

Chẳng hạn, những trường hợp xuất hiện các đợt yếu cơ không rõ nguyên nhân, xét nghiệm cho thấy hạ kali máu thường gợi ý đến tình trạng cường tuyến thượng thận.

Những người có các cơn hồi hộp, tim đập nhanh kèm huyết áp tăng vọt cũng cần nghĩ đến nguyên nhân từ tuyến thượng thận.

Ở những người béo phì, chất lượng giấc ngủ kém, thường xuyên ngủ ngáy, thức dậy với cảm giác đau đầu, mệt mỏi, buồn ngủ, giảm tập trung, cần nghĩ đến hội chứng ngưng thở khi ngủ - một nguyên nhân có thể liên quan đến tăng huyết áp.

Đây là những dấu hiệu gợi ý nguyên nhân gây tăng huyết áp. Nếu nhận thấy cơ thể có những biểu hiện bất thường, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

4. Tăng huyết áp ở người trẻ thường không có triệu chứng rõ ràng

Nhiều người trẻ bị tăng huyết áp trong thời gian dài nhưng hoàn toàn không biết. Vì sao huyết áp có thể tăng rất cao mà cơ thể lại gần như không phát ra tín hiệu cảnh báo rõ ràng?

BS.CK1 Trần Thị Xuân Anh trả lời: Việc tăng huyết áp trong thời gian dài nhưng không có triệu chứng là tình trạng khá thường gặp, đặc biệt ở người trẻ. Khi đau răng hay đau đầu, nhiều người sẽ tìm thuốc giảm đau hoặc đến cơ sở y tế để khám. Tuy nhiên, tăng huyết áp lại không như vậy.

Ở người trẻ, khi thành mạch còn mềm mại, khả năng chịu đựng của cơ thể còn tốt, chức năng tim và dự trữ chức năng của thận vẫn còn tốt, tăng huyết áp hầu như không gây ra triệu chứng rõ ràng.

Chính sự bình thường "giả tạo" này khiến nhiều người chủ quan. Trong khi đó, tăng huyết áp vẫn âm thầm gây xơ vữa mạch máu, làm cứng thành mạch và lâu dần dẫn đến những hệ lụy như tai biến mạch máu não, suy tim hoặc suy thận mà người bệnh không nhận biết.

5. Đau đầu, hồi hộp kéo dài nên nghĩ đến việc đo huyết áp

Có những triệu chứng hoặc dấu hiệu nào ở người trẻ thường bị bỏ qua nhưng thật ra có thể liên quan đến tăng huyết áp? Ví dụ như đau đầu, mất ngủ, hồi hộp, mệt kéo dài hay chảy máu cam…?

BS.CK1 Trần Thị Xuân Anh trả lời: Tăng huyết áp thường không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, để phát hiện sớm, biện pháp hiệu quả nhất là đo huyết áp.

Tuy nhiên, một số dấu hiệu vẫn cần được lưu ý như đau đầu thường xuyên, hồi hộp, tức ngực, khó thở, mệt mỏi kéo dài, kém tập trung, mau mệt hoặc giảm khả năng gắng sức khi làm việc.

Khi xuất hiện những biểu hiện này, cần nghĩ đến việc đo huyết áp và chủ động đến cơ sở y tế để tìm nguyên nhân cũng như được tư vấn, điều trị kịp thời.

6. Người trẻ khó tuân thủ điều trị tăng huyết áp

Đối với người trẻ, điều trị tăng huyết áp hiện nay có những khó khăn đặc thù gì? Việc kiểm soát huyết áp ở nhóm này có phức tạp hơn so với người lớn tuổi hay không, thưa BS?

BS.CK1 Trần Thị Xuân Anh trả lời: Điều trị tăng huyết áp ở người trẻ là một thách thức đối với bác sĩ tim mạch. Nhiều người còn trẻ, tự tin vào sức khỏe của bản thân và không tin mình mắc bệnh. Chính vì vậy, họ thường chỉ đến khám khi đã xuất hiện triệu chứng, thậm chí đã có biến chứng.

Một khó khăn khác là sự tuân thủ điều trị. Người trẻ có nhiều mối quan tâm trong cuộc sống nên đôi khi quên dành sự quan tâm cho sức khỏe của chính mình. Điều này khiến việc tái khám, theo dõi và uống thuốc đều đặn trở nên khó khăn hơn.

Bên cạnh đó, tăng huyết áp là bệnh mạn tính, cần điều trị lâu dài. Với người trẻ, việc phải sử dụng thuốc trong thời gian dài thường tạo cảm giác bị ràng buộc, ảnh hưởng đến sự tự do của bản thân. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến người trẻ khó gắn kết và tuân thủ điều trị hơn.

7. Kiểm soát huyết áp sớm để phòng ngừa biến chứng lâu dài

Nhiều người trẻ rất ngại uống thuốc lâu dài vì nghĩ rằng mình còn trẻ, còn cả cuộc đời phía trước. Theo bác sĩ, mục tiêu lớn nhất của việc kiểm soát huyết áp từ sớm ở người trẻ là gì?

BS.CK1 Trần Thị Xuân Anh trả lời: Tăng huyết áp ở người trẻ chịu ảnh hưởng rất lớn từ các yếu tố xã hội và lối sống. Vì vậy, việc kiểm soát huyết áp cần bắt đầu từ thay đổi lối sống như giảm căng thẳng, ăn nhạt hơn và duy trì tập thể dục thường xuyên. Đây là những biện pháp kiểm soát huyết áp không dùng thuốc.

Nhiều người trẻ mong muốn chỉ điều chỉnh lối sống mà không phải dùng thuốc. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, thay đổi lối sống thôi là chưa đủ và thuốc vẫn giữ vai trò quan trọng trong kiểm soát huyết áp.

Mục tiêu của điều trị tăng huyết áp không chỉ là đưa chỉ số huyết áp về mức đẹp trên máy đo, mà quan trọng hơn là giúp người bệnh không gặp các biến chứng của tăng huyết áp trong tương lai, duy trì một cuộc sống khỏe mạnh và lâu dài.

Bên cạnh mục tiêu lâu dài, việc điều trị cũng cần giúp người bệnh cảm thấy thoải mái, an tâm và duy trì sự gắn kết với quá trình điều trị để bảo vệ sức khỏe của chính mình.

8. Đo huyết áp ngay hôm nay, đừng đợi đến khi quá muộn

Cuối cùng, BS muốn nhắn gửi điều gì đến những người trẻ vẫn đang nghĩ rằng “huyết áp cao chắc chưa nguy hiểm với mình đâu”?

BS.CK1 Trần Thị Xuân Anh trả lời: Thông điệp dành cho các bạn trẻ rất đơn giản: Bạn đã đo huyết áp chưa?

Đừng cho rằng tăng huyết áp là bệnh của người lớn tuổi hay chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện triệu chứng. Hãy chủ động đo huyết áp định kỳ và đừng ngần ngại tìm đến các chuyên gia y tế để được tư vấn, hỗ trợ và đồng hành trong việc bảo vệ sức khỏe, không chỉ cho hiện tại mà còn cho cả chặng đường dài phía trước.