Hotline 24/7
08983-08983

“Sát thủ” vi nấm

Một số người đã sử dụng kháng sinh, corticoid bừa bãi, khiến vết loét lan nhanh hơn, ăn sâu vào bên trong, trong khi thuốc nhỏ mắt chỉ kiềm chế chứ không diệt được vi nấm.

Vi nấm xâm nhập vào tai không chỉ gây viêm ống tai ngoài mà có thể làm thủng màng nhĩ. Vi nấm xâm nhập vào mắt sẽ gây ra tình trạng viêm loét giác mạc, có khi phải phẫu thuật bỏ mắt. “Sát thủ” thầm lặng này đã để lại nhiều hậu quả nặng nề cho bệnh nhân (BN).
 
Bệnh của nhà nông
 
BS Diệp Hữu Thắng - Trưởng khoa Giác mạc, BV Mắt TP.HCM - cho biết, bệnh viêm loét giác mạc do vi nấm thường xảy ra sau chấn thương (do bị lá lúa, hạt trấu, cành cây quẹt, cát bắn vào mắt…). Vi nấm dễ xâm nhập giác mạc qua các vết trầy xước. Phổ biến nhất là nấm Candida albicans, Aspergillus sp… Trong số các bệnh về mắt do vi khuẩn, vi nấm gây ra, có đến 60-70% trường hợp do vi nấm, hầu hết BN là những người làm nông.
 
Theo BS Thắng, điều đáng lo ngại là một số người đã sử dụng kháng sinh, corticoid nhỏ mắt một cách bừa bãi, khiến vết loét lan nhanh hơn, ăn sâu vào bên trong, gây ứ mủ, viêm nhãn cầu; trong khi thuốc nhỏ mắt chỉ kiềm chế chứ không diệt được vi nấm. Những trường hợp nặng buộc phải ghép giác mạc hoặc múc bỏ mắt vĩnh viễn. Ngoài ra, những BN vốn mắc các bệnh suy giảm miễn dịch, tiểu đường, nếu điều trị bằng thuốc corticoid sẽ dễ bị viêm loét giác mạc.

Người bệnh dễ bị viêm loét giác mạc do vi nấm sau chấn thương mắt

Bên cạnh đó, vi nấm còn “lọt” vào tai gây bệnh viêm ống tai ngoài. BS Võ Quang Phúc - Phó Giám đốc BV Tai Mũi Họng TP.HCM - cho biết, bệnh viêm ống tai ngoài do vi nấm chiếm từ 10-15% tổng số BN mắc các bệnh về tai, chủ yếu là nam giới. Nguyên nhân do người bệnh thường lấy ráy tai sau khi hớt tóc, nhưng do dụng cụ nhiễm vi nấm không được sát trùng kỹ, dẫn đến vi nấm lây lan từ người này sang người khác.
 
Hay đơn giản, người bệnh tắm ở các sông suối, ao hồ có nguồn nước ô nhiễm, cũng tạo điều kiện cho vi nấm xâm nhập, ký sinh ở ống tai ngoài. Có hơn 50 loại vi nấm đã được tìm thấy trong ống tai BN, trong đó một số loại thường gặp là: Aspergillus sp., Candida sp., Actinomyces… Khi vi nấm xâm nhập vào ống tai, người bệnh cảm thấy ngứa tai và thường xuyên thích ngoáy tai, lấy ráy tai. Nếu không được điều trị phù hợp, lâu ngày sẽ dẫn đến viêm ống tai ngoài mạn tính, với biểu hiện nhiễm trùng, đau tai, chảy nước màu vàng có mùi hôi, sưng ống tai. Thậm chí, nếu vi nấm “mọc” quá nhiều sẽ tạo thành một cục to bít ống tai ngoài, khiến nghe kém, ù tai.
 
Nếu tai bị bội nhiễm mà không điều trị kịp thời sẽ gây thủng màng nhĩ, viêm tai giữa. Lúc này, việc điều trị khó khăn hơn. Nếu màng nhĩ thủng lỗ nhỏ, có thể điều trị đơn giản bằng thuốc, còn thủng lỗ to, phải tiến hành phẫu thuật để vá màng nhĩ.

BS Lê Thái Vân Thanh - Bộ môn Chăm sóc da, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cho biết, có khoảng 4% trẻ từ 6 - 10 tuổi bị nhiễm vi nấm ở da đầu, nhưng tỷ lệ trẻ phát bệnh có thể ít hơn. Nguyên nhân do sử dụng các vật dụng chung với người bệnh như: lược, khăn tắm, mũ bảo hiểm… Khi mới nhiễm, người bệnh cảm thấy ngứa da đầu, sần vảy, tổn thương lan rộng dần thành mảng da đỏ, trên bề mặt tổn thương có mụn nước, mụn mủ. Sau đó, vảy lan dần, tạo các mảng rụng tóc, thân sợi tóc gãy ngang hoặc gấp khúc. Tùy giai đoạn và tùy loại vi nấm mà mảng da đầu có thể hóa mủ, đau nhức. Sau khi điều trị lành, các mảng rụng tóc có thể tạo thành những vùng sẹo không thể mọc tóc lại.

Vi nấm gây mụn mủ, rụng tóc

Phòng ngừa ra sao?

Nếu bị “sát thủ” vi nấm tấn công, BN không được tự ý nhỏ thuốc, uống thuốc, cần đi khám để được hướng dẫn điều trị đúng cách.

BS Lê Thái Vân Thanh khuyến cáo, tỷ lệ bệnh vi nấm da đầu gia tăng vào mùa hè do tăng tiết mồ hôi khi thời tiết nóng. Các vật dụng ẩm ướt lâu ngày cũng tạo điều kiện cho vi nấm sinh sôi. Ví dụ: mũ bảo hiểm ẩm mốc. Các loại vi nấm da đầu thường gặp là: Trychophyton tonsurans, T. mentagophytes, T. rubrum, Microsporumaudouinii, M. gypseum.
 
Do vi nấm da đầu lây lan nhanh, có thể tạo thành ổ dịch nhỏ, do đó không được dùng chung các vật dụng cá nhân như: nón, lược, khăn lau, dụng cụ cắt tóc… Một số vật dụng gián tiếp có liên quan đến vật dụng cá nhân như: giá treo nón, dây phơi khăn, nơi để lược cũng có thể lan truyền vi nấm. Với trẻ ở trường mầm non, cô giáo tránh dùng lược chải đầu chung cho các trẻ. Nếu bị bệnh, BN có thể chỉ thoa thuốc bôi, uống thuốc diệt vi nấm, cũng có khi phải rạch cho thoát mủ rồi băng ép bằng gạc ướt…

BS Võ Quang Phúc khuyên, ráy tai có chức năng “bắt giữ” bụi bặm, ngăn không cho côn trùng chui sâu vào bên trong tai. Vì vậy, không nên lấy ráy tai thường xuyên. Nếu lấy ráy tai cần phải sắm bộ dụng cụ riêng, ngừa vi nấm lây lan.

Để phòng ngừa viêm loét giác mạc do vi nấm, BS Diệp Hữu Thắng tư vấn: hiện nay, các cơ sở y tế địa phương thường chưa trang bị đầy đủ các kỹ thuật soi tươi và nuôi cấy vi nấm; do đó, trong trường hợp bị loét giác mạc, người bệnh nên đến các bệnh viện có khả năng xét nghiệm, tránh khám không đúng nơi khiến bệnh diễn tiến nặng hơn. Dấu hiệu khởi bệnh thường là nổi một cục nhỏ hơi gồ cao, màu trắng xám trên giác mạc. Sau đó, xung quanh vết loét có một vòng rộng, xám nhạt. Để phòng ngừa, khi lao động, tham gia giao thông, cần đeo kính bảo hộ.

AloBacsi.vn
Theo Văn Thanh - Phụ nữ TPHCM

Thông tin biên tập

Tác giả

Phòng nội dung AloBacsi
Ngày đăng: 06:50, 18/09/2012

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X