Phối hợp đa chuyên khoa giúp lựa chọn phương pháp can thiệp thuyên tắc phổi cấp kịp thời

Khuyến cáo 2026 thay đổi cách phân tầng nguy cơ thuyên tắc phổi

Theo BS.CK2 Nguyễn Quỳnh Dao - Trưởng khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Khu vực Thủ Đức, mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 10 triệu trường hợp huyết khối tĩnh mạch, bao gồm thuyên tắc phổi.

Ở nhóm thuyên tắc phổi nguy cơ trung bình, tỷ lệ tử vong hoặc diễn tiến xấu về huyết động trong 7 ngày đầu khoảng 5,6%. Ngoài ra, khoảng 3% người bệnh có thể tiến triển thành tăng áp động mạch phổi mạn tính do huyết khối (CTEPH).

Điểm đáng chú ý của khuyến cáo AHA/ACC 2026 là phân tầng thuyên tắc phổi cấp thành 5 nhóm từ A đến E, thay cho cách phân loại ít chi tiết hơn trước đây.

Hệ thống mới kết hợp tình trạng huyết động, hô hấp, dấu ấn sinh học và hình ảnh học để đánh giá nguy cơ. Đặc biệt, nhóm D được xác định là tình trạng suy tim phổi đe dọa, bao gồm những trường hợp sốc còn duy trì huyết áp bình thường.

Theo bác sĩ, việc nhận diện sớm nhóm này có ý nghĩa quan trọng bởi người bệnh có thể đang suy giảm chức năng thất phải dù chưa biểu hiện tụt huyết áp rõ rệt.

Điều trị tái thông cần cân nhắc giữa hiệu quả và nguy cơ xuất huyết

Bên cạnh thuốc kháng đông, những trường hợp thuyên tắc phổi nguy cơ cao hoặc có nguy cơ diễn tiến nặng có thể cần các phương pháp điều trị nâng cao.

Các lựa chọn gồm tiêu sợi huyết toàn thân, tiêu sợi huyết tại chỗ qua ống thông, hút huyết khối cơ học và phẫu thuật lấy huyết khối.

BS Quỳnh Dao cho biết, tiêu sợi huyết toàn thân có ưu điểm tác dụng nhanh, dễ triển khai nhưng đi kèm nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng.

Trong dữ liệu được trình bày, tỷ lệ xuất huyết nghiêm trọng là 9,2%, trong đó xuất huyết nội sọ chiếm 1,5%.

Thử nghiệm PEITHO trên 1.006 người bệnh nguy cơ trung bình cho thấy tiêu sợi huyết giúp giảm nguy cơ suy sụp huyết động, nhưng đồng thời làm tăng biến cố xuất huyết lớn và đột quỵ xuất huyết.

Trong khi đó, các kỹ thuật can thiệp qua ống thông cho phép tiếp cận trực tiếp huyết khối. Đặc biệt, hút huyết khối cơ học không cần sử dụng thuốc tiêu sợi huyết.

Tuy nhiên, mỗi phương pháp có ưu điểm, hạn chế và yêu cầu nguồn lực khác nhau. Vì vậy, bác sĩ nhấn mạnh việc lựa chọn chiến lược tái thông cần được cá thể hóa theo mức độ nguy cơ, tình trạng huyết động và nguy cơ xuất huyết của từng người bệnh.

3 ca lâm sàng cho thấy vai trò của phối hợp đa chuyên ngành

Một nội dung quan trọng của khuyến cáo AHA/ACC 2026 là nâng mức khuyến cáo đối với mô hình đội phản ứng nhanh thuyên tắc phổi đa chuyên ngành (PERT) lên Class I, mức chứng cứ B-NR, ở những nhóm người bệnh phù hợp.

PERT tập hợp các chuyên khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực, Nội Tim mạch, Điện quang can thiệp, Phẫu thuật lồng ngực - mạch máu và các chuyên khoa liên quan để nhanh chóng thống nhất phương án điều trị.

Tại hội nghị, BS Quỳnh Dao chia sẻ 3 trường hợp thuyên tắc phổi cấp nguy cơ trung bình - cao được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Khu vực Thủ Đức.

Trường hợp thứ nhất, người bệnh nữ 38 tuổi được điều trị kháng đông ban đầu nhưng sau 36 giờ vẫn khó thở, có dấu hiệu diễn tiến nặng. Bệnh nhân được chỉ định tiêu sợi huyết toàn thân bằng Alteplase, sau đó cải thiện triệu chứng và xuất viện sau một tuần.

Trường hợp thứ hai, người bệnh nữ 82 tuổi có tiền căn xuất huyết tiêu hóa, nguy cơ chảy máu cao. Sau hội chẩn, ê-kíp quyết định hút huyết khối qua ống thông. Người bệnh giảm khó thở rõ rệt sau 24 giờ và xuất viện sau một tuần.

Trường hợp thứ ba, người bệnh nữ 49 tuổi mắc ung thư cổ tử cung di căn, đang xuất huyết âm đạo. Bệnh nhân được can thiệp hút huyết khối kết hợp đặt lưới lọc tĩnh mạch chủ dưới, tiếp tục điều trị kháng đông sau khi cân nhắc lợi ích và nguy cơ, xuất viện sau 18 ngày.

3 trường hợp cho thấy cùng một mức phân tầng nguy cơ nhưng phương án điều trị có thể khác nhau tùy tình trạng lâm sàng.

Kết luận báo cáo, BS.CK2 Nguyễn Quỳnh Dao nhấn mạnh hai thông điệp: “Việc lựa chọn biện pháp tái thông cần được cá thể hóa” và “Phối hợp đa chuyên ngành PERT giúp tối ưu quyết định nhanh và hiệu quả”.

Đây cũng là định hướng được đề xuất tại Bệnh viện Đa khoa Khu vực Thủ Đức nhằm tăng cường phối hợp chuyên khoa trong xử trí thuyên tắc phổi cấp.

>>> BVĐK Khu vực Thủ Đức đặt mục tiêu rút ngắn thời gian khám bệnh xuống dưới 60 phút