Người tiểu đường dễ mất nước: Nguy cơ gì trong ngày nắng?

Vì sao người tiểu đường dễ mất nước hơn?

Ở người tiểu đường, đặc biệt khi đường huyết tăng cao, cơ thể có xu hướng thải đường qua nước tiểu. Quá trình này kéo theo nước và điện giải, gây tiểu nhiều, mất nước nhanh.

Trong thời tiết nắng nóng:

• Mồ hôi tăng làm gia tăng việc mất nước
• Uống không đủ dẫn đến không bù kịp lượng đã mất
• Một số thuốc (lợi tiểu, thuốc kiểm soát huyết áp…) có thể làm tăng nguy cơ mất nước

Kết quả: cơ thể rơi vào trạng thái mất nước kép (vừa do bệnh nền, vừa do môi trường).

Nguy cơ cụ thể trong ngày nắng nóng

1. Tăng đường huyết khó kiểm soát

Khi mất nước, máu trở nên “cô đặc” hơn, điều này đưa đến nồng độ đường huyết tăng cao. Đồng thời, tình trạng thiếu nước làm giảm khả năng đào thải glucose qua thận, khiến đường huyết càng khó kiểm soát.

2. Nguy cơ nhiễm toan ceton (DKA)

Ở người tiểu đường, đặc biệt type 1, mất nước kéo dài có thể kích hoạt nhiễm toan ceton - biến chứng cấp cứu với biểu hiện:

• Buồn nôn, nôn
• Thở nhanh, sâu
• Mệt lả, lú lẫn

Nếu không xử trí kịp thời, có thể dẫn đến hôn mê.

3. Hạ huyết áp, chóng mặt, ngất

Mất nước làm giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp, gây:

• Chóng mặt khi đứng lên
• Mệt lả
• Tăng nguy cơ té ngã, đặc biệt ở người cao tuổi

4. Tổn thương thận cấp

Thận ở người tiểu đường vốn đã chịu nhiều áp lực. Khi mất nước:

• Lưu lượng máu đến thận giảm
• Khả năng lọc suy giảm

Có thể dẫn đến suy thận cấp, nhất là khi dùng kèm một số thuốc.

5. Tăng nguy cơ sốc nhiệt

Cơ thể người tiểu đường thường điều hòa nhiệt kém hơn. Khi kết hợp với mất nước, nguy cơ kiệt sức vì nhiệt hoặc sốc nhiệt tăng cao.

Dấu hiệu mất nước cần chú ý

• Khát nhiều, khô miệng
• Tiểu ít, nước tiểu sẫm màu
• Mệt mỏi, chóng mặt
• Nhịp tim nhanh
• Đường huyết tăng bất thường

Nếu kèm buồn nôn, thở nhanh, lú lẫn, cần đi khám ngay.

Làm gì để hạn chế rủi ro?

1. Uống nước chủ động, không chờ khát

• Chia nhỏ lượng nước trong ngày
• Ưu tiên nước lọc, nước điện giải phù hợp
• Hạn chế nước ngọt, nước có đường

2. Theo dõi đường huyết sát hơn

• Kiểm tra thường xuyên hơn trong ngày nắng nóng
• Ghi nhận các biến động bất thường để điều chỉnh sớm

3. Điều chỉnh sinh hoạt hợp lý

• Tránh ra ngoài trời nắng gắt (10h-16h)
• Nếu phải ra ngoài: che chắn, nghỉ ngắt quãng
• Không tập thể dục cường độ cao khi nhiệt độ quá cao

4. Ăn uống hợp lý

• Không bỏ bữa (dễ làm rối loạn đường huyết)
• Bổ sung thực phẩm giàu nước: rau xanh, trái cây ít ngọt
• Hạn chế rượu bia (làm mất nước nhanh hơn)

5. Thận trọng với thuốc

• Không tự ý bỏ thuốc khi thấy “mệt”
• Trao đổi bác sĩ nếu có dấu hiệu mất nước hoặc tụt huyết áp

Nắng nóng không chỉ làm cơ thể mệt mỏi mà còn có thể làm trầm trọng tình trạng rối loạn chuyển hóa ở người tiểu đường. Nguyên tắc quan trọng: Giữ đủ nước - kiểm soát đường huyết - hạn chế phơi nắng kéo dài. Chỉ cần chủ quan vài giờ trong thời tiết khắc nghiệt, người bệnh có thể đối mặt với những biến chứng cần nhập viện.