Hotline 24/7
08983-08983

Người cao tuổi có nên giảm cân? Khi nào giảm cân lại gây hại?

Giảm cân ở người cao tuổi không phải lúc nào cũng có lợi. Với người thừa cân, béo phì kèm bệnh chuyển hóa hoặc hạn chế vận động, giảm cân đúng cách có thể cải thiện sức khỏe. Ngược lại, giảm cân quá mức hoặc thiếu kiểm soát có thể làm mất cơ, suy dinh dưỡng, tăng nguy cơ té ngã và khiến người cao tuổi mất dần khả năng tự lập.

Không phải cứ lớn tuổi là nên giảm cân

Theo các chuyên gia, mục tiêu kiểm soát cân nặng ở người cao tuổi cần khác với người trẻ. Khi tuổi tăng, cơ bắp có xu hướng suy giảm, trong khi tỷ lệ mỡ cơ thể có thể tăng dù cân nặng không thay đổi nhiều. Vì vậy, chỉ nhìn vào số cân hoặc chỉ số BMI chưa đủ để đánh giá một người cao tuổi có cần giảm cân hay không. Cần xem xét thêm khối lượng cơ, vòng eo, khả năng vận động, bệnh lý đi kèm và tình trạng dinh dưỡng.

Người cao tuổi bị béo phì, đặc biệt khi có tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch, đau khớp hoặc hạn chế vận động, có thể được hưởng lợi từ việc giảm cân. Một mức giảm cân vừa phải có thể giúp cải thiện đường huyết, huyết áp, khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Với một số người cao tuổi mắc đái tháo đường type 2 và thừa cân, béo phì, các hướng dẫn hiện nay xem xét mục tiêu giảm khoảng 5-7% cân nặng khi người bệnh đủ khả năng vận động an toàn.

Tuy nhiên, mục tiêu không nên đơn giản là “càng nhẹ cân càng tốt” mà là giảm mỡ nhưng giữ được cơ bắp và chức năng vận động.

Khi giảm cân có thể gây hại?

Nguy cơ lớn nhất là mất khối cơ. Người cao tuổi vốn đã có xu hướng giảm cơ theo tuổi. Nếu ăn kiêng quá nghiêm ngặt, cắt giảm nhiều năng lượng và protein nhưng không tập luyện, cơ thể có thể sử dụng cả mô cơ để đáp ứng nhu cầu năng lượng.

Hậu quả là người bệnh có thể yếu cơ, đi lại khó khăn, giảm khả năng đứng lên - ngồi xuống, tăng nguy cơ té ngã, gãy xương và lệ thuộc vào người khác trong sinh hoạt. Giảm cân chỉ bằng hạn chế calo cũng có thể làm tăng nguy cơ mất cơ và xương ở người cao tuổi.

Đặc biệt, người đang nhẹ cân, suy dinh dưỡng, có bệnh mạn tính nặng, yếu cơ hoặc dễ té ngã không nên tự ý áp dụng chế độ giảm cân. Ở người cao tuổi, thiếu cân cũng liên quan đến nguy cơ bệnh tật, loãng xương, thiếu máu và khó hồi phục sau nhiễm trùng hoặc bệnh cấp tính.

Một tình huống khác cần lưu ý là sụt cân không chủ ý. Nếu người cao tuổi không ăn kiêng nhưng cân nặng liên tục giảm, ăn uống kém, mệt mỏi hoặc suy yếu, đây không phải dấu hiệu “giảm cân thành công”. Sụt cân không chủ ý có thể liên quan đến bệnh lý tiêu hóa, ung thư, bệnh thần kinh hoặc nhiều vấn đề sức khỏe khác và cần được khám để tìm nguyên nhân.

Giảm cân thế nào để không mất cơ?

Nếu có chỉ định giảm cân, người cao tuổi nên giảm từ từ, tránh nhịn ăn hoặc cắt giảm khẩu phần quá mức. Chế độ ăn cần bảo đảm đủ protein và các chất dinh dưỡng cần thiết. Một số khuyến nghị dinh dưỡng cho người cao tuổi khỏe mạnh đề cập lượng protein khoảng 1-1,2 g/kg cân nặng/ngày, nhưng nhu cầu cụ thể phải được cá thể hóa, nhất là ở người có bệnh thận hoặc bệnh mạn tính.

Nguồn protein nên đến từ cá, thịt nạc, trứng, sữa và chế phẩm từ sữa, đậu nành, các loại đậu… đồng thời tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế thực phẩm nhiều đường, chất béo bão hòa.

Bên cạnh dinh dưỡng, tập luyện sức mạnh giữ vai trò rất quan trọng. Các bài tập phù hợp khả năng như đứng lên - ngồi xuống, tập với dây kháng lực, tạ nhẹ kết hợp đi bộ, bài tập thăng bằng giúp duy trì cơ, sức mạnh và khả năng vận động. Hoạt động thể chất thường xuyên cũng góp phần giảm nguy cơ té ngã và suy giảm chức năng.

Đừng chỉ nhìn vào con số trên cân

Với người cao tuổi, một chương trình giảm cân tốt không chỉ được đánh giá bằng việc giảm bao nhiêu kilogram mà còn phải xem người bệnh có giữ được cơ bắp, sức mạnh, khả năng đi lại và chất lượng cuộc sống hay không.

Do đó, trước khi giảm cân, người cao tuổi nên được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cân nặng, vòng eo, thành phần cơ thể, bệnh nền, thuốc đang sử dụng và nguy cơ suy dinh dưỡng. Nếu cần giảm cân, nên ưu tiên giảm mỡ từ từ, đủ dinh dưỡng và kết hợp vận động.

Ở tuổi cao, mục tiêu quan trọng nhất không phải là cân nặng thấp nhất mà là cơ thể khỏe mạnh, vận động tốt và duy trì được sự độc lập trong cuộc sống.

Thông tin biên tập

Tác giả

Phòng nội dung AloBacsi
Ngày đăng: 17:10, 19/08/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X