Một số thuốc đặc trị bệnh nấm

Thuốc kháng nấm thường được bào chế theo hai dạng, dạng có tác dụng toàn thân hoặc dạng dùng để thoa trên da, điều trị những vùng da bị nhiễm nấm.

>> TƯ VẤN TÂM LÝ - KHÁM BỆNH MIỄN PHÍ TẠI AloBacsi.vn

Nấm dễ phát triển mạnh ở những nơi ẩm, tối. Vì vậy, những vùng dễ bị nhiễm nấm là miệng, nách, bụng và “vùng cấm địa”... Tuy nhiên, nấm cũng không chịu buông tha những vùng “sáng sủa” hơn, chẳng hạn như da đầu, cổ...

Thuốc bôi ngoài da trị nấm không những làm giảm các triệu chứng như ngứa, rát, da nứt nẻ, mà còn có tác dụng tiêu diệt nấm. Tuy nhiên, nếu nấm hiện diện trong cơ thể hoặc việc sử dụng thuốc bôi thất bại thì phải dùng thuốc có tác dụng toàn thân.

Những loại thuốc có tác dụng toàn thân như fluconazole itraconazole ketoconazole và miconazole, chỉ được mua dùng khi có toa bác sĩ (BS). Chúng được bào chế dưới dạng viên nén, viên nang, thuốc nước và thuốc chích. Riêng thuốc dùng ngoài thì đa số không cần toa BS và được bào chế với nhiều dạng như kem, thuốc mỡ, thuốc nước, thuốc bột, thuốc xịt...

Dạng kem và dạng thuốc nước bôi dùng ngoài thường có hiệu quả cao trong việc trị nấm ngoài da vì chúng tiếp xúc trực tiếp với vi nấm. Thuốc bột có đặc tính hút ẩm, vì vậy thường được dùng ở những vùng ẩm ướt của cơ thể như vùng da giữa các ngón chân... Những loại thuốc kháng nấm dùng ngoài phổ biến bao gồm ciclopirox, clotrimazole, econazole, miconazole, nystatin, oxiconazole, terconazole và tolnaftate.

Liều lượng dùng thuốc tùy thuộc vào từng loại nấm gây bệnh và biểu hiện bệnh do nấm gây ra. Liều lượng sẽ khác nhau ở những bệnh nhân khác nhau. Vì vậy, bệnh nhân cần được BS hoặc dược sĩ hướng dẫn sử dụng liều lượng thích hợp. Điều quan trọng là uống thuốc phải đúng theo toa, không được bỏ giữa chừng. Những loại thuốc như itraconazole và ketoconazole cần phải được uống khi bụng no.

Bệnh nhiễm nấm cần có thời gian dài mới có thể trị dứt. Vì vậy, bệnh nhân phải kiên trì sử dụng thuốc, có khi hàng tháng, cũng có khi cả năm, nếu đang uống thuốc mà bỏ ngang, bệnh sẽ tái nhiễm và sẽ khó trị hơn.

Thuốc dùng toàn thân tác động hiệu quả khi nồng độ thuốc trong cơ thể luôn ở mức hằng định. Điều này có nghĩa là thuốc phải dùng đều đặn, đúng giờ và đúng liều lượng. Nên dùng thuốc vào cùng giờ mỗi ngày, ví dụ như hôm nay uống lúc 7g thì ngày mai cũng uống lúc 7g. Trong khi sử dụng thuốc cũng cần phải đến BS thường xuyên để được xem tiến triển bệnh cũng như dò xét những tác dụng phụ của thuốc trong suốt quá trình trị liệu.

Thuốc dùng ngoài để bôi vào da, vào âm đạo... Khi sử dụng thuốc dùng ngoài cần tránh làm dính thuốc vào mắt. Rửa tay thật sạch bằng xà phòng sau mỗi lần thoa thuốc. Phụ nữ nào trong khi sử dụng thuốc mà biết mình có thai thì phải lập tức báo ngay cho BS; phụ nữ lên kế hoạch muốn có thai cần phải cho BS biết để được kê thuốc thích hợp. Một số loại thuốc kháng nấm có thể đi vào tuyến sữa. Vì vậy, phụ nữ đang cho con bú cũng cần được chỉ dẫn rõ ràng của thầy thuốc.

Những người đang sử dụng thuốc kháng nấm mà uống rượu bia sẽ “gây khó dễ” cho gan, dạ dày... Vì vậy, tuyệt đối không sử dụng rượu bia hoặc các loại dược phẩm có chứa cồn. Sau khi ngưng thuốc cũng không nên vội vã uống rượu bia ngay mà phải chờ hai ngày sau. Các thuốc kháng nấm khi sử dụng chung với một số loại thuốc khác sẽ xảy ra tương tác và làm tăng tác dụng phụ của thuốc.

Tác dụng phụ thường thấy nhất ở thuốc kháng nấm là táo bón, tiêu chảy, buồn nôn, ói mửa, nhức đầu, chóng mặt, buồn ngủ... Những tác dụng phụ này có thể sẽ biến mất khi cơ thể dần dần tương thích với thuốc. Ngoài ra, còn có một số tác dụng phụ rất hiếm gặp như rối loạn kinh nguyệt, phì đại vú ở đàn ông, rối loạn cương dương...

Thuốc kháng nấm dùng trong (uống, tiêm chích) có thể gây tổn hại gan. Vì vậy, thông thường các bệnh nhân bị nhiễm nấm cần được kiểm tra chức năng gan xem có thể “chống chọi” nổi với thuốc hay không.

AloBacsi.vn (Theo Phụ nữ TPHCM)