Lật cổ chân do chơi pickleball: Tiềm ẩn nguy cơ tổn thương sụn, xương nghiêm trọng

Bệnh nhân D.V.H. (sinh năm 1993, ở phường An Hội Tây, TP.HCM) đến Phòng khám chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình Sports Medic, TP.HCM khám trong tình trạng đau cổ chân trái kéo dài, ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng vận động thể thao.

Anh D.V.H. cho biết, trước đó từng nhiều lần bị lật cổ chân khi chơi thể thao, các triệu chứng đều tự giảm nên không điều trị chuyên sâu.

Khoảng một tuần trước khi nhập viện, sau gần 3 giờ chơi pickleball liên tục, anh H. bắt đầu xuất hiện đau cổ chân trái. Cơn đau âm ỉ kèm sưng nhẹ ngày càng tăng, ảnh hưởng đến sinh hoạt và vận động thường ngày.

Qua thăm khám, BS.CK2 Trương Công Dũng, Giám đốc Phòng khám Sports Medic ghi nhận, bệnh nhân có tiền sử phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước gối phải. Do đó, bệnh nhân xem nhẹ đây chỉ là biểu hiện đau và sưng thông thường cho vận động nhiều. 

Tuy nhiên, kết quả MRI cổ chân trái cho thấy bệnh nhân có tổn thương sụn, xương sên, kèm phù nề nhẹ tủy xương xung quanh, chẩn đoán viêm sụn tách rời xương sên (OCD cổ chân). Đây là dạng tổn thương thường gặp ở người trẻ, đặc biệt là những người chơi thể thao có động tác xoay cổ chân, bật nhảy và đổi hướng đột ngột lặp đi lặp lại.

Vì sao viêm sụn tách rời xương sên là bệnh lý nguy hiểm?

Xương sên là xương chịu tải trọng lớn của khớp cổ chân nhưng lại có hệ thống mạch máu nuôi kém. Khi lớp sụn khớp và xương dưới sụn bị tổn thương, khả năng tự hồi phục gần như rất thấp. Bề mặt khớp không còn phân bố lực đều, dẫn đến quá trình mài mòn nhanh và thoái hóa sớm.

BS.CK2 Trương Công Dũng cho biết, nhiều bệnh nhân còn rất trẻ nhưng đã xuất hiện đau cổ chân kéo dài, tái phát nhiều lần, dễ tiến triển thành đau mạn tính.

Khi tổn thương nặng hơn, mảnh sụn, xương có thể bong rời hoàn toàn và rơi vào trong khớp, gây kẹt khớp, khóa khớp đột ngột, sưng to sau vận động hoặc xuất hiện tiếng lục cục trong khớp. Đây là giai đoạn tổn thương không thể tự hồi phục.

Đặc biệt đối với người chơi thể thao, hậu quả càng rõ rệt hơn khi cổ chân trở nên kém vững, giảm thăng bằng, không thể chạy nhanh, bật nhảy hoặc thi đấu với cường độ cao. Nếu trì hoãn điều trị, nhiều người buộc phải dừng hẳn hoạt động thể thao hoặc đối mặt với thoái hóa khớp cổ chân sớm, ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng sống.

Ghép sụn - xương OATS: Giải pháp bảo tồn khớp cổ chân cho người trẻ

Với các tổn thương sụn, xương sên mức độ trung bình đến lớn, đặc biệt ở người trẻ và người có nhu cầu vận động cao, phẫu thuật chuyển ghép tự thân xương sụn (OATS) được xem là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả và hiện đại nhất hiện nay.

OATS là kỹ thuật lấy một mảnh sụn hyaline (là một loại sụn đặc biệt thường có trong sụn khớp bình thường) nguyên vẹn kèm xương dưới sụn từ vị trí ít chịu lực, thường là ở khớp gối, để ghép vào vùng tổn thương tại cổ chân. Mục tiêu là phục hồi bề mặt khớp bằng chính loại sụn sinh lý tự nhiên, giúp khớp chịu tải tốt và bền vững lâu dài.

BS.CK2 Trương Công Dũng cho biết: “So với phương pháp can thiệp nội soi khớp gối nhằm tái tạo bề mặt sụn bị tổn thương thì kỹ thuật OATS mang lại sụn hyaline thật, giúp giảm đau hiệu quả, cải thiện chức năng vận động và giảm đáng kể nguy cơ thoái hóa khớp về sau.

Khi được chỉ định đúng thời điểm và được phẫu thuật bởi bác sĩ có chuyên môn tốt, kỹ thuật này sẽ giúp bệnh nhân đạt tỷ lệ trở lại với thể thao rất cao, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân trẻ”.

Phát hiện sớm để tránh thoái hóa khớp cổ chân sớm

Trường hợp của bệnh nhân D.V.H. cho thấy, người thường xuyên vận động, chơi thể thao không nên xem nhẹ chấn thương cổ chân, nhất là khi có tiền sử lật cổ chân tái diễn và đau kéo dài sau vận động.

Đau và sưng nhẹ không đồng nghĩa với tổn thương nhẹ.

Việc thăm khám chuyên khoa, chụp MRI đúng thời điểm và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp đóng vai trò quyết định trong việc bảo tồn khớp cổ chân và khả năng vận động lâu dài.