90% ca đột quỵ đến từ yếu tố nguy cơ lẽ ra có thể chặn đứng

Phát hiện sớm nguy cơ để không đánh đổi bằng cả cuộc đời

Theo BS Lê Nhật Tiên - Bác sĩ Y học Dự phòng, Khoa Nội tổng quát, Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp và Dự án quốc tế Bernard Healthcare, đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong và tàn phế hàng đầu trên thế giới. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở tỷ lệ tử vong mà còn ở những di chứng nặng nề kéo dài, ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng sống của người bệnh và cả gia đình.

Cứ 10 người bị đột quỵ thì khoảng 1/4 không qua khỏi, một nửa còn lại phải đối mặt với các mức độ tàn tật khác nhau như yếu liệt, mất khả năng tự chăm sóc hoặc mất khả năng lao động. Đặc biệt, khoảng 25% người bệnh có nguy cơ tái phát đột quỵ trong vòng 5 năm và lần đột quỵ sau thường nghiêm trọng hơn lần trước.

Nhiều người vẫn quan niệm đột quỵ là biến cố xảy ra bất ngờ, “trời kêu ai nấy dạ”. Tuy nhiên, trên thực tế, hầu hết trường hợp đột quỵ đều bắt nguồn từ những yếu tố nguy cơ tồn tại âm thầm trong nhiều năm trước đó. Ông ví cơn đột quỵ giống như phần nổi của một tảng băng, còn bên dưới là hàng loạt nguy cơ tiềm ẩn mà người bệnh không nhận ra hoặc chưa được kiểm soát tốt.

BS Nhật Tiên cho biết, có tới hơn 90% trường hợp đột quỵ liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể phát hiện và can thiệp được như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, rung nhĩ, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, béo phì và lối sống ít vận động. Trong đó, tăng huyết áp được xem là yếu tố nguy cơ hàng đầu tại Việt Nam và nhiều nước châu Á.

Một thông điệp được nhấn mạnh xuyên suốt chương trình là: 8-9 trong 10 trường hợp đột quỵ hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu người dân chủ động tầm soát sức khỏe, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và kiên trì điều trị lâu dài. Theo chuyên gia, việc uống thuốc kiểm soát huyết áp, đường huyết hay mỡ máu không nhằm giải quyết vấn đề trước mắt mà là để giảm nguy cơ đột quỵ trong 5-10 năm tới.

Bên cạnh đó, BS Nhật Tiên cũng cảnh báo xu hướng trẻ hóa của đột quỵ. Ngày càng nhiều trường hợp dưới 50 tuổi mắc bệnh do béo phì, rối loạn chuyển hóa hoặc các bất thường mạch máu não chưa được phát hiện. Điều này cho thấy đột quỵ không còn là bệnh lý chỉ gặp ở người cao tuổi như quan niệm trước đây.

Để phòng ngừa đột quỵ, chuyên gia khuyến cáo mỗi người cần kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và mỡ máu; duy trì vận động tối thiểu 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần; hạn chế thuốc lá, rượu bia; xây dựng chế độ ăn giảm muối, giảm thực phẩm chế biến sẵn và duy trì cân nặng hợp lý. Đồng thời, việc khám sức khỏe định kỳ và tầm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch cần được xem là một phần của chiến lược bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Bernard Healthcare theo đuổi mô hình tầm soát và phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật

Tại chương trình, bà Nguyễn Nam Phương - Tổng Giám đốc Bernard Healthcare cho biết, đơn vị được thành lập với định hướng phát triển mô hình chăm sóc sức khỏe chuyên sâu theo tiêu chuẩn Nhật Bản, tập trung vào phát hiện sớm các nguy cơ bệnh lý trước khi xuất hiện biến chứng.

Hiện tại, Bernard Healthcare đã và đang hợp tác chuyên môn với Trường Đại học Yamanashi và một số bệnh viện tại Nhật Bản trong lĩnh vực tầm soát chuyên sâu. Đơn vị chú trọng quy trình thăm khám tỉ mỉ, ứng dụng công nghệ, kiểm tra chéo kết quả và xây dựng hồ sơ sức khỏe cá nhân nhằm hỗ trợ người dân quản lý sức khỏe lâu dài, đặc biệt đối với các bệnh lý nguy cơ cao như đột quỵ.

Qua chương trình, Bernard Healthcare kỳ vọng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của tầm soát đột quỵ, hướng đến phát hiện sớm nguy cơ và phòng bệnh hiệu quả.