Vì sao có người không say xe nhưng say máy bay, và ngược lại?

Câu hỏi

Bạn tôi đi xe không say xe nhưng lên máy bay thì lại bị. Còn tôi bị say xe nhưng đi máy bay thì khg bị. Xin hỏi vậy là như thế nào, nhờ AloBacsi giải thích dùm . Xin cảm ơn.

Trả lời

Chào bạn,

Chuyện bạn mô tả là hoàn toàn có thật và gặp khá thường xuyên, không hề mâu thuẫn đâu.

Say tàu xe (gồm say xe hơi, tàu thủy, máy bay…) không phải là một hiện tượng duy nhất, mà là kết quả của sự xung đột tín hiệu giữa 3 hệ thống trong cơ thể:

• Tai trong (hệ tiền đình) - cảm nhận chuyển động
• Mắt - nhìn thấy môi trường xung quanh
• Cảm giác bản thể từ cơ, khớp
  
  

Khi ba nguồn thông tin này không “ăn khớp” với nhau, não sẽ phản ứng bằng buồn nôn, chóng mặt, khó chịu.

Vì sao có người say xe nhưng không say máy bay, và ngược lại?

Xe hơi: chuyển động giật - dừng - rẽ - phanh, rung lắc không đều, tầm nhìn thường bị hạn chế (ngồi trong khoang kín). Điều này làm tai trong báo “đang chuyển động” nhưng mắt lại thấy “mọi thứ đứng yên” → dễ gây say ở một số người.

Máy bay: khi đã lên cao và ổn định, chuyển động thường êm, ít rung, tầm nhìn xa và não “dễ thích nghi” hơn. Vì vậy có người say xe nhưng lại không say máy bay (trường hợp của bạn).

Ngược lại, với một số người khác, cảm giác tăng độ cao, giảm áp suất, thay đổi áp lực tai, đặc biệt lúc cất cánh - hạ cánh, lại là yếu tố kích thích mạnh hệ tiền đình → say máy bay nhưng không say xe (trường hợp của bạn bạn).

Nói cách khác, mỗi người nhạy với một kiểu chuyển động khác nhau. Không phải cứ say xe là sẽ say tất cả các phương tiện.

Vì sao thuốc chống say có người cần, có người không?

Thuốc chống say chủ yếu tác động lên hệ tiền đình và trung tâm nôn, nên chỉ hiệu quả khi đúng “kiểu say” của người đó. Có người uống đi xe rất ổn nhưng đi máy bay lại không cần uống - và ngược lại.

Tóm lại, hiện tượng bạn và bạn của bạn gặp phải là bình thường về mặt sinh lý, phản ánh sự khác nhau trong cách hệ tiền đình của mỗi người xử lý chuyển động. Không phải bệnh, cũng không phải bất thường gì đáng lo.

Câu hỏi liên quan

• Đặt stent 3 tháng, đi làm răng giả có an toàn không?
• Sau 3 tuần mổ phì đại tuyến tiền liệt vẫn tiểu không tự chủ, do đâu?
• Bị giãn đồng tử có chữa khỏi được không?