Hôn nhau ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột: làm sao vi khuẩn sống sót khi đi qua axit dạ dày?

Chào AloBacsi, tôi có đọc bài "Sống chung và hôn nhau có ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột?". Tôi thắc mắc là làm sao vi khuẩn còn sống sau khi đi qua axit của dạ dày để mà xuống ruột được ạ? Tôi được biết chỉ có vi trùng Hp sống sót thôi.

Phòng nội dung - AloBacsi trả lời:

Chào bạn,

Đây là một thắc mắc rất hay. Đúng là dạ dày có môi trường axít mạnh (pH khoảng 1,5–3 khi đói), và axít này có vai trò như một “hàng rào sinh học” tiêu diệt phần lớn vi khuẩn từ bên ngoài đi vào. Tuy nhiên, không phải tất cả vi khuẩn đều bị tiêu diệt hoàn toàn khi đi qua dạ dày, và cũng không chỉ có mỗi vi khuẩn Hp mới sống sót được.

Xem thêm: **Sống chung và hôn nhau có ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột?**

Thứ nhất, không phải lúc nào dạ dày cũng “axít tối đa”. Sau khi ăn, pH dạ dày tăng lên (ít axít hơn) do thức ăn đệm lại. Nếu vi khuẩn đi vào cùng thức ăn, đặc biệt là thực phẩm có độ đệm cao (như sữa, tinh bột, chất béo), chúng có cơ hội sống sót cao hơn so với khi vào lúc bụng đói.

Thứ hai, nhiều vi khuẩn có cơ chế thích nghi với môi trường khắc nghiệt. Một số có thể:

Tạo lớp vỏ bảo vệ (biofilm)
Sản xuất protein giúp chống chịu axit
Tồn tại tạm thời ở trạng thái “ngủ” để vượt qua môi trường bất lợi
Ngoài ra, có những vi khuẩn tạo bào tử (spore), dạng này rất bền vững với nhiệt độ và axít, nên có thể vượt qua dạ dày để xuống ruột rồi “thức dậy” khi gặp môi trường thuận lợi.

Thứ ba, số lượng cũng là yếu tố quan trọng. Nếu lượng vi khuẩn đi vào đủ lớn, dù chỉ một tỷ lệ nhỏ sống sót sau khi đi qua dạ dày, thì vẫn có thể đủ để định cư hoặc tạm thời hiện diện ở ruột.

Riêng vi khuẩn Helicobacter pylori (Hp) nổi tiếng vì khả năng sống trong môi trường axit dạ dày, nhờ men urease giúp trung hòa axit xung quanh nó. Tuy nhiên, Hp là trường hợp đặc biệt vì nó cư trú ngay tại dạ dày. Còn phần lớn vi khuẩn khác không sống ở dạ dày mà chỉ “đi ngang qua” để xuống ruột - nơi môi trường ít axít và thuận lợi hơn nhiều.

Một điểm nữa là hệ vi sinh đường ruột của mỗi người không hoàn toàn “kín”. Khi sống chung, ăn chung, hôn nhau, dùng chung môi trường sinh hoạt, vi sinh vật giữa hai người có thể trao đổi ở mức độ nhất định.

Tuy nhiên, để một chủng vi khuẩn mới thực sự định cư lâu dài trong ruột còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: hệ miễn dịch, hệ vi sinh sẵn có, chế độ ăn, thuốc đang dùng (đặc biệt là kháng sinh), bệnh nền…

Tóm lại, axit dạ dày là hàng rào bảo vệ rất quan trọng nhưng không phải “cửa đóng then cài tuyệt đối”. Nhiều vi khuẩn vẫn có thể sống sót một phần để xuống ruột, và đó là lý do việc tiếp xúc gần gũi, ăn uống chung… có thể góp phần ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột theo thời gian.