Hoa đậu biếc: "Mỹ nhân” kiêu kỳ của thế giới trà cực kỳ tốt cho sức khỏe

Hoa đậu biếc - Sạc đầy năng lượng, tốt cho sức khỏe tim mạch, làn da, sắc vóc, bổ sung dưỡng chất, cân bằng tâm trí để vượt qua cuộc sống đầy chông gai với nhiều áp lực, mầm bệnh bủa vây. Những điều tuyệt vời ấy chỉ nằm trong một tách trà hoa đậu biếc thôi. Bạn có tin không?

1. Tìm hiểu về cây hoa đậu biếc

Hoa đậu biếc hay còn gọi là bông biếc, hoa đậu bếp, hoa đậu tím, có tên khoa học là Clitoria Ternatea. Loại hoa này xuất hiện nhiều ở các quốc gia châu Á và sau đó được lan rộng ra nhiều nước trên thế giới, họ trồng để lấy hoa, quả dùng làm thức uống hoặc thuốc chữa bệnh.

Hoa đậu biếc hay còn gọi là bông biếc, hoa đậu bếp, hoa đậu tím

Trong đó, trà làm từ hoa đậu biếc trở thành thức uống được ưa chuộng vì đẹp mắt và nhiều công dụng tốt cho sức khỏe. Trà hoa đậu biếc có nguồn gốc từ Thái Lan, sau đó theo chân du khách lan sang Đài Loan, Hồng Kông, Việt Nam và một số nước vùng Đông Nam Á.

Điều thú vị là, hoa đậu biếc không chỉ được dùng làm thuốc mà còn được biết đến với ý nghĩa tượng trưng cho sự thủy chung, niềm hạnh phúc và khởi đầu đầy may mắn. Nhiều người ví von, ngắm nhìn hoa đậu biếc như một sự tĩnh lặng, sâu lắng và không kém phần duyên dáng, thanh nhã của người phụ nữ. Chính vì vậy, ngày nay nhiều gia đình thường lựa chọn loài hoa này để tô điểm thêm cho ngôi nhà.

2. Đặc điểm của cây hoa đậu biếc

Hoa đậu biếc thuộc nhóm cây thân thảo, trên thân thường có lông tơ ngắn phủ đều. Dây đậu biếc có đặc tính dẻo dai, bám được xung quanh các vật thể khác, thân có thể dài tới 15 - 17m.

Lá đậu biếc là lá kép, mọc đối nhau, cũng có lông tơ bao phủ hay cuốn dài. Thông thường, đậu biếc sẽ mọc 1 lá to ở giữa ngay ngọn, 5 lá chét còn lại sẽ mọc đối xứng nhau với kích thước khoảng 4cm cho mỗi lá.

Hoa đậu biếc có 2 màu cơ bản là tím hoặc hồng, thường có mùi thơm dịu nhẹ đặc trưng. Hoa đậu biếc được phân thành 2 loại, loại hoa kép và hoa cánh đơn.

Quả đậu biếc thường dẹt, khi già chuyển dần từ màu xanh non sang màu nâu đậm, có chiều dài khoảng 5 - 7cm. Bên trong mỗi quả đậu biếc đều chứa từ 7 - 9 hạt. Hạt đậu biếc thường có màu đen tuyền, bóng và có đốm nhỏ.

Đậu biếc có tốc độ sinh trưởng và phát triển nhanh. Phù hợp với những nơi có điều khí hậu nóng ẩm. Cây có tuổi thọ trung bình, dễ trồng và dễ chăm sóc.

3. Hoạt chất trong hoa đậu biếc

Trong khi hoa đậu biếc có hàm lượng chất nhựa glycosid và este, thì ở phần lá cây chứa nhiều G-lactose, aparajita.

Hoa đậu biếc có chứa proanthocyanidin - chất này có tác dụng cải thiện hệ thần kinh, cải thiện lưu thông máu, tăng cường trí nhớ

Đặc biệt, các nghiên cứu khoa học cũng cho thấy trong hoa đậu biếc có chứa proanthocyanidin - chất này có tác dụng cải thiện hệ thần kinh trung ương, cải thiện lưu thông máu và tăng cường trí nhớ. Đồng thời chứa hợp chất anthocyanin có tác dụng giúp cơ thể tăng sinh collagen, giúp cải thiện độ đàn hồi của da.

Hạt và rễ của đậu biếc là những bộ phận chứa chất độc. Trong hạt đậu biếc có chứa các acid amin (adenin, leucin, valin, isoleucin) và một loại dầu độc dùng làm thuốc tẩy. Bên cạnh đó còn có một số chất khác bao gồm arginine, glycine, tyrosin, axit glutamic.

4. Những công dụng của hoa đậu biếc

Trong y học cổ truyền, hoa đậu biếc có thể được sử dụng để kiểm soát mồ hôi, lợi tiểu, giải độc cơ thể và từ đó giúp làn da được mềm mịn, căng bóng hơn. Ngoài ra, hoa đậu biếc còn giúp giảm căng thẳng, tinh thần khỏe khoắn, thậm chí còn ngăn ngừa được tình trạng trầm cảm.

Đồng thời, trà đậu biếc còn là một trong những loại nước uống giúp cải thiện lượng đường trong máu, ngừa bệnh tiểu đường. Rễ của đậu biếc có vị chát, đắng, chứa các chất có tác dụng lợi tiểu, nhuận tràng, gây xổ, làm dịu và săn da.

Theo y học hiện đại, các thành phần trong hoa đậu biếc được chứng minh có công dụng cải thiện sức khỏe não bộ, ngăn ngừa lão hóa, làm đẹp da; bảo vệ thị lực; cải thiện sức khỏe tim mạch; giảm cân; phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung thư.

5. Công dụng của hoa đậu biếc trong làm đẹp

Nếu các chị em đang tìm kiếm bí quyết để duy trì sắc vóc thì hoa đậu biếc chính là một trong những đáp án. Các thành phần có trong hoa đậu biếc còn giúp máu lưu thông tốt đến mọi ngóc ngách cơ thể giúp nuôi dưỡng tốt da lông, làm chậm sự lão hóa, ngăn ngừa rụng tóc và làm cho tóc đen bóng mượt.

Hoa đậu biếc - Bí quyết làm đẹp từ thiên nhiên

Bên cạnh đó, chất blue-proanthocyanidin trong hoa đậu biếc là chất chống oxy hóa rất tốt cho làn da, thậm chí còn tốt hơn cả vitamin C, vitamin E. Ngoài ra chất này cũng giúp làn da căng bóng, mịn màng hơn rất nhiều. Chất quercetin trong hoa đậu biếc còn giúp giữ độ ẩm cho da.

6. Ngăn ngừa lão hóa sớm

Không biết tự bao giờ, các cô gái xuân thì đã truyền tai nhau bí quyết dưỡng nhan bằng nước uống được chiết lọc kỳ công từ loài hoa này.

Thực tế, điều này cũng đã được các nghiên cứu khoa học ghi nhận về khả năng tăng sản sinh collagen, độ đàn hồi da và tạo mô liên kết… nhờ hoạt chất flavonoid có trong hoa đậu biếc, giúp ngăn ngừa lão hóa. Từ đó, không chỉ có làn da giảm nếp nhăn, mịn màng hơn và còn giúp ngăn rụng tóc hay các trạng thái bạc tóc, hói đầu sớm.

7. Giúp giảm đau và hạ sốt

Nghiên cứu trên Tạp chí quốc tế về dược phẩm cho rằng, các flavonoid trong loài cây này chứa các hoạt chất giúp kháng khuẩn, giảm viêm, giảm đau, hạ sốt hiệu quả. Cơ chế của chúng là làm giãn nở các mạch máu dưới da, tăng lưu lượng máu, kích thích đổ mồ hôi, lợi tiểu, giải cảm nhanh chóng.

Mỗi gam dịch chiết từ hoa đậu biếc có khả năng kháng viêm và giảm đau như 50mg Diclofenac (một loại thuốc chống viêm không steroid thường dùng), tuy nhiên an toàn hơn so với Diclofenac. Một số nghiên cứu còn đánh giá tác dụng hạ sốt của loài thảo dược này cũng tương đương paracetamol.

Hoa đậu biếc giúp tăng cường sức khỏe, bớt mệt mỏi, giảm căng thẳng...

8. Giảm căng thẳng

Theo các tài liệu cổ, hoa Đậu biếc có tác dụng an thần, giảm lo âu, ngừa trầm cảm là do màu xanh của hoa. Đây là lý luận của Ayurveda Ấn Độ và Trung Y.

Trong món ăn, thức uống làm từ hoa đậu biếc đã có những hoạt chất có ích nên hiển nhiên cơ thể được tăng cường sức khỏe, bớt mệt mỏi. Lúc uống trà hoa đậu biếc, khách lại có cảm giác khoan khoái, thư giãn khi ngắm nhìn màu xanh biếc, hoặc tím ngắt, hay hồng hồng của trà sau những lúc làm việc căng thẳng.

Còn theo y học hiện đại, trong màu xanh của hoa đậu biết chứa anthocyanin giúp cơ thể tăng lượng cytokine lên, từ đó mà cải thiện hệ miễn dịch, phòng ngừa các tác động bất lợi từ môi trường, đồng thời giúp giảm căng thẳng, an thần và ngăn ngừa trầm cảm.

9. Kiểm soát đường huyết

Theo nhiều nghiên cứu chứng minh, hoa đậu biếc có khả năng hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu. Hoạt chất flavonoid trong cây hoa đậu biếc có tác dụng kích thích sản sinh insulin, nhờ đó uống trà hoa đậu biếc mỗi ngày giúp kiểm soát lượng đường trong máu và giảm các nguy cơ do biến chứng do bệnh tiểu đường gây ra.

Đã có nghiên cứu cho thấy, dùng chiết xuất hoa đậu biếc trong vòng 1 tháng giúp nồng độ glucose, insulin, glycosylated hemoglobin, urê và creatinine trong máu giảm đáng kể. Hơn nữa, các loại men gan cũng được kiểm soát trên bệnh nhân tiểu đường.

Hoa đậu biếc có khả năng hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu, cải thiện sức khỏe tim mạch...

10. Cải thiện sức khỏe tim mạch

Một nghiên cứu từng công bố cho biết chiết xuất từ cây hoa đậu biếc có khả năng loại bỏ những cholesterol xấu trong máu, giúp bảo vệ thành động mạch, giúp thành động mạch co giãn tốt hơn. Từ đó, giúp phòng ngừa các bệnh về mạch máu như xơ vữa động mạch, tránh các cục máu đông. Đồng thời, hoa đậu biếc còn giúp hạ huyết áp đối với người bị tăng huyết áp.

Ngoài ra, tác dụng của đậu biếc còn được so sánh với một số dược chất kháng viêm bền thành mạch và giảm lipid máu như atorvastatin, gemfibrozil… Nhiều nghiên cứu cho thấy, chỉ số xơ vữa và tỷ lệ HDL/LDL trở nên bình thường sau khi điều trị ở chuột tăng lipid máu do chế độ ăn uống, bằng hoa đậu biếc.

11. Giúp giảm cân

Đây lại là một công dụng khiến hoa đậu biếc trở thành thức uống thân thiện với các chị em. Chất anthocyanin trong hoa đậu biếc không chỉ giúp tăng sinh collagen, gia cố hệ miễn dịch như phần đầu của bài viết đã nhắc đến mà còn giúp ngăn cản quá trình peroxy của chất béo. Nhờ đó mà cơ thể không bị tích lũy mỡ thừa, giúp duy trì vóc dáng thon thả, cân đối, tránh béo phì.

Ngoài ra, hợp chất EGCG có trong hoa đậu biếc cũng giúp đốt cháy calo nhanh hơn, nhờ đó giảm cân hiệu quả.

Uống hoa đậu biếc không những có kết quả giảm cân, mà có còn cải thiện số đo cơ thể rõ rệt

12. Cải thiện sức khỏe não bộ

Đồng hồ tuổi tác có lẽ là chiếc đồng hồ nhiều người không thích xem nhất. Bởi khi càng lớn tuổi, càng xảy ra nhiều vấn đề sức khỏe. Đối với não bộ cũng vậy, khi chúng ta lớn tuổi, quá trình lão hóa sẽ khiến lượng acetylcholine ngày càng suy giảm. Điều này khiến những vấn đề về trí nhớ và nhận thức giảm dần và trở nên trầm trọng hơn.

Vì vậy, việc dùng hoa đậu biếc sẽ là một giải pháp hữu hiệu giúp nâng cao hiệu suất bảo vệ tế bào não, duy trì trí nhớ, giảm lo âu. Sử dụng hoa đậu biếc sẽ giúp cải thiện trí nhớ và tăng cường hiệu suất học tập, làm việc, tác dụng rõ sau 2 ngày sử dụng và kéo dài đến 30 ngày sau khi ngưng dùng.

Ngoài ra, trong hoa đậu biếc còn chứa dược chất proanthocyanidin có tác dụng hoạt huyết rất tốt, từ đó tăng lưu thông máu não và dẫn truyền thần kinh. Vì vậy, người bị thiểu năng tuần hoàn não rất cần thảo dược này.

Hoa đậu biếc không chỉ giúp kiểm soát chỉ số đường huyết, mà còn mang đến lợi ích cải thiện tốt tình trạng suy giảm nhận thức trên bệnh nhân tiểu đường, nhờ công dụng giảm hoạt tính acetylcholinesterase, tổng lượng oxit nitric và nồng độ lipid peroxide; trong khi đó mức catalase, superoxidedismutase và glutathione đều tăng đáng kể.

13. Phòng chống ung thư

Hoa đậu biếc chứa nhiều chất chống oxy hóa, vì vậy có khả năng loại bỏ các tế bào gốc tự do, tăng cường khả năng nhận diện tế bào ung thư của bạch cầu và thực bào, giúp phòng ngừa các bệnh ung thư.

Hoa đậu biếc góp phần phòng ngừa bệnh ung thư

Bên cạnh đó, hoạt chất trong hoa đậu biếc cũng hỗ trợ điều trị bệnh ung thư nhờ khả năng ức chế, không cho tế bào khối u phát triển. Vì vậy, chúng làm hạn chế được sự phát triển của tế bào ung thư và bảo vệ bệnh nhân trong quá trình xạ trị.

14. Bảo vệ, tăng cường thị lực

Hoa đậu biếc rất tốt đối với mắt, cải thiện thị lực và bảo vệ các vấn đề liên quan đến mắt như đục thủy tinh thể thoái hóa điểm vàng, tăng nhãn áp… nhờ tác dụng tăng cường lưu thông máu đến mắt của hoạt chất proanthocyanidin.

15. Đối tượng không nên hoặc chỉ nên hạn chế dùng hoa đậu biếc

Người bị huyết áp thấp, đường huyết thấp: Hoa đậu biếc trong y học cổ truyền mang tính hàn, có thể gây lạnh bụng, do đó những người có tiền sử huyết áp thấp và đường huyết thấp không nên dùng nhiều, vì có thể gây ra tình trạng choáng váng, chóng mặt, buồn nôn.

Phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt hoặc đang mang thai: Trong hoa đậu biếc có chứa anthocyanin với nhiều công dụng như đã nêu trên, nhưng mặt trái của nó lại là gây ức chế tính ngưng kết tập tiểu cầu, làm giãn cơ trơn mạch máu, thúc đẩy sự co bóp tử cung. Vì vậy, không nên dùng khi phụ nữ đang mang thai hoặc đang trong thời kỳ kinh nguyệt.

Người đang dùng thuốc chống đông máu: Chất anthocyanin trong hoa đậu biếc có thể làm thuốc mất đi tác dụng. Vì vậy, tốt nhất, người đang có vấn đề về đông máu, đang uống thuốc chống đông máu thì nên tránh dùng trà hoa đậu biếc.

Người cao tuổi, trẻ nhỏ: Đối với những người lớn tuổi, người có bệnh nền mạn tính việc dùng thêm bất cứ thực phẩm chứa hoạt chất anthocyanin như hoa đậu biếc cũng cần phải thận trọng. Ngoài ra, cơ thể của trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh vẫn còn non yếu, chưa hoàn thiện nên không phù hợp để sử dụng loại trà hoa này khi có lẫn hạt. Bởi vì hạt của cây hoa đậu biếc có thể gây buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đặc biệt là đối với trẻ em.

Uống nhiều hoa đậu biếc có thể gây ra tình trạng khó chịu, buồn nôn, nôn mửa ở nhiều trẻ em

Người đang điều trị bệnh, người sắp phẫu thuật: Người đang điều trị bệnh cần phải hỏi ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng. Người sắp phẫu thuật dù tiểu phẫu hay đại phẫu cũng không nên dùng hoa đậu biếc, đến khi sức khỏe hồi phục có thể sử dụng trở lại theo sự tư vấn của chuyên gia.

Nói tóm lại, bạn cần nhớ điều quan trọng nhất đó là: Hoa đậu biếc chứa anthocyanin có tác dụng ức chế sự kết tụ tiểu cầu, tăng lưu thông máu, thúc đẩy sự co bóp tử cung nên lưu ý cẩn thận hạn chế dùng trong các trường hợp: Phụ nữ mang thai, người đang hành kinh, người chuẩn bị phẫu thuật, người có vết thương hở lớn, người đang dùng thuốc chống đông máu.

16. Lưu ý cần nhớ khi dùng trà hoa đậu biếc

• Đối với chị em phụ nữ muốn giảm cân, uống trà hoa đậu biếc sau bữa ăn và trước khi đi ngủ là tốt nhất vì giúp loại bỏ mỡ thừa hiệu quả, đồng thời còn giúp an thần, ngủ ngon.

Tuy nhiên, cần lưu ý là chỉ nên uống từ 300 - 500ml (khoảng 1 - 2 ly) trà hoa đậu biếc mỗi ngày (khoảng từ 5 - 10 hoa đậu biếc tươi tương đương với 1 - 2 gram hoa khô để pha trà) để không gặp phải tác dụng phụ.

• Không nên dùng dài ngày, nên mua hoa có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo an toàn vệ sinh, tránh việc lẫn tạp chất, phơi sấy không đảm bảo chất lượng có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe người dùng.

• Không nên sử dụng, dung dịch hoa đậu biếc ngâm quá lâu. Bởi có thể làm mất đi hương vị màu sắc vốn có và cả công dụng của hoa.

Không pha trà với nước nguội hoặc nước quá nóng

• Nhiều người nghĩ trà đậu biếc càng được pha nóng thì càng thơm ngon, nhưng sự thật là nước quá nóng sẽ làm ảnh hưởng đến hương vị của trà và chất lượng của đậu biếc. Hơn nữa nước nóng còn ảnh hưởng đến thực quản, hệ tiêu hóa và răng lợi. Nhiệt độ thích hợp để pha trà là khoảng 75 độ C. Tức là nước đun sôi để nguội khoảng 10 phút.

• Không lạm dụng hoa đậu biếc. Mặc dù thảo dược này có nhiều công dụng với sức khỏe nhưng không vì thế mà chúng ta lạm dụng, bỏ qua các loại thuốc điều trị bệnh theo chỉ định của bác sĩ. Chúng ta chỉ nên xem hoa đậu biếc là một giải pháp hỗ trợ cải thiện sức khỏe, chứ không nên coi là thuốc và có tác dụng chữa bệnh.

• Uống hoa đậu biếc thay thuốc Clopidogrel 75mg được không?
• Nguyên nhân gây đau bụng, buồn nôn sau khi uống hoa đậu biếc?
• Trà hoa đậu biếc liệu có thể thay thế thuốc chống đông máu?
• Uống hoa đậu biếc thay thuốc thiếu máu não được không?