-
Vì sao tôi dễ buồn ngủ trong không gian ồn ào kéo dài?
Câu hỏi
Vì sao tôi lại dễ buồn ngủ trong không gian ồn ào kéo dài? Tôi nghĩ tiếng ồn khiến người ta khó ngủ mới đúng chứ ạ? Nhờ AloBacsi giải thích giúp tôi, xin cảm ơn!
Trả lời
Chào bạn,
Cảm giác buồn ngủ trong không gian ồn ào kéo dài nghe có vẻ ngược đời, nhưng thực ra lại khá phổ biến và có những cơ chế sinh lý - tâm lý rất rõ ràng phía sau. Dưới đây là các lý do chính:
1. Não bị quá tải → chuyển sang chế độ “tắt bớt”
Khi bạn ở trong môi trường ồn liên tục, không thể kiểm soát, não phải:
- Lọc âm thanh
- Duy trì cảnh giác
- Ức chế phản xạ giật mình
Việc này tiêu tốn rất nhiều năng lượng. Sau một thời gian, não có xu hướng giảm mức tỉnh táo để tự bảo vệ, giống như:
> “Không xử lý nổi nữa → giảm hoạt động → buồn ngủ”
Đây là một dạng mệt mỏi nhận thức (cognitive fatigue).
2. Tiếng ồn đều đều có thể gây hiệu ứng giống “white noise”
Không phải mọi tiếng ồn đều gây khó ngủ như nhau. Ồn đều, lặp lại (máy móc, quạt, xe cộ xa xa, đám đông ù ù) khiến cho:
→ Não quen dần và coi như nền
→ Che lấp các âm thanh đột ngột
→ Gây buồn ngủ
Ồn thất thường, đột ngột (tiếng còi, tiếng gọi tên, va chạm)
→ Gây tỉnh táo, khó ngủ
Vì vậy, nếu môi trường ồn nhưng đơn điệu, bạn càng dễ buồn ngủ.
3. Phản ứng “bất lực học được” (learned helplessness)
Khi bạn không thể rời khỏi môi trường ồn ào, không thể kiểm soát hay giảm tiếng ồn, cơ thể có thể chuyển sang trạng thái thụ động:
- Giảm phản ứng
- Giảm căng thẳng chủ động
- Tăng xu hướng buồn ngủ
Đây là một cơ chế thích nghi, không phải yếu đuối.
4. Căng thẳng kéo dài → rối loạn nhịp tỉnh - ngủ
Tiếng ồn liên tục là một dạng stress nhẹ nhưng dai dẳng:
- Ban đầu: tăng cortisol → tỉnh táo
- Kéo dài: cortisol rối loạn → mệt, lơ mơ, buồn ngủ
Nhiều người nhầm điều này với “thiếu ngủ”, nhưng thực chất là não kiệt sức.
Khi nào cần chú ý?
Bạn nên để ý nếu:
- Buồn ngủ kèm đau đầu, choáng
- Giảm tập trung rõ rệt
- Cáu gắt hoặc “đờ người”
- Xảy ra thường xuyên trong môi trường ồn (văn phòng, lớp học, xưởng…)
Đó có thể là dấu hiệu quá tải thần kinh, không chỉ là mệt thông thường và cần trợ giúp của bác sĩ.
Thân mến.
Bài viết có hữu ích với bạn?
Được tìm nhiều:
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
