Đau xương cụt: Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả

Những nguyên nhân thường gặp gây đau xương cụt

Nguyên nhân phổ biến nhất của đau xương cụt là chấn thương trực tiếp, chẳng hạn té ngã ngồi đập mông xuống đất, tai nạn giao thông hoặc va đập mạnh khi chơi thể thao. Chấn thương có thể làm bầm dập phần mềm xung quanh, trật khớp hoặc nứt xương cụt.

Ngồi lâu sai tư thế cũng là yếu tố thường gặp, đặc biệt ở người làm việc văn phòng, tài xế, học sinh - sinh viên. Việc ngồi trên bề mặt cứng trong thời gian dài làm tăng áp lực lên xương cụt, gây viêm và đau âm ỉ.

Ở phụ nữ, mang thai và sinh nở là nguyên nhân đáng lưu ý. Khi mang thai, trọng lượng cơ thể tăng và thay đổi tư thế cột sống có thể gây áp lực lên xương cụt. Quá trình sinh thường, nhất là sinh khó hoặc thai to, có thể làm xương cụt bị căng giãn hoặc tổn thương.

Ngoài ra, đau xương cụt còn liên quan đến thoái hóa cột sống, viêm khớp vùng cùng - cụt, co thắt cơ sàn chậu, hoặc thừa cân - béo phì khiến áp lực lên vùng chậu tăng lên. Trong một số ít trường hợp, đau xương cụt kéo dài có thể là dấu hiệu của bệnh lý tiềm ẩn như nhiễm trùng, u vùng xương cùng - cụt, cần được thăm khám kỹ.

Triệu chứng đau xương cụt biểu hiện như thế nào?

Người bệnh thường cảm thấy đau nhói hoặc đau âm ỉ ở cuối cột sống, tăng lên khi ngồi lâu, đứng lên từ tư thế ngồi, cúi người hoặc đi vệ sinh. Một số trường hợp đau lan sang vùng thắt lưng, mông hoặc háng.

Cơn đau có thể giảm khi nằm nghiêng hoặc đứng, nhưng tái phát khi ngồi trở lại.

Cách khắc phục và điều trị đau xương cụt

Phần lớn trường hợp đau xương cụt có thể cải thiện bằng điều trị bảo tồn. Người bệnh cần hạn chế ngồi lâu, tránh ngồi trên bề mặt cứng, đồng thời sử dụng đệm ngồi chuyên dụng có khoét lỗ ở giữa để giảm áp lực lên xương cụt.

Điều chỉnh tư thế khi ngồi rất quan trọng: ngồi thẳng lưng, phân bố đều trọng lượng cơ thể, tránh ngồi gù hoặc dồn lực ra phía sau. Với người làm việc văn phòng, nên đứng dậy vận động nhẹ sau mỗi 30–60 phút.

Trong giai đoạn đau cấp, có thể chườm lạnh hoặc chườm ấm tùy đáp ứng của cơ thể để giảm đau và giãn cơ. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid khi cần thiết.

Vật lý trị liệu và các bài tập kéo giãn cơ sàn chậu, cơ thắt lưng - hông giúp cải thiện triệu chứng rõ rệt ở nhiều bệnh nhân.

Trường hợp đau kéo dài trên vài tháng, không đáp ứng điều trị thông thường, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa để loại trừ các nguyên nhân đặc biệt. Can thiệp xâm lấn hoặc phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong những trường hợp rất hiếm.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Người bệnh nên đi khám nếu đau xương cụt kéo dài trên 2–3 tuần, đau tăng dần, kèm tê yếu chân, rối loạn đại tiểu tiện, hoặc có tiền sử chấn thương nặng. Việc chẩn đoán và điều trị sớm giúp hạn chế đau mạn tính và cải thiện chất lượng cuộc sống.