Đau bụng, nôn ói nhưng lại là viêm cơ tim: Đừng chủ quan với tín hiệu “đánh lạc hướng”

Gần đây, một số trường hợp trẻ được đưa đến bệnh viện vì đau bụng, nôn ói, mệt nhiều. Ban đầu, gia đình nghĩ con bị ngộ độc thực phẩm hoặc rối loạn tiêu hóa.

Tuy nhiên, sau thăm khám và làm các xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ phát hiện trẻ mắc viêm cơ tim tối cấp - một tình trạng viêm cơ tim diễn tiến nhanh, gây suy tim cấp và có thể nguy hiểm nếu chậm trễ xử trí.

Vì sao bệnh ở tim lại gây triệu chứng tiêu hóa?

Viêm cơ tim là tình trạng các tế bào cơ tim bị tổn thương, thường do virus, đôi khi do phản ứng miễn dịch bất thường sau nhiễm siêu vi. Khi bệnh diễn tiến tối cấp, chức năng bơm máu của tim suy giảm đột ngột.

Tim có nhiệm vụ đưa máu giàu oxy đến khắp cơ thể, trong đó có hệ tiêu hóa. Khi tim bơm máu yếu, lượng máu đến dạ dày, ruột, gan… giảm sút. Sự thiếu hụt tưới máu này có thể gây:

• Đau bụng âm ỉ hoặc dữ dội
• Buồn nôn, nôn ói
• Chán ăn
• Mệt lả

Bên cạnh đó, suy tim cấp còn gây ứ máu ở gan, làm gan to và gây cảm giác đau vùng bụng phải. Trẻ nhỏ thường chưa mô tả được cảm giác hồi hộp, tức ngực hay khó thở rõ ràng, nên triệu chứng tiêu hóa dễ trở thành biểu hiện nổi bật nhất.

Chính vì vậy, nhiều trường hợp bị “đánh lạc hướng”, chẩn đoán ban đầu là bệnh tiêu hóa. Nếu không theo dõi sát, bệnh có thể chuyển nặng rất nhanh chỉ trong vài giờ đến một, hai ngày.

Những dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua

Phụ huynh không nên quá hoang mang mỗi khi trẻ đau bụng hay nôn ói, vì phần lớn vẫn là bệnh lý tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, cần đặc biệt chú ý nếu có những dấu hiệu sau:

1. Trẻ mệt nhiều bất thường

Không chỉ mệt do nôn ói, mà là mệt lả, nằm li bì, ít đáp ứng, da tái hoặc lạnh tay chân.

2. Nhịp tim nhanh hoặc bất thường

Phụ huynh có thể thấy tim trẻ đập nhanh hơn bình thường dù không sốt cao, hoặc trẻ than hồi hộp, đánh trống ngực (ở trẻ lớn).

3. Khó thở, thở nhanh

Thở nhanh hơn so với tuổi, thở gắng sức, co lõm lồng ngực, môi nhợt hoặc tím tái.

4. Đau ngực, choáng váng

Trẻ lớn có thể than đau ngực, tức ngực, chóng mặt, thậm chí ngất.

5. Diễn tiến xấu nhanh

Ban đầu trẻ chỉ đau bụng nhẹ, nhưng trong vài giờ sau trở nên mệt nhiều, nôn liên tục, không chơi, không ăn uống được.

Một yếu tố gợi ý quan trọng khác là trẻ vừa trải qua một đợt nhiễm siêu vi trước đó vài ngày đến một tuần: sốt, ho, sổ mũi, tiêu chảy… Sau khi tưởng đã đỡ, trẻ đột ngột mệt trở lại kèm các triệu chứng kể trên.

Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay?

Phụ huynh nên đưa trẻ đi khám khẩn cấp nếu:

• Trẻ đau bụng kèm mệt lả, da tái
• Nôn ói liên tục và không uống được nước
• Thở nhanh, khó thở
• Tim đập nhanh bất thường
• Có biểu hiện lơ mơ, ngủ gà
  
  

Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ thăm khám tim mạch, đo điện tim, siêu âm tim, xét nghiệm men tim… để xác định có tổn thương cơ tim hay không. Viêm cơ tim tối cấp nếu được phát hiện sớm và điều trị tích cực (hỗ trợ tim mạch, hồi sức), cơ hội hồi phục sẽ cao hơn rất nhiều.

Phụ huynh cần làm gì để phòng ngừa?

Không có cách phòng ngừa tuyệt đối viêm cơ tim do virus, nhưng có thể giảm nguy cơ bằng cách:

• Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên
• Tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo
• Theo dõi sát trẻ trong và sau các đợt nhiễm siêu vi
  
  

Quan trọng nhất là không chủ quan khi thấy trẻ mệt bất thường. Đừng chỉ nhìn vào một triệu chứng (như đau bụng) mà bỏ qua bức tranh toàn cảnh. Nếu linh cảm “có điều gì đó không ổn”, việc đưa trẻ đi khám sớm có thể là quyết định cứu sống con.

Viêm cơ tim tối cấp không phổ biến như viêm dạ dày ruột, nhưng mức độ nguy hiểm cao hơn nhiều. Nhận diện đúng và kịp thời chính là chìa khóa giúp trẻ vượt qua giai đoạn nguy kịch.