Chất bảo quản trong thực phẩm có đáng sợ?

1. Thực phẩm bảo quản lâu dài chắc chắn có chứa chất bảo quản

Thưa BS, chất bảo quản là gì và chúng có vai trò như thế nào trong thực phẩm?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Thông thường, các loại thực phẩm được sản xuất để sử dụng lâu dài chắc chắn sẽ có chứa chất bảo quản. Trong khi đó, thực phẩm tươi nếu để ngoài không khí sẽ bị vi khuẩn xâm nhập. Sau một thời gian nhất định, vi khuẩn sẽ khiến thực phẩm bị ôi thiu, ô nhiễm, thậm chí biến chất.

Vì vậy, trong quá trình chế biến thực phẩm dùng lâu dài, người ta buộc phải đóng gói và cho thêm chất bảo quản. Một số loại thực phẩm còn được chế biến theo dạng bột hoặc một số dạng khác và những dạng này cũng sẽ có chất bảo quản đi kèm.

Chất bảo quản giúp thực phẩm bền hơn, tránh bị nhiễm khuẩn từ môi trường bên ngoài. Đồng thời, nó hỗ trợ quá trình đóng gói đạt hiệu quả, đảm bảo rằng thực phẩm trong quá trình vận chuyển hoặc để dự trữ vẫn không bị hư hỏng. Đó chính là lý do thực phẩm đóng gói thường chứa chất bảo quản.

Hiện nay, trên thế giới, trong lĩnh vực khoa học thực phẩm, đa số các nhà sản xuất đều sử dụng chất bảo quản để có thể lưu giữ thực phẩm trong thời gian dài.

2. Chọn thực phẩm không chất bảo quản cần điều kiện và kiến thức bảo quản đúng cách

Hiện nay, rất nhiều người chuộng thực phẩm không chất bảo quản, theo BS quan niệm này có đúng hoàn toàn hay không ạ?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Nếu có đủ khả năng để lựa chọn thực phẩm không chứa chất bảo quản, người tiêu dùng cần biết cách chọn và sử dụng đúng. Bởi lẽ, khi dùng thực phẩm không có chất bảo quản, cần đảm bảo đó là thực phẩm tươi, mua về phải sử dụng ngay hoặc trong một thời gian nhất định. Đồng thời, cũng cần biết cách bảo quản đúng để giữ được độ tươi của thực phẩm đó.

Việc sử dụng thực phẩm không có chất bảo quản đòi hỏi người tiêu dùng phải có điều kiện tài chính, phương tiện bảo quản phù hợp, và thời gian để thường xuyên đi chợ mua đồ tươi. Lợi ích lớn nhất của lựa chọn này là đảm bảo thực phẩm tươi ngon, nhưng đổi lại khá tốn kém và mất thời gian.

Còn đối với những người bận rộn, việc mua thực phẩm đóng gói có thể dùng trong nhiều ngày là giải pháp hợp lý. Nếu thực sự không có thời gian, thì việc chọn thực phẩm có chứa chất bảo quản là điều khó tránh khỏi.

3. Hút chân không và giữ lạnh - cách bảo quản thực phẩm phổ biến hiện nay

Như vậy, hiện nay trên thị trường có loại thực phẩm nào không sử dụng chất bảo quản nhưng có các cách khác kéo dài hạn sử dụng hay không, thưa BS?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Phương pháp bảo quản thực phẩm thường được sử dụng là hút chân không kết hợp đóng gói. Mục tiêu là hạn chế tối đa thực phẩm tiếp xúc với không khí. Khi môi trường bên trong gần như không còn oxy, thực phẩm có thể giữ được lâu hơn.

Tuy nhiên, nếu bao bì bị rò rỉ, không khí sẽ xâm nhập và mang theo vi khuẩn, làm ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm. Ngoài phương pháp này, hiện chưa có cách bảo quản nào khác thay thế hiệu quả.

Ngoài ra, thực phẩm cũng có thể được giữ ở mức nhiệt độ lạnh phù hợp nhằm hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn. Nhưng nếu để tiếp xúc với không khí, thực phẩm chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng.

4. Hút chân không không phải phương pháp bảo quản hoàn hảo cho mọi loại thực phẩm

Như vậy, có phải thực phẩm nào cũng áp dụng được phương pháp hút chân không để bảo quản, thưa BS?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Thông thường, để thực hiện hút chân không, kỹ thuật áp dụng phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn về chân không. Bên cạnh đó, sau khi hút, cần xem xét liệu thực phẩm có bị hư hỏng hay không do chịu tác động của lực ép.

Vì vậy, không phải loại thực phẩm nào cũng phù hợp với phương pháp này. Việc hút chân không chỉ là một trong các cách bảo quản thực phẩm, chứ không phải là giải pháp hoàn hảo cho mọi trường hợp.

5. Bảo quản thực phẩm trong ngăn đá đòi hỏi sự cẩn trọng trong từng khâu

Có rất nhiều nội trợ áp dụng phương pháp bảo quản thực phẩm bằng cách bỏ đồ ăn của mình lên ngăn đá và nghĩ rằng có thể để thoải mái, bao lâu cũng được, khi nào cần thì rã đông, điều này có thật sự an toàn hay không, thưa BS?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Hiệu quả bảo quản thực phẩm trong ngăn đá phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm cách đóng gói, cách sắp xếp và quy trình bảo quản. Nếu thực hiện không kỹ, đóng gói sơ sài, để quá lâu, thực phẩm chắc chắn sẽ bị hư.

Bất kỳ phương pháp bảo quản nào, nếu không sử dụng chất bảo quản, thì thực phẩm cần được sử dụng sớm. Không thể để lâu mà vẫn đảm bảo an toàn và sạch sẽ nếu không có sự hỗ trợ từ chất bảo quản.

Do đó, cách rửa, sơ chế, đóng gói thực phẩm trước khi đưa vào tủ lạnh, cũng như loại hộp hoặc túi dùng để đựng thực phẩm, tất cả đều rất quan trọng. Bên cạnh đó, cách sắp xếp trong ngăn đá,  đặt món gì cạnh món gì cũng cần được chú ý, vì thực phẩm có thể bị nhiễm chéo nếu không bảo quản đúng cách.