Lần đầu tại Việt Nam: Phẫu thuật robot cắt phổi biệt lập, giải quyết “quả bom mạch máu” trong lồng ngực

Ca bệnh hiếm với nguy cơ chảy máu cao

Bệnh nhân N.N.T. (56 tuổi, Tây Ninh) tình cờ phát hiện tổn thương ở thùy dưới phổi trái khi khám sức khỏe định kỳ. Kết quả chẩn đoán xác định ông mắc phổi biệt lập nội thùy, khối kích thước 23 x 26 mm. Đáng chú ý, động mạch nuôi khối này xuất phát trực tiếp từ động mạch chủ ngực xuống, đường kính lên tới 17 mm - kích thước lớn, tiềm ẩn nguy cơ chảy máu nghiêm trọng nếu không xử lý kịp thời.

Theo ThS.BSCK2 Nguyễn Văn Việt Thành - Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Bướu cổ, khó khăn lớn nhất là phẫu tích và kiểm soát nhánh động mạch nuôi. Mạch máu lớn, thành mạch dễ tổn thương và dính do viêm mạn tính khiến nguy cơ chảy máu rất cao, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể gây biến chứng nguy hiểm.

Sau hội chẩn, ê-kíp quyết định lựa chọn phẫu thuật robot nhằm tối ưu độ chính xác và an toàn.

Ưu thế của phẫu thuật robot

Trước đây, phẫu thuật mở với đường rạch lớn và banh sườn là phương pháp phổ biến khi cắt phổi. Nội soi lồng ngực ra đời giúp giảm xâm lấn, nhưng với những ca đòi hỏi thao tác tinh vi quanh các mạch máu lớn như phổi biệt lập, phẫu thuật robot cho thấy nhiều ưu điểm vượt trội.

Hệ thống robot cung cấp hình ảnh 3D độ phân giải cao, giúp bác sĩ quan sát rõ các nhánh mạch máu bất thường nằm sâu trong lồng ngực. Cánh tay robot có thể xoay linh hoạt, thao tác chính xác ở những vị trí hẹp, đồng thời loại bỏ rung tay tự nhiên, tăng độ an toàn khi bóc tách và kẹp mạch.

Ca phẫu thuật được thực hiện ngày 12/2/2026, kéo dài khoảng 120 phút. Phần phổi biệt lập được cắt trọn, kiểm soát tốt động mạch nuôi mà không gây tổn thương động mạch chủ, không xảy ra biến chứng chảy máu. Nhờ không phải banh sườn và vết mổ nhỏ, bệnh nhân ít đau, hồi phục nhanh và xuất viện sau 4 ngày.

Phổi biệt lập - dị tật bẩm sinh tiềm ẩn nguy cơ

Phổi biệt lập (Bronchopulmonary Sequestration - BPS) là dị tật bẩm sinh hiếm, chiếm khoảng 0,15-6,4% các dị tật phổi. Bệnh gồm hai dạng: nội thùy (khoảng 75%) và ngoại thùy (25%), thường gặp ở thùy dưới phổi trái.

Đây là phần mô phổi phát triển bất thường từ thời kỳ phôi thai, không có chức năng hô hấp và không thông với đường dẫn khí bình thường. Nguy hiểm nhất là nguồn máu nuôi của khối này không đến từ động mạch phổi mà từ động mạch hệ thống, thường là động mạch chủ ngực hoặc bụng.

Nếu không điều trị, người bệnh có thể đối mặt với nhiều biến chứng như ho ra máu ồ ạt do vỡ mạch, xuất huyết trong lồng ngực, nhiễm trùng tái phát, áp xe phổi, thậm chí suy tim do luồng thông máu bất thường. Dù hiếm, y văn cũng ghi nhận nguy cơ thoái hóa ác tính trên nền mô phổi biệt lập.

Phát hiện sớm để điều trị dứt điểm

Phẫu thuật là phương pháp điều trị duy nhất đối với phổi biệt lập, đặc biệt khi chưa xảy ra biến chứng. Hiệu quả điều trị phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa như ngoại lồng ngực, gây mê hồi sức, chẩn đoán hình ảnh và phẫu thuật mạch máu.

Thành công của ca mổ robot tại Bệnh viện Bình Dân cho thấy người bệnh trong nước đã có thể tiếp cận kỹ thuật ngoại khoa hiện đại ngay tại Việt Nam.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu có tình trạng viêm phổi tái diễn tại một vị trí cố định, ho ra máu hoặc phát hiện khối bất thường ở phổi qua chụp CT, người dân nên đến cơ sở chuyên khoa để được tầm soát và điều trị kịp thời.