Cắt lá lách có ảnh hưởng gì không? Khi nào cần cắt?

Lá lách có chức năng gì?

Lá lách tham gia vào ba nhiệm vụ chính: lọc bỏ hồng cầu già, dự trữ máu và hỗ trợ miễn dịch. Cơ quan này giúp loại bỏ vi khuẩn, đặc biệt là các vi khuẩn có vỏ như phế cầu, não mô cầu và Hib. Đồng thời, lá lách cũng là nơi sản xuất và dự trữ một số tế bào bạch cầu giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng.

Tuy nhiên, lá lách không phải là cơ quan “thiết yếu tuyệt đối”. Khi cần thiết, cơ thể vẫn có thể thích nghi và các cơ quan khác như gan, tủy xương sẽ đảm nhận một phần chức năng của lá lách.

Khi nào cần cắt bỏ lá lách?

Phẫu thuật cắt lách được chỉ định trong một số tình huống sau:

1. Chấn thương vỡ lách:

Tai nạn giao thông, chấn thương bụng kín có thể gây vỡ lách và chảy máu trong ổ bụng. Trong trường hợp chảy máu nặng, không kiểm soát được, phẫu thuật cắt lách là biện pháp cứu sống người bệnh.

2. Bệnh lý huyết học:

Một số bệnh như xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch (ITP), thiếu máu tán huyết tự miễn, thalassemia nặng… khi điều trị nội khoa không hiệu quả có thể cần cắt lách để cải thiện tình trạng thiếu máu hoặc giảm nguy cơ xuất huyết.

3. Lách to, áp xe hoặc u lách:

Lách to gây đau, nguy cơ vỡ cao; hoặc có khối u, áp xe không đáp ứng điều trị cũng là chỉ định phẫu thuật.

4. Một số bệnh lý ác tính:

Trong một số trường hợp ung thư máu hoặc u lympho, cắt lách có thể được cân nhắc như một phần của phác đồ điều trị.

Việc quyết định cắt lách luôn được bác sĩ cân nhắc kỹ giữa lợi ích và nguy cơ, dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.

Cắt bỏ lá lách có ảnh hưởng gì không?

Người đã cắt lách vẫn có thể sinh hoạt, làm việc bình thường. Tuy nhiên, ảnh hưởng đáng lưu ý nhất là tăng nguy cơ nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng huyết do vi khuẩn có vỏ. Tình trạng này gọi là “nhiễm trùng tối cấp sau cắt lách”, tuy hiếm nhưng có thể diễn tiến nhanh và nguy hiểm.

Ngoài ra, sau cắt lách, số lượng tiểu cầu có thể tăng cao tạm thời, làm tăng nguy cơ huyết khối. Vì vậy, người bệnh cần được theo dõi xét nghiệm máu định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Những lưu ý quan trọng sau khi cắt lách

1. Tiêm phòng đầy đủ

Tiêm vắc xin phòng các vi khuẩn nguy hiểm là biện pháp quan trọng nhất. Các vắc xin thường được khuyến cáo gồm:

- Vắc xin phế cầu

- Vắc xin não mô cầu

- Vắc xin Hib

- Vắc xin cúm hàng năm

Tùy trường hợp, bác sĩ sẽ tư vấn thời điểm tiêm trước hoặc sau phẫu thuật.

2. Theo dõi sát dấu hiệu nhiễm trùng

Nếu có sốt ≥ 38°C, ớn lạnh, mệt nhiều, người bệnh cần đi khám ngay, không tự ý trì hoãn.

3. Dự phòng kháng sinh trong một số trường hợp

Trẻ em sau cắt lách hoặc người có nguy cơ cao có thể được bác sĩ chỉ định dùng kháng sinh dự phòng trong thời gian nhất định.

4. Mang theo thẻ y tế hoặc giấy xác nhận đã cắt lách

Trong trường hợp cấp cứu, thông tin này giúp nhân viên y tế xử trí nhanh chóng và phù hợp.

Tóm lại, cắt bỏ lá lách không đồng nghĩa với “mất khả năng miễn dịch”, nhưng người bệnh sẽ có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn so với bình thường. Do đó, quyết định phẫu thuật cần được cân nhắc kỹ lưỡng, và sau mổ, người bệnh phải tuân thủ tiêm phòng, tái khám và theo dõi sức khỏe định kỳ để đảm bảo an toàn lâu dài.