BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình giải đáp: Trẻ nổi hạch lao, có nên phẫu thuật?
Chiều ngày 6/5/2019, BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình đúng hẹn với các bậc phụ huynh, tư vấn, giải đáp thắc mắc được nhiều người quan tâm như: Trẻ nổi hạch khi nào là bình thường, khi nào là bệnh lý? Xử trí thế nào khi trẻ lên hạch? Cách phòng ngừa ra sao...
NỘI DUNG TƯ VẤN
Trên cơ thể của chúng ta, hạch có chức năng gì, chúng ở những vị trí nào? Và những hạch nào có thể sờ thấy được khi nó nổi lên ạ?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Các hạch (hạch bạch huyết) là một phần của hệ thống miễn dịch trong cơ thể. Các hạch bạch huyết còn được gọi là tuyến bạch huyết đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể chống lại các nhiễm khuẩn.
Khi cơ thể bị nhiễm khuẩn hoặc bị bệnh, cơ thể sẽ tạo ra nhiều tế bào miễn dịch hơn. Khi số lượng tế bào này tăng lên sẽ làm sưng các hạch bạch huyết. Do đó, hạch bạch huyết bị sưng là biểu hiện của một tình trạng nhiễm khuẩn, nhiễm virus, bệnh bạch cầu hoặc các bệnh ung thư khác. Cho nên, các hạch bạch huyết có ý nghĩa quan trọng trong việc chẩn đoán bệnh.
Trên cơ thể của chúng ta, có khoảng 600 hạch bạch huyết có mặt ở khắp nơi trong cơ thể nhưng chỉ có thể chạm vào được một số ít. Những vị trí các hạch tập trung nhiều bị sưng lên ở một số vùng như cổ, cằm, nách và bẹn.
Cơ thể nổi hạch trong những trường hợp nào, thưa bác sĩ? Khi nổi hạch thì cần khám và điều trị như thế nào ạ?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Cơ thể nổi hạch là một phản ứng thông thường và khá phổ biến của cơ thể, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, bắt nguồn từ nguyên nhân tại chỗ hoặc toàn thân, trong những trường hợp cơ thể bị vi khuẩn xâm nhập, nhất là nhiễm trùng do virus, như chứng cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, bạn phải mất khoảng 1 tuần để phục hồi sau khi nhiễm trùng được trị khỏi.
Nhưng điều này không có nghĩa bệnh sẽ không gây bất cứ vấn đề nghiêm trọng nào. Do đó, nên đến gặp bác sĩ ngay để khám và điều trị nếu có các triệu chứng sau đây:
- Hạch bị sưng mà không có lí do rõ ràng.
- Các hạch sưng không biến mất, thậm chí còn lan rộng từ 2-4 tuần.
- Các hạch cứng hoặc mềm và không di chuyển khi bạn cố gắng đẩy chúng.
- Sốt, đổ môi hôi vào ban đêm, giảm cân không rõ lí do.
Vì sao nhiều bé bị nổi hạch sau khi tiêm ngừa lao ạ? Hạch này ở vị trí nào, có biểu hiện ra sao?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Trẻ sơ sinh sau khi tiêm ngừa vắc - xin lao lao BCG từ 2 tháng cho đến 1 tuổi . Hiện tượng nổi hạch còn được gọi là viêm hạch lympho là hiện tượng thường gặp ở những trẻ có cơ thể phản ứng quá mức sau khi tiêm phòng lao. Do trẻ thường được tiêm mũi vắc - xin này ở tay trái nên hạch cũng thường xuất hiện ở nách trái. Hạch này có thể phát triển to dần và biểu hiện dưới 2 hình thức như sau:
- Hạch không có mủ: Hạch bao gồm một hoặc nhiều hơn hạch nhỏ dính lại với nhau, không đỏ, không gây đau và trẻ không bị sốt. Khi sờ vào hạch thấy hạch cứng và chắc. Đối với loại hạch này, hạch thường tự khỏi và không để lại di chứng.
- Hạch có mủ: Hạch viêm tấy đỏ, làm cho trẻ bị đau, kích thước tăng lên, khi sờ có cảm giác mềm. Nếu để lâu, hạch có thể vỡ và chảy mủ.
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Các hạch (hạch bạch huyết) là một phần của hệ thống miễn dịch trong cơ thể. Các hạch bạch huyết còn được gọi là tuyến bạch huyết đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể chống lại các nhiễm khuẩn.
Khi cơ thể bị nhiễm khuẩn hoặc bị bệnh, cơ thể sẽ tạo ra nhiều tế bào miễn dịch hơn. Khi số lượng tế bào này tăng lên sẽ làm sưng các hạch bạch huyết. Do đó, hạch bạch huyết bị sưng là biểu hiện của một tình trạng nhiễm khuẩn, nhiễm virus, bệnh bạch cầu hoặc các bệnh ung thư khác. Cho nên, các hạch bạch huyết có ý nghĩa quan trọng trong việc chẩn đoán bệnh.
Trên cơ thể của chúng ta, có khoảng 600 hạch bạch huyết có mặt ở khắp nơi trong cơ thể nhưng chỉ có thể chạm vào được một số ít. Những vị trí các hạch tập trung nhiều bị sưng lên ở một số vùng như cổ, cằm, nách và bẹn.
Cơ thể nổi hạch trong những trường hợp nào, thưa bác sĩ? Khi nổi hạch thì cần khám và điều trị như thế nào ạ?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Cơ thể nổi hạch là một phản ứng thông thường và khá phổ biến của cơ thể, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, bắt nguồn từ nguyên nhân tại chỗ hoặc toàn thân, trong những trường hợp cơ thể bị vi khuẩn xâm nhập, nhất là nhiễm trùng do virus, như chứng cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, bạn phải mất khoảng 1 tuần để phục hồi sau khi nhiễm trùng được trị khỏi.
Nhưng điều này không có nghĩa bệnh sẽ không gây bất cứ vấn đề nghiêm trọng nào. Do đó, nên đến gặp bác sĩ ngay để khám và điều trị nếu có các triệu chứng sau đây:
- Hạch bị sưng mà không có lí do rõ ràng.
- Các hạch sưng không biến mất, thậm chí còn lan rộng từ 2-4 tuần.
- Các hạch cứng hoặc mềm và không di chuyển khi bạn cố gắng đẩy chúng.
- Sốt, đổ môi hôi vào ban đêm, giảm cân không rõ lí do.
Vì sao nhiều bé bị nổi hạch sau khi tiêm ngừa lao ạ? Hạch này ở vị trí nào, có biểu hiện ra sao?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Trẻ sơ sinh sau khi tiêm ngừa vắc - xin lao lao BCG từ 2 tháng cho đến 1 tuổi . Hiện tượng nổi hạch còn được gọi là viêm hạch lympho là hiện tượng thường gặp ở những trẻ có cơ thể phản ứng quá mức sau khi tiêm phòng lao. Do trẻ thường được tiêm mũi vắc - xin này ở tay trái nên hạch cũng thường xuất hiện ở nách trái. Hạch này có thể phát triển to dần và biểu hiện dưới 2 hình thức như sau:
- Hạch không có mủ: Hạch bao gồm một hoặc nhiều hơn hạch nhỏ dính lại với nhau, không đỏ, không gây đau và trẻ không bị sốt. Khi sờ vào hạch thấy hạch cứng và chắc. Đối với loại hạch này, hạch thường tự khỏi và không để lại di chứng.
- Hạch có mủ: Hạch viêm tấy đỏ, làm cho trẻ bị đau, kích thước tăng lên, khi sờ có cảm giác mềm. Nếu để lâu, hạch có thể vỡ và chảy mủ.
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình cùng BTV Thanh Thủy làm việc chiều ngày 6/5 để mang đến câu trả lời sớm nhất, chuẩn xác nhất cho bạn đọc AloBacsi
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Hạch ở cổ, hạch ở sau tai không phải là hạch lao mà là những loại hạch lành tính thường gặp ở trẻ do virus hoặc vi khuẩn xâm nhập và tấn công hạch lympho sẽ mềm, chắc và nổi ở những bộ phận sau vành tai, cổ, gáy.
Ví dụ như trẻ em khi bị nhiễm trùng đường hô hấp, sẽ xuất hiện các hạch ở cổ và phía sau tai, có thể thấy được, sưng lên dọc theo sau cổ hay dưới hàm. Do đó, nếu trẻ bị nổi hạch sau tai, cha mẹ đừng quá lo lắng, mà nên đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ kiểm tra xem con có phản ứng gì khi sờ vào hạch này không, để xác định là hạch dạng bình thường hay nguy hiểm.
Hạch lao có thể tự hết được không? Hạch lao có biểu hiện gì thì cha mẹ nên đưa bé đến bác sĩ?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Nếu hạch lao không có mủ, chỉ cần theo dõi, hạch sẽ biến mất một cách tự nhiên trong vòng 4-6 tháng. Nếu hạch tồn tại dai dẳng trên 6-9 tháng không hết và kích thước lớn hơn 3cm và có mủ thì nên đến bệnh viện để gặp bác sĩ khám và xử trí phẫu thuật nạo hạch.
Khi hạch lao xuất hiện ở trẻ kèm các dấu hiệu như: sốt, sụt cân, hạch nổi vùng xa, gan lách to… thì cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để Bác sĩ khám và điều trị kịp thời .
Có nên chườm nóng hay chườm lạnh vào hạch không ạ?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Nếu hạch lao không có mủ, chỉ cần theo dõi, hạch sẽ biến mất một cách tự nhiên trong vòng 4-6 tháng. Nếu hạch tồn tại dai dẳng trên 6-9 tháng không hết và kích thước lớn hơn 3cm và có mủ thì nên đến bệnh viện để gặp bác sĩ khám và xử trí phẫu thuật nạo hạch.
Khi hạch lao xuất hiện ở trẻ kèm các dấu hiệu như: sốt, sụt cân, hạch nổi vùng xa, gan lách to… thì cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để Bác sĩ khám và điều trị kịp thời .
Có nên chườm nóng hay chườm lạnh vào hạch không ạ?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Khi trẻ bị nổi hạch có thể chườm nóng hay chườm lạnh đều được. Tuy nhiên, đa số chỉ chườm lạnh cho trẻ.
Cách chườm như sau: Lấy một túi vải dày, đặt nước đá vài viên nhỏ trong tủ lạnh vào túi vải rồi tiến hành chườm làm lạnh chỗ hạch bị sưng lên. Chườm lạnh sẽ giúp trẻ giảm viêm và đau ở vùng hạch. Tuy nhiên, không nên giữ túi đá trên da trẻ quá lâu sẽ dẫn đến toàn thân tê cóng.
Ngoài việc dùng thuốc, theo bác sĩ còn có những phương pháp dân gian nào hiệu quả để giảm sưng đau cho hạch không?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Nếu hạch sưng nhỏ đi kèm với cảm lạnh, viêm họng, viêm tai hay viêm nhiễm nhẹ, và các hạch không có dấu hiệu đỏ đau không cần điều trị cụ thể. Cha mẹ có thể tiếp tục theo dõi tại nhà dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế. Cần điều trị bệnh lý chính như do cảm lạnh, viêm nhiễm khác thì thì hạch cũng sẽ dần nhỏ lại và mất đi.
Ngoài việc dùng thuốc cho trẻ thì có thể chườm lạnh hay chườm nóng để giảm sưng đau hạch.
Khi bé có chỉ định phẫu thuật hạch lao, nhiều cha mẹ chần chừ vì không muốn bé phải phẫu thuật, dùng đến thuốc gây mê. Theo bác sĩ, nếu cứ để nguyên mà không phẫu thuật thì hạch lao sẽ có diễn tiến như thế nào?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Khi bé có chỉ định phẫu thuật hạch lao, nhiều cha mẹ chần chừ vì không muốn bé phải phẫu thuật, dùng đến thuốc gây mê, nếu cứ để nguyên mà không phẫu thuật thì hạch lao có thể phát triển qua 3 giai đoạn và chia làm 3 thể:
- Thể viêm hạch thông thường: Không viêm quanh hạch, thường ở vùng dưới hàm hay cạnh cổ có một hay nhiều hạch sưng to, cứng, không đau, di động dưới da. Có thể hạch chỉ dừng ở giai đoạn này hay chuyển sang giai đoạn viêm quanh hạch.
- Thể viêm hạch và viêm quanh hạch: Các hạch sưng to và tụ lại thành một khối, nhiều cục dính vào sâu và vào da do viêm quanh hạch. Lúc đầu hạch cứng, không đau, sau mềm và chuyển sáng. Da trở nên loét, rò chảy mủ màu xanh nhạt, không dính, trong mủ có bã đậu lổn nhổn. Lỗ rò có bờ tím, bong ra, có thể bội nhiễm gây viêm hạch lan tỏa. Sau khi khối tổ chức hạch đã bị loại trừ hết, lỗ rò khó để lại những sẹo lồi, sùi trắng hoặc những dây chằng xơ. Trong quá trình viêm hạch lao, nói chung sức khỏe bình thường trừ trường hợp bị bội nhiễm hay kèm theo tổn thương lao phổi, xương…
- Thể khối u: Là viêm hạch lao phì đại. Thể này ít gặp, khối u thường ở cổ, ít được chú ý, thấy một hay vài hạch nổi to, sau dính thành một khối không đau, di động, sờ chắc và không có viêm quanh hạch. Khối u to dần, có thể bằng quả cam, chiếm gần hết vùng bên cổ. Các hạch khác (dưới hàm, mang tai…) cũng bị phì đại. U ở một bên nhưng có khi cả hai bên làm cho cổ như bạnh ra.
Do đó, khi được chẩn đoán là hạch lao cha mẹ nên tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ điều trị cho trẻ.
Theo BS Bình, cơ thể nổi hạch là một phản ứng thông thường và khá phổ biến của cơ thể, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng không vì thế mà chủ quan. Nếu có các triệu chứng như trong phần tư vấn mô tả, bạn đọc nên đưa bé đến bác sĩ để khám và tư vấn hướng điều trị.
Trường hợp bé nổi thêm hạch sau mổ hạch lao, phải làm sao thưa bác sĩ?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Sau khi mổ hạch lao mà trẻ bị nổi thêm hạch thì nên sớm đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ đang điều trị cho trẻ khám và có hướng xử trí kịp thời.
Nhờ bác sĩ hướng dẫn cách chăm sóc bé trong giai đoạn nổi hạch lao và sau khi phẫu thuật hạch lao?
Nhờ bác sĩ hướng dẫn cách chăm sóc bé trong giai đoạn nổi hạch lao và sau khi phẫu thuật hạch lao?
BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình trả lời:
Khi trẻ trong giai đoạn nổi hạch lao cần chú ý chăm sóc sức khỏe trẻ em, tránh để viêm hạch mạn tính tạo điều kiện cho trực khuẩn lao xâm nhập. Cần vệ sinh răng miệng, nhổ hoặc chữa răng sâu. Khi đã được chẩn đoán xác định là lao hạch, cần tuân thủ điều trị theo chỉ định của thầy thuốc chuyên khoa lao, phối hợp với nâng đỡ thể trạng bằng chế độ ăn uống tốt, nghỉ ngơi hợp lý.
Sau khi phẫu thuật hạch lao cần chăm sóc trẻ để tránh nhiểm khuẩn, vệ sinh nơi trẻ ngủ, sinh hoạt, nhà sạch sẽ, phòng ở thoáng mát, nên rửa sạch sẽ đồ chơi của trẻ, giữ gìn môi trường sống tốt, cho trẻ ăn đầy đủ dinh dưỡng để chống suy dinh dưỡng, chế biến an toàn và hợp vệ sinh.
Sau khi phẫu thuật hạch lao cần chăm sóc trẻ để tránh nhiểm khuẩn, vệ sinh nơi trẻ ngủ, sinh hoạt, nhà sạch sẽ, phòng ở thoáng mát, nên rửa sạch sẽ đồ chơi của trẻ, giữ gìn môi trường sống tốt, cho trẻ ăn đầy đủ dinh dưỡng để chống suy dinh dưỡng, chế biến an toàn và hợp vệ sinh.
AloBacsi trân trọng cảm ơn BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình đã mang lại nhiều kiến thức bổ ích giúp các bậc phụ huynh hiểu cặn kẽ khi nào thì hạch bình thường, khi nào là bệnh lý cần phẫu thuật, cách chăm sóc cũng như hướng xử trí khi trẻ bị nổi hạch.
Hẹn gặp bác sĩ trong chương trình tư vấn với chủ đề "Cho bú thế nào để trẻ không bị nôn trớ?" vào lúc 15g, ngày 8/5/2019.
Thực hiện: Thanh Thủy - Phương Nguyên
Cổng thông tin tư vấn sức khỏe AloBacsi.vn
Cổng thông tin tư vấn sức khỏe AloBacsi.vn
Thông tin biên tập
Tác giả
Ngày đăng: 15:51, 06/05/2019Cập nhật: 11:25, 15/11/2022
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
