ALOBACSI HEALTH RADAR TODAY - Sáng 16/11/2026

1. WHO ban hành tài liệu hướng dẫn: Mở rộng mạng lưới chăm sóc giảm nhẹ và kiểm soát đau tại tuyến y tế cơ sở

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xuất bản tài liệu hướng dẫn cập nhật nhằm tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ (palliative care) cho bệnh nhân mắc bệnh lý ác tính và bệnh mạn tính không lây nhiễm tiến triển. Hướng dẫn khuyến nghị các quốc gia thành viên lồng ghép đào tạo kiểm soát triệu chứng đau bằng nhóm thuốc opioid thiết yếu vào chương trình y học gia đình, đồng thời thiết lập mô hình chăm sóc tại nhà có sự hỗ trợ từ xa của đội ngũ đa chuyên khoa. Hạn chế: Các rào cản pháp lý trong kiểm soát thuốc giảm đau hướng thần và thiếu hụt nguồn lực điều dưỡng chuyên trách tại vùng nông thôn vẫn làm chậm tiến độ bao phủ dịch vụ.

Nguồn: World Health Organization - Integrating Palliative Care and Symptom Relief into Primary Health Care

2. FDA phê duyệt Zeteletinib điều trị ung thư tuyến giáp thể tủy tiến triển có đột biến gen RET kháng thuốc thế hệ đầu

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức cấp phép phê duyệt cho zeteletinib (chất ức chế chọn lọc RET thế hệ mới có hoạt tính chống lại các đột biến kháng thuốc tại vị trí dung môi G810) dạng uống cho bệnh nhân trưởng thành và thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên mắc ung thư tuyến giáp thể tủy (MTC) tiến triển hoặc di căn mang đột biến RET đã thất bại với selpercatinib hoặc pralsetinib. Phê duyệt dựa trên thử nghiệm giai đoạn II/III đạt Primary Endpoint với Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) đạt 48,5% và Thời gian kéo dài đáp ứng trung bình (mDOR) đạt 13,2 tháng. Hạn chế: Cần giám sát định kỳ men gan, huyết áp và khoảng QTc trên điện tâm đồ trong suốt quá trình điều trị.

Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Zeteletinib Approval for RET-Mutant Medullary Thyroid Cancer

3. Bổ sung vi khuẩn chí đường ruột Bifidobacterium infantis sớm giúp giảm 41% tỷ lệ viêm da cơ địa ở trẻ nguy cơ cao

Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược trên 1.240 trẻ sơ sinh có tiền sử gia đình mắc bệnh dị ứng công bố trên JAMA Pediatrics đánh giá hiệu quả của việc bổ sung chủng lợi khuẩn Bifidobacterium longum subsp. infantis EVC001 trong 6 tháng đầu đời. Tại thời điểm 24 tháng tuổi, tỷ lệ tích lũy mắc viêm da cơ địa mức độ trung bình đến nặng ở nhóm can thiệp giảm 41% (14,2% vs 24,1%; RR = 0.59; 95% CI: 0.45–0.77; P < 0.001) kèm theo sự gia tăng nồng độ axit béo chuỗi ngắn trong phân. Hạn chế: Hiệu quả bảo vệ rõ rệt nhất ở nhóm trẻ sinh mổ hoặc không được bú mẹ hoàn toàn; cần theo dõi tiếp tỷ lệ hen phế quản ở độ tuổi học đường.

Nguồn: JAMA Pediatrics - Early-Life Bifidobacterium infantis Supplementation and Risk of Atopic Dermatitis

4. Vật liệu hydrogel dẫn điện sinh học thúc đẩy tái tạo dẫn truyền thần kinh qua tổn thương tủy sống hoàn toàn

Nghiên cứu kỹ thuật y sinh công bố trên Nature Biomedical Engineering giới thiệu loại hydrogel tiêm tự lắp ráp tích hợp sợi nano dẫn điện sinh học và yếu tố hướng thần kinh BDNF giải phóng chậm. Thử nghiệm trên mô hình động vật bị cắt đứt ngang tủy sống đoạn ngực cho thấy vật liệu này tạo cầu nối định hướng sợi trục tái sinh xuyên qua vùng sẹo thần kinh đệm và khôi phục 64% chức năng vận động chi sau sau 16 tuần mà không gây phản ứng đào thải miễn dịch. Hạn chế: Mới chỉ dừng ở giai đoạn tiền lâm sàng trên mô hình động vật; cần đánh giá độ an toàn phân hủy sinh học dài hạn trước khi thử nghiệm trên người.

Nguồn: Nature Biomedical Engineering - Electroconductive Bioactive Hydrogel Bridges Complete Spinal Cord Transection

5. Kháng thể liên hợp thuốc Datopotamab deruxtecan phối hợp Pembrolizumab trong ung thư nội mạc tử cung tiến triển

Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II công bố trên Clinical Cancer Research đánh giá datopotamab deruxtecan (ADC nhắm mục tiêu TROP2) kết hợp với pembrolizumab ở 76 bệnh nhân ung thư nội mạc tử cung tiến triển hoặc tái phát có tình trạng sửa chữa bắt cặp sai ổn định (pMMR) đã qua một phác đồ hóa trị platinum. Primary Endpoint ghi nhận Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) đạt 44,7% và Thời gian sống thêm không tiến triển (PFS trung bình) đạt 8,9 tháng. Hạn chế: Viêm niêm mạc miệng và khô mắt xuất hiện ở 38% bệnh nhân, đòi hỏi sử dụng nước súc miệng chứa steroid và nước mắt nhân tạo dự phòng.

Nguồn: Clinical Cancer Research - Datopotamab Deruxtecan Plus Pembrolizumab in Advanced Endometrial Cancer

6. Sàng lọc đa gen (PRS) giúp cải thiện độ chính xác dự báo nguy cơ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch ở bệnh nhân ung thư

Nghiên cứu đoàn hệ tiến cứu trên 9.400 bệnh nhân ung thư mới chẩn đoán đang điều trị hóa trị ngoại trú đăng trên tạp chí Circulation: Genomic and Precision Medicine đánh giá việc tích hợp điểm số nguy cơ đa gen (Polygenic Risk Score - PRS gồm 297 biến thể) vào thang điểm lâm sàng Khorana truyền thống. Kết quả cho thấy mô hình kết hợp nâng chỉ số phân biệt C-statistic từ 0.64 lên 0.76 ($P < 0.001$), giúp nhận diện chính xác nhóm bệnh nhân có nguy cơ cao cần dự phòng thuốc chống đông đường uống sớm. Hạn chế: Dữ liệu huấn luyện điểm số PRS chủ yếu dựa trên quần thể người gốc Âu, cần hiệu chỉnh thêm cho các nhóm chủng tộc Châu Á và Châu Phi.

Nguồn: Circulation: Genomic and Precision Medicine - Polygenic Risk Score Enhances Venous Thromboembolism Prediction in Cancer

7. FDA phê duyệt bổ sung chỉ định thuốc uống Sepiapterin cho bệnh nhân mắc bệnh phenylketon niệu (PKU) ở mọi lứa tuổi

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức cấp phép lưu hành cho sepiapterin (tiền chất tự nhiên của tetrahydrobiopterin giúp ổn định enzym phenylalanine hydroxylase) dạng bột pha uống dùng một lần mỗi ngày cho bệnh nhân mắc bệnh phenylketon niệu (PKU) từ sơ sinh đến trưởng thành. Phê duyệt dựa trên thử nghiệm giai đoạn III APHENITY ghi nhận mức giảm trung bình 63% nồng độ phenylalanine trong máu sau 6 tuần, cho phép hơn 70% bệnh nhân nới lỏng chế độ ăn kiêng protein nghiêm ngặt. Hạn chế: Rối loạn tiêu hóa nhẹ và đau đầu thoáng qua là các tác dụng không mong muốn thường gặp nhất.

Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Sepiapterin Oral Approval for Phenylketonuria

8. Quỹ học bổng nghiên cứu y học lâm sàng Postdoctoral Fellowships 2027 – European Society for Medical Oncology

Hiệp hội Ung thư Nội khoa Châu Âu (ESMO) chính thức thông báo mở cổng tiếp nhận hồ sơ Chương trình Học bổng Nghiên cứu Chuyển giao Sau Tiến sĩ (ESMO Translational Research Fellowships 2027). Chương trình tài trợ sinh hoạt phí, bảo hiểm y tế và kinh phí nghiên cứu lên tới 55.000 EUR/năm trong thời gian từ 12 đến 24 tháng dành cho các bác sĩ chuyên khoa ung bướu trẻ thực hiện dự án nghiên cứu lâm sàng - sinh học phân tử tại các viện ung thư hàng đầu Châu Âu.

Nguồn: European Society for Medical Oncology - ESMO Fellowships Application Portal