ALOBACSI HEALTH RADAR TODAY - Sáng 11/11/2026

1. WHO phát động phong trào toàn cầu: "Together for Science and Health" nâng cao niềm tin công chúng

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức khởi động sáng kiến toàn cầu mang tên "Together for Science and Health". Guideline tập trung xây dựng cơ chế truyền thông khoa học minh bạch, nâng cao năng lực thẩm định thông tin y tế công cộng và chống lại tin giả trong bối cảnh các dịch bệnh mới nổi. WHO khuyến nghị các hệ thống y tế quốc gia tăng cường sự tham gia của các chuyên gia y khoa tuyến đầu trong việc đối thoại trực tiếp với cộng đồng. Hiện nay tốc độ lan truyền thông tin sai lệch trên các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới vẫn là thách thức lớn đối với việc đo lường hiệu quả tác động thực tế.

Nguồn: World Health Organization - WHO Launches "Together for Science and Health" Movement

2. Đánh giá hiệu quả dài hạn của Pelacarsen ở bệnh nhân có nồng độ Lipoprotein(a) cao

Phân tích mở rộng từ thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III công bố trên NEJM Evidence đánh giá pelacarsen (antisense oligonucleotide nhắm chọn lọc gen LPA) ở bệnh nhân mắc bệnh tim mạch do xơ vữa có nồng độ Lipoprotein(a) huyết thanh tăng cao. Primary Endpoint ghi nhận mức giảm bền vững >70% nồng độ Lipoprotein(a), tuy nhiên phân tích dưới nhóm theo thời gian phơi nhiễm cho thấy tỷ lệ giảm biến cố tim mạch chính (MACE) không đạt sự chênh lệch có ý nghĩa thống kê so với giả dược ở nhóm có hs-CRP ban đầu thấp. Hạn chế: Cần các thử nghiệm tiến cứu bổ sung để xác định chính xác nhóm bệnh nhân hưởng lợi tối đa từ việc hạ Lipoprotein(a) đơn thuần.

Nguồn: NEJM Evidence - Extended Analyses of Pelacarsen and Cardiovascular Outcomes in Patients with High Lipoprotein(a)

3. Nipocalimab cải thiện đáng kể tiết nước bọt ở bệnh nhân mắc hội chứng Sjögren

Dữ liệu lâm sàng cập nhật giai đoạn II công bố trên tạp chí y khoa Journal of Clinical Oncology đánh giá nipocalimab (chất ức chế thụ thể FcRn tái tổ hợp) ở bệnh nhân trưởng thành mắc hội chứng Sjögren tự miễn giai đoạn trung bình đến nặng. Primary Endpoint ghi nhận 50% bệnh nhân ở nhóm điều trị 15mg/kg đạt mức tăng tiết nước bọt khách quan gấp hơn 2 lần so với nhóm giả dược tại tuần thứ 24, đồng thời cải thiện đáng kể điểm số mệt mỏi và khô mắt. Hạn chế: Thử nghiệm giai đoạn III DAFFODIL đang được tiến hành để xác nhận độ bền hiệu quả lâm sàng kéo dài.

Nguồn: Journal of Clinical Oncology - Phase 2 Study Results of FcRn Blocker Nipocalimab in Sjögren's Disease

4. FDA phê duyệt Sunharbo (asundexian) dạng đường uống trong dự phòng tái phát đột quỵ nhồi máu não

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức phê duyệt asundexian (Sunharbo - chất ức chế Factor XIa đường uống thế hệ mới) phối hợp với liệu pháp kháng tiểu cầu cho bệnh nhân trưởng thành sau đột quỵ nhồi máu não cấp. Phê duyệt dựa trên dữ liệu thử nghiệm lâm sàng ghi nhận asundexian giảm nguy cơ tái phát đột quỵ thiếu máu cục bộ mà không làm gia tăng có ý nghĩa nguy cơ chảy máu nội sọ hoặc xuất huyết tiêu hóa nặng so với phác đồ chuẩn. Hạn chế: Cần theo dõi chặt chẽ chức năng gan và tương tác thuốc ở bệnh nhân đang sử dụng các thuốc chuyển hóa qua CYP3A4.

Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Sunharbo (asundexian) Approval for Secondary Stroke Prevention

5. Tương quan giữa mật độ vi sợi thần kinh huyết thanh và tốc độ teo vỏ não ở bệnh sa sút trí tuệ

Nghiên cứu thuần tập tiến cứu trên 450 bệnh nhân sa sút trí tuệ giai đoạn sớm công bố trên JAMA Neurology theo dõi qua xét nghiệm nồng độ NfL (Neurofilament light chain) huyết thanh và chụp MRI định lượng vỏ não. Kết quả chỉ ra nồng độ NfL tăng cao có mối tương quan thuận mạnh với tốc độ teo vỏ não thái dương (r = 0.68, P < 0.001) và dự báo chính xác sự suy giảm điểm số nhận thức MMSE sau 3 năm. Hạn chế: Chỉ số NfL là dấu ấn sinh học tổn thương sợi thần kinh không đặc hiệu, cần phối hợp với các xét nghiệm Tau và Amyloid-beta.

Nguồn: JAMA Neurology - Neurofilament Light Chain and Cortical Atrophy Progression in Early Dementia

6. Công nghệ chỉnh sửa epigenome CRISPR-Off bất hoạt chọn lọc gen PCSK9 ở gan mà không làm gãy DNA

Nghiên cứu đột phá công bố trên Nature Biotechnology giới thiệu công nghệ chỉnh sửa epigenome CRISPR-Off (sử dụng enzym dCas9 gắn miền methyltransferase để bất hoạt gen targeted). Thử nghiệm tiền lâm sàng trên mô hình động vật linh trưởng cho thấy một liều tiêm duy nhất hạt mỡ nano LNP nhắm vào gen PCSK9 ở gan giúp hạ 88% nồng độ protein PCSK9 và giảm 65% LDL-Cholesterol kéo dài trên 24 tháng mà không gây gãy chuỗi đôi DNA. Hạn chế: Cần đánh giá thêm độ bền của dấu ấn epigenetic qua các thế hệ phân bào của tế bào gan.

Nguồn: Nature Biotechnology - Targeted Epigenetic Silencing of PCSK9 via CRISPR-Off

7. Liệu pháp kháng thể - thuốc ADC nhắm mục tiêu TROP2 trong ung thư đại trực tràng di căn

Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II công bố trên Clinical Cancer Research đánh giá sacituzumab tirumotecan (phức hợp ADC nhắm mục tiêu TROP2 mang đầu tải ức chế topoisomerase I) ở 72 bệnh nhân ung thư đại trực tràng di căn tiến triển đã kháng với 2 phác đồ hóa trị chuẩn. Primary Endpoint đạt kết quả tích cực với tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) đạt 34,2% và Thời gian sống thêm không tiến triển (PFS trung bình) đạt 6,2 tháng. Hạn chế: Độc tính giảm bạch cầu trung tính độ 3/4 xuất hiện ở 21% bệnh nhân, đòi hỏi sử dụng yếu tố kích thích dòng bạch cầu (G-CSF) dự phòng.

Nguồn: Clinical Cancer Research - Phase 2 Trial of Anti-TROP2 ADC Sacituzumab Tirumotecan in Colorectal Cancer

8. So sánh hiệu quả PCI hỗ trợ bởi AI và hình ảnh học IVUS truyền thống

Nghiên cứu thử nghiệm ngẫu nhiên đối chứng (RCT, n = 1.500) đăng trên Circulation: Cardiovascular Interventions so sánh chiến lược can thiệp động mạch vành (PCI) được tối ưu hóa bằng thuật toán AI phân tích định lượng IVUS tự động với phân tích IVUS thủ công. Tại thời điểm 12 tháng, nhóm PCI hỗ trợ bởi AI ghi nhận tỷ lệ thất bại tổn thương mạch đích (TLF) giảm 36% (2,0% vs 3,1%; P = 0.018). Hạn chế: Thuật toán AI cần được hiệu chỉnh đồng bộ trên các hệ thống máy siêu âm trong lòng mạch của nhiều hãng sản xuất khác nhau.

Nguồn: Circulation: Cardiovascular Interventions - AI-Guided vs Standard IVUS-Optimized Percutaneous Coronary Intervention

9. FDA phê duyệt cấp tốc Voceryq (doruxapapogene ralaplasmid) cho bệnh u nhú đường hô hấp tái phát

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cấp phê duyệt tăng tốc cho Voceryq (liệu pháp miễn dịch dựa trên plasmid DNA) trong điều trị bệnh nhân trưởng thành mắc u nhú đường hô hấp tái phát (RRP). Phê duyệt dựa trên kết quả thử nghiệm lâm sàng ghi nhận Voceryq giúp giảm đáng kể tần suất phẫu thuật can thiệp can thiệp bóc tách u nhú thanh quản. Hạn chế: Cần hoàn thành thử nghiệm lâm sàng xác nhận giai đoạn III để duy trì chỉ định phê duyệt chính thức.

Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Accelerated Approval of Voceryq for Recurrent Respiratory Papillomatosis

10. Quỹ học bổng nghiên cứu y học y tế công cộng Postdoctoral Fellowships 2027 – Fogarty International Center

Trung tâm Quốc tế Fogarty thuộc Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) chính thức mở cổng tiếp nhận hồ sơ Chương trình Học bổng Nghiên cứu Sau Tiến sĩ Y tế Toàn cầu (Global Health Equity Scholars 2027). Chương trình tài trợ toàn phần lương, kinh phí nghiên cứu và hướng dẫn chuyên môn 1-1 cho các bác sĩ và nhà khoa học trẻ tại các quốc gia đang phát triển trong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm, dịch tễ học và phòng chống bệnh mạn tính.

Nguồn: NIH Fogarty International Center - Global Health Equity Scholars Fellowships Portal