5 việc cần làm để phòng ngừa cục máu đông, bảo vệ tim mạch và não bộ

Cục máu đông nguy hiểm như thế nào?

Cục máu đông (huyết khối) là hiện tượng máu đông lại bất thường trong lòng mạch. Trong một số trường hợp, quá trình đông máu là cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhằm cầm máu khi bị chấn thương. Tuy nhiên, nếu cục máu đông hình thành trong lòng mạch mà không có tổn thương, nó có thể làm tắc nghẽn dòng máu.

Khi mạch máu bị tắc, các cơ quan phía sau vùng tắc nghẽn sẽ không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất. Điều này có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ não, thuyên tắc phổi hoặc huyết khối tĩnh mạch sâu ở chân.

Tin vui là nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến huyết khối có thể được phòng ngừa nếu chúng ta điều chỉnh lối sống và chăm sóc sức khỏe hợp lý.

1. Tránh ngồi lâu, nên vận động thường xuyên

Ngồi lâu trong một tư thế khiến dòng máu lưu thông chậm lại, đặc biệt ở vùng chân. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu.

Tình trạng này thường gặp ở những người làm việc văn phòng, lái xe đường dài hoặc ngồi lâu khi di chuyển bằng máy bay, tàu xe.

Để giảm nguy cơ, nên:

• Đứng dậy vận động sau mỗi 30–60 phút làm việc
• Đi lại vài phút để giúp máu lưu thông tốt hơn
• Tập thể dục đều đặn mỗi ngày như đi bộ, đạp xe hoặc bơi lội

Hoạt động thể lực giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng cường sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.

2. Tránh tì đè mạch máu trong sinh hoạt hằng ngày

Một số tư thế sinh hoạt quen thuộc có thể vô tình gây chèn ép mạch máu, khiến dòng máu lưu thông kém.

Ví dụ:

• Ngồi vắt chéo chân trong thời gian dài
• Ngồi xổm lâu
• Mặc quần áo quá chật, đặc biệt ở vùng bẹn hoặc đùi
• Gối tay hoặc tì đè vào một vùng cơ thể trong thời gian dài

Những thói quen này có thể làm cản trở dòng máu trở về tim, tạo điều kiện cho huyết khối hình thành.

Vì vậy, nên duy trì tư thế ngồi thoải mái, tránh chèn ép mạch máu và thay đổi tư thế thường xuyên khi làm việc hoặc nghỉ ngơi.

3. Kiểm soát cân nặng

Thừa cân, béo phì là yếu tố nguy cơ quan trọng của nhiều bệnh tim mạch, đồng thời cũng làm tăng khả năng hình thành cục máu đông.

Ở người thừa cân, hệ tuần hoàn phải làm việc nhiều hơn để cung cấp máu cho toàn bộ cơ thể. Bên cạnh đó, béo phì thường đi kèm với tình trạng viêm mạn tính, rối loạn chuyển hóa và giảm vận động – tất cả đều góp phần làm tăng nguy cơ huyết khối.

Duy trì cân nặng hợp lý bằng cách:

• Ăn uống cân bằng, tăng rau xanh và trái cây
• Hạn chế thực phẩm nhiều chất béo bão hòa
• Tập luyện thể lực đều đặn
  
  

Không chỉ giúp giảm nguy cơ huyết khối, việc kiểm soát cân nặng còn mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe tim mạch.

4. Điều trị tốt các bệnh nền

Nhiều bệnh lý mạn tính có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, chẳng hạn như:

• Tăng huyết áp
• Đái tháo đường
• Rối loạn mỡ máu
• Bệnh tim mạch
• Ung thư
  
  

Các bệnh này có thể làm tổn thương thành mạch máu, thay đổi dòng chảy của máu hoặc ảnh hưởng đến quá trình đông máu.

Vì vậy, việc khám sức khỏe định kỳ và điều trị tốt các bệnh nền là yếu tố rất quan trọng trong phòng ngừa huyết khối.

Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ, dùng thuốc đúng chỉ định và duy trì lối sống lành mạnh.

5. Những trường hợp cần dùng thuốc phòng ngừa huyết khối

Trong một số trường hợp, thay đổi lối sống thôi chưa đủ để ngăn ngừa nguy cơ hình thành cục máu đông. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống đông hoặc thuốc phòng ngừa huyết khối.

Các đối tượng thường được cân nhắc dùng thuốc gồm:

• Người từng bị huyết khối trước đó
• Bệnh nhân sau phẫu thuật lớn
• Người phải nằm bất động lâu ngày
• Bệnh nhân có bệnh tim mạch hoặc rối loạn đông máu
• Một số phụ nữ mang thai có nguy cơ cao
  
  

Việc sử dụng thuốc phòng ngừa huyết khối cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi chặt chẽ. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc vì có thể gây biến chứng chảy máu nguy hiểm.

Chủ động phòng ngừa từ sớm

Cục máu đông có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng nhưng nhiều trường hợp hoàn toàn có thể phòng tránh được.

Duy trì vận động, tránh ngồi lâu, kiểm soát cân nặng, điều trị tốt bệnh nền và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ là những bước quan trọng giúp giảm nguy cơ hình thành huyết khối.

Chủ động chăm sóc sức khỏe ngay từ hôm nay chính là cách tốt nhất để bảo vệ hệ tim mạch và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm trong tương lai.