Trung Quốc phát hiện virus corona mới ở dơi có thể lây sang người giống COVID-19

Nghiên cứu được dẫn dắt bởi Shi Zhengli - một nhà virus học hàng đầu được gọi là "batwoman- người phụ nữ dơi" do nghiên cứu sâu rộng về virus corona của dơi - tại Phòng thí nghiệm Quảng Châu cùng với các nhà nghiên cứu từ Viện Hàn lâm Khoa học Quảng Châu, Đại học Vũ Hán và Viện Virus học Vũ Hán.

Theo công bố trên tạp chí Cell, virus corona mới thuộc dòng HKU5 được phát hiện lần đầu tiên trên loài dơi pipistrelle Nhật Bản tại Hồng Kông. Đáng chú ý, virus này thuộc phân chi merbecovirus - nhóm bao gồm cả tác nhân gây hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS).

Kết quả nghiên cứu cho thấy chủng virus mới có khả năng gắn kết với thụ thể enzyme chuyển đổi angiotensin (ACE2) ở người - cũng chính là "cửa ngõ" mà SARS-CoV-2 sử dụng để xâm nhập tế bào. Các thí nghiệm trên mô hô hấp và ruột nhân tạo đã chứng minh khả năng lây nhiễm của virus vào tế bào người.

Phát hiện này càng củng cố vai trò của loài dơi như ổ chứa tự nhiên của các loại coronavirus có nguy cơ lây sang người, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giám sát các mầm bệnh mới nổi từ động vật hoang dã.

Theo nghiên cứu mới, nhóm khoa học gia cảnh báo nguy cơ lây lan cao của các virus Merbecovirus ở dơi sang người, có thể thông qua con đường trực tiếp hoặc qua vật chủ trung gian. Đặc biệt, HKU5-CoV-2 cho thấy khả năng liên kết không chỉ với thụ thể ACE2 ở người mà còn ở nhiều loài động vật khác - những vật chủ tiềm năng có thể trung chuyển virus sang người.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa nhóm Merbecovirus vào danh sách các tác nhân gây bệnh mới nổi cần giám sát để ứng phó với đại dịch. Nhóm này bao gồm 4 loài riêng biệt: virus corona MERS, 2 loài phát hiện ở dơi và 1 loài ở nhím.

Tuy nhiên, một nghiên cứu khác gần đây do Đại học Washington, Seattle (Mỹ) và Đại học Vũ Hán thực hiện lại cho thấy virus HKU5 tuy có thể bám vào thụ thể ACE2 của dơi và động vật có vú nhưng không có khả năng bám kết hiệu quả trên người.

Đáp lại, nhóm nghiên cứu của Shi Zhengli cho rằng virus HKU5-CoV-2 có mức độ thích nghi với ACE2 của người cao hơn so với phiên bản trước đó (dòng 1), đồng thời có thể lây nhiễm giữa nhiều loài khác nhau.

Dù vậy, các nhà khoa học vẫn nhấn mạnh rằng hiệu quả lây nhiễm của virus này thấp hơn đáng kể so với COVID-19 và không nên phóng đại nguy cơ lây lan sang người.