Trẻ viêm hô hấp: Ăn sao và chăm thế nào để nhanh khỏi?

Vì sao dinh dưỡng quan trọng khi trẻ viêm hô hấp bởi trong giai đoạn bệnh, cơ thể trẻ phải tăng nhu cầu năng lượng để chống lại tác nhân gây bệnh, trong khi lại mệt, biếng ăn và dễ mất nước do sốt hoặc thở nhanh. Nếu không được bổ sung đầy đủ, trẻ dễ suy giảm miễn dịch, lâu khỏi bệnh, thậm chí có nguy cơ diễn tiến nặng như viêm phổi hay suy hô hấp; sau bệnh còn dễ sụt cân, suy dinh dưỡng.

Nguyên tắc ăn uống khi trẻ đang bệnh là không ép ăn nhưng cần chia nhỏ bữa, khoảng 5-6 bữa mỗi ngày, mỗi bữa ít nhưng giàu năng lượng để trẻ dễ hấp thu. Đồng thời, khẩu phần cần đảm bảo đủ 4 nhóm chất gồm tinh bột (cháo, súp, cơm mềm, khoai, mì), đạm (thịt, cá, trứng, sữa), chất béo (dầu, mỡ, bơ) và vitamin - khoáng chất từ rau xanh, trái cây. Một bát cháo đầy đủ nên có cả đạm, rau và thêm dầu/mỡ để tăng năng lượng.

Những vi chất quan trọng cần bổ sung như vitamin A, vitamin C và kẽm có vai trò hỗ trợ phục hồi niêm mạc đường hô hấp, tăng miễn dịch và giảm nguy cơ nhiễm trùng kéo dài. Trẻ có thể được bổ sung qua thực phẩm hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ khi cần thiết.

Sữa mẹ và bù nước cũng là yếu tố không thể thiếu trong quá trình chăm sóc. Sữa mẹ không chỉ cung cấp năng lượng mà còn bổ sung kháng thể giúp trẻ chống lại bệnh tật. Bên cạnh đó, cần cho trẻ uống đủ nước bằng nước ấm, oresol pha đúng cách, sữa, nước trái cây hoặc cháo loãng. Cha mẹ cần chú ý các dấu hiệu mất nước như môi khô, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, trẻ mệt lả để xử lý kịp thời.

Chăm sóc tại nhà đúng cách cần được thực hiện song song với dinh dưỡng. Trẻ nên được hạ sốt đúng cách bằng việc mặc đồ thoáng, uống đủ nước và dùng thuốc khi sốt từ 38,5°C trở lên theo chỉ định. Đồng thời, cần giữ đường thở thông thoáng bằng cách nhỏ nước muối sinh lý, hút mũi nhẹ nhàng; giữ ấm cổ ngực nhưng không ủ quá nóng. Môi trường sống cần sạch, thoáng, tránh khói thuốc, bụi và không để điều hòa quá lạnh. Đặc biệt, cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.

Những điều không nên làm trong quá trình chăm sóc là không kiêng khem quá mức, đặc biệt không cần kiêng đồ tanh; không tự ý dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ; không dùng thuốc ức chế ho khi trẻ đang có đờm vì dễ làm đờm quánh lại; và không tự ý sử dụng mật ong, thuốc lá hay thuốc bắc cho trẻ nhỏ.

Dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đi viện ngay bao gồm thở nhanh, cánh mũi phập phồng, rút lõm lồng ngực, tím môi hoặc đầu chi, nôn nhiều, bỏ ăn bỏ bú, lơ mơ, ngủ gà, sốt cao không hạ, quấy khóc nhiều hoặc co giật. Đây là những biểu hiện cảnh báo bệnh có thể diễn tiến nặng, cần được can thiệp y tế kịp thời.

Sau khi trẻ khỏi bệnh, cha mẹ nên cho trẻ ăn bù thêm một bữa mỗi ngày trong 1-2 tuần, tăng cường thực phẩm giàu đạm, đa dạng khẩu phần và theo dõi cân nặng. Đồng thời, cần đảm bảo tiêm chủng đầy đủ như cúm, phế cầu để phòng ngừa tái phát.

Trẻ em là cơ thể đang phát triển nhanh, vì vậy khi mắc viêm hô hấp rất cần được chăm sóc đặc biệt với chế độ dinh dưỡng hợp lý. Việc ăn uống đầy đủ kết hợp chăm sóc đúng cách không chỉ giúp trẻ rút ngắn thời gian bệnh mà còn góp phần giảm biến chứng và phòng ngừa suy dinh dưỡng về lâu dài.