Test kháng thể COVID-19 cho biết điều gì? Bao lâu có kết quả?

NỘI DUNG TƯ VẤN

1. Các phương pháp xét nghiệm COVID-19

Thưa BS, gần đây khi mọi người xôn xao về thẻ xanh, thẻ vàng thì “test kháng thể” cũng được nhắc đến nhiều hơn. Một lần nữa nhờ BS nhắc lại các xét nghiệm trong phát hiện và điều trị bệnh COVID-19 gồm những test gì?

BS Trương Hữu Khanh:

Để khẳng định ai đó có virus trong người hay không thì cần tìm cấu trúc của virus, có thể bằng PCR hoặc kháng nguyên hay cấy virus.

Trường hợp bệnh nhân sau khi khỏi COVID, thì quy tắc của tất cả virus hay vi khuẩn sẽ để lại dấu ấn miễn dịch. Bởi vì cơ thể sau khi tiếp xúc với tác nhân gây bệnh sẽ tự ghi nhớ miễn dịch và tạo ra chất để lần sau tác nhân gây bệnh có xâm nhập thì chất đó sẽ đẩy chúng ra. Đó gọi là kháng thể.

Một số trường hợp đang nhiễm bệnh, không cần tìm kháng nguyên nhưng có thể tìm kháng thể IgM. Do kháng thể ban đầu (IgM) được tạo ra rất nhanh, sau đó hết bệnh sẽ tạo kháng thể IgG.

Ví dụ, bệnh sởi, rubella, viêm não nhật bản, sốt xuất huyết cũng xét nghiệm kháng thể trong máu, nên điều này rất bình thường đối với bệnh lý nhiễm trùng.

2. Test kháng thể là gì? Bao lâu có kết quả?

Trong đó, test kháng thể có vai trò gì, dùng mẫu xét nghiệm là gì, bao lâu có kết quả ạ?

BS Trương Hữu Khanh:

Khi nói đến kháng thể nghĩa là nó phải tồn tại trong máu, cho nên phải lấy máu để xét nghiệm.

Có nhiều cách để lấy máu, chẳng hạn như ở đầu ngón tay, sau đó bỏ vào một cái thẻ giống như kháng nguyên. Hoặc lấy máu tách huyết thanh đưa vào máy, máy này được sử dụng rất thông dụng để chẩn đoán nhiều bệnh lý khác nhau. Máy cho kết quả nhanh trong khoảng 20-30 phút.

Tuy nhiên, so sánh giữa thẻ và máy thì máy sẽ cho biết định lượng kháng thể chính xác hơn.

BS Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh

Khi dương tính với SARS-CoV-2 thì sau bao lâu test kháng thể sẽ cho kết quả chính xác nhất, thưa BS?

BS Trương Hữu Khanh:

Với nhiễm COVID, xét nghiệm PCR khả năng phát hiện dương tính sẽ rất nhanh, cụ thể là sau thời gian ủ bệnh.

Còn nếu test nhanh kháng nguyên, thì định lượng virus cao mới có thể cho kết quả dương tính.

3. Test kháng thể cho biết điều gì? Những ai cần test?

Test nồng độ kháng thể có cho biết hệ miễn dịch của một người mạnh hay yếu không ạ?

BS Trương Hữu Khanh:

Cần phải test kháng thể mới biết được nồng độ kháng thể là bao nhiêu. Tuy nhiên, test kháng thể để phục vụ chẩn đoán bệnh thì rất đơn giản, nhưng để chích ngừa lại rất phức tạp.

Chúng ta cần phân biệt test kháng thể để biết được bệnh nhân có từng là F0.

Trong bối cảnh dịch COVID-19 hiện nay, những ai cần test kháng thể, thưa BS?

BS Trương Hữu Khanh:

Chúng ta không nên nhầm lẫn việc test kháng thể để chứng minh một người chích ngừa đủ kháng thể hay chưa. Cho nên, có nhiều người lại nhầm 2 điều này với nhau.

Vì vậy, mục đích để chẩn đoán F0 đã bắt đầu hết bệnh là dùng kháng thể. Còn người đã chích ngừa, để chứng minh nồng độ kháng thể đủ miễn dịch hay chưa thì không phải đơn giản.

4. Test kháng thể có khó không?

Nhiều người có nhu cầu test kháng thể, liên hệ nhiều bệnh viện thì được trả lời là chưa có xét nghiệm này. Có phải đây là kỹ thuật khó, ít phổ biến không ạ?

BS Trương Hữu Khanh:

Tôi không tin việc có bệnh viện từ chối không làm xét nghiệm này, vì nó rất dễ làm, dễ hơn xét nghiệm PCR nhiều.

Thực tế, chỉ những phòng khám có nhu cầu mới cần test kháng nguyên, còn hiện nay trong bệnh viện để chẩn đoán bệnh chưa cần phải test. Tại Bệnh viện Nhi đồng 1 cũng không cần thiết phải chẩn đoán sau khi hết bệnh, mà có thể chẩn đoán khi đang bị bệnh.

Có thể nói, nhiệm vụ của nhà quản lý là phải đưa ra một tiêu chuẩn để người dân làm, chứ không phải từ chối nhu cầu của dân, bởi vì đây là nhu cầu chính đáng.

5. Test PCR còn virus, có nên test kháng thể?

Ánh Tuyết: BS ơi, em là F0 cách ly tại khách sạn. Em hết triệu chứng rồi, mất mùi cũng có lại rồi nhưng test PCR còn virus hoài nên chưa được về nhà, mà em ở khách sạn cả tháng rồi tốn tiền quá. Vậy em đăng ký test kháng thể được không? Đăng ký ở BV nào thì được ạ?

BS Trương Hữu Khanh:

Đối với trường hợp này người quản lý phải có trách nhiệm lo cho người dân, không được bỏ mặc.

Vì rõ ràng, những người F0 đó đã từng kêu cấp cứu hoặc liên hệ cơ sở y tế mà không được, thì không phải lỗi của họ.

Test PCR là để chứng minh ai đó đã từng mắc bệnh. Còn test kháng nguyên là để biết mình không còn lây cho ai hết. 2 cái này hoàn toàn khác nhau.

Do đó, nếu test kháng nguyên chưa thấy hết thì có khả năng lây cho người khác nên phải cách ly.

Còn muốn hết nhanh thì người bệnh cần tăng cường sức đề kháng bằng cách ăn đủ, ngủ đủ và uống nước đủ.

6. Xét nghiệm PCR có phân biệt được người bệnh từng nhiễm bệnh hay không?

Kim Loan: Cho em hỏi, em là F0 tự điều trị tại nhà đã khỏi. Lúc bệnh em báo với phường nhưng nhân viên y tế phường không đến. Vậy sau khi đã khỏi thì xét nghiệm PCR có phát hiện được em là người đã từng nhiễm hay không?

BS Trương Hữu Khanh:

Nếu có xét nghiệm PCR, mà nơi xét nghiệm có chuyển lên Cổng thông tin điện tử quốc gia thì sẽ được công nhận F0. Nhưng nếu vì 1 lý do nào đó mà PCR không được chuyển lên thì trách nhiệm của người quản lý phải làm sao chứng mình cho người F0 này là F0.

Hoặc không thì có thể gọi đường dây nóng của Sở y tế than phiền.

7. Test PCR khi đang chảy nước mũi, kết quả có chính xác?

Hồng Hạnh: BS ơi, em bị viêm mũi dị ứng, đang chảy nước mũi mà test PCR thì có chính xác không ạ?

BS Trương Hữu Khanh:

Chính xác, vì điều này không ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.

8. Sau xuất viện điều trị COVID, có cần liên hệ y tế phường?

Nguyễn Hùng: Thưa BS, tôi là bệnh nhân F0 đã xuất viện và hoàn thành cách ly 14 ngày. Vậy bây giờ tôi có cần liên hệ với y tế phường xuống test lại cho tôi lần nữa không ạ?

BS Trương Hữu Khanh:

Sau khi bệnh nhân có giấy xuất viện, thì nhiệm vụ của bệnh viện là phải đưa thông tin của bệnh nhân lên Cổng thông tin điện tử, người bệnh không phải lo điều này.

Bởi nếu cơ sở nào không đưa thông tin bệnh nhân lên Cổng thông tin điện tử quốc gia, mà cho bệnh nhân xuất viện không có hồ sơ, thì cơ sở điều trị đó phải chịu trách nhiệm.

9. Mất giấy xuất viện sau điều trị COVID-19, phải làm sao?

Hằng Nguyễn: BS ơi, em là bệnh nhân F0 ở BV Từ Dũ, đã xuất viện. Giờ em muốn báo với y tế phường em là F0 khỏi bệnh nhưng con em xé mất tờ giấy xuất viện rồi. Em có cần test kháng thể để được chứng nhận thẻ xanh không ạ?

BS Trương Hữu Khanh:

Bạn cần liên hệ lại Bệnh viện Từ Dũ để được cấp cho bản sao giấy xuất viện nhé!