Phụ nữ và ung thư: Những thay đổi nhỏ mang lại khác biệt lớn

Tầm soát và điều trị: Những tiến bộ giúp hành trình chữa bệnh nhẹ nhàng hơn

Chia sẻ về ung thư vú, TS.BS Khoo Kei Siong cho biết, số ca ung thư vú ở Singapore đã tăng gấp 3 lần từ những năm 1960 và con số này vẫn chưa dừng lại. Ung thư gặp ở mọi lứa tuổi, thậm chí có bệnh nhân mới 29 tuổi. Không có tiền sử gia đình vẫn có thể mắc bệnh. Nếu phát hiện sớm và điều trị đúng, nhiều trường hợp có thể chữa khỏi, như ung thư vú giai đoạn 1 có tỷ lệ khỏi trên 90%.

Một trong những rào cản lớn với phụ nữ là tâm lý ngại tầm soát vì sợ đau hoặc lo lắng kết quả. Theo BS. Khoo, tiêu chuẩn vàng vẫn là chụp nhũ ảnh (mammogram), dù không thoải mái, nhưng có thể phát hiện tổn thương tiền ung thư mà siêu âm bỏ sót. Hiện đã có mammogram 3D (tomosynthesis) cho hình ảnh rõ hơn và giảm khó chịu. Ngoài ra, xu hướng mới là cá nhân hóa sàng lọc: người có nguy cơ cao có thể dùng MRI - phương pháp chính xác nhưng tốn kém, nên không áp dụng đại trà.

Số lượng bệnh nhân trẻ tuổi mắc ung thư vú đang có xu hướng tăng rõ rệt. Trong khi đó, các ca ung thư cổ tử cung đã giảm đáng kể tại những khu vực triển khai hiệu quả xét nghiệm Pap smear và HPV, có thấy vai trò quan trọng của công tác phòng ngừa và phát hiện bệnh sớm. 

Chia sẻ về phương pháp điều trị ung thư vú, TS.BS Khoo Kei Siong cho hay, với phụ nữ trẻ chưa lập gia đình, bảo tồn khả năng làm mẹ khi điều trị ung thư vú là hoàn toàn có thể nếu lên kế hoạch ngay từ đầu. Các biện pháp gồm ức chế chức năng buồng trứng khi hóa trị, trữ trứng hoặc phôi, hoặc bảo quản mô buồng trứng để cấy lại sau này. Bác sĩ khuyến nghị nên chờ ít nhất 2 năm sau điều trị mới mang thai; việc mang thai không làm tăng nguy cơ tái phát, nhưng nếu tái phát, có thể xảy ra sớm hơn.

Cũng theo vị chuyên gia ung thư nội khoa, điều trị cá nhân hóa là xu hướng rõ rệt, dựa vào đặc điểm di truyền của từng người và khối u (HER2, BRCA, PIK3CA…) để chọn thuốc nhắm trúng đích phù hợp. Không còn một phác đồ chung cho tất cả bệnh nhân, điều này giúp giảm tác dụng phụ và nâng cao hiệu quả điều trị.

“Nhờ tiến bộ y học, những loại ung thư từng rất ác tính như ung thư vú HER2+ giờ đây có thể được kiểm soát lâu dài với thuốc nhắm trúng đích như Herceptin, giúp bệnh nhân sống hơn 10 năm với chất lượng sống tốt. Bên cạnh đó, liệu pháp miễn dịch cũng mở ra cơ hội mới cho bệnh nhân giai đoạn tiến xa hoặc tái phát”, TS. Khoo nhấn mạnh.

Hồi phục và sống khỏe sau điều trị

Với những người đã chiến thắng ung thư, TS.BS Khoo khuyến khích: “Hãy tin vào khả năng hồi phục. Lập kế hoạch tập thể dục, chăm sóc bản thân, duy trì theo dõi y tế, và tiếp tục sống trọn vẹn với đam mê và các mối quan hệ”. Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của gia đình, nhất là bạn đời, trong quá trình phục hồi cả thể chất lẫn tinh thần.

Dinh dưỡng và vận động là hai yếu tố bổ trợ quan trọng. Nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ung thư vú tập thể dục 3 lần/tuần, mỗi lần 30 phút với cường độ đi bộ nhanh, có tuổi thọ dài hơn nhóm không tập. Ăn uống lành mạnh, giữ cân nặng hợp lý và vận động đều đặn không chỉ giúp phục hồi mà còn giảm nguy cơ tái phát.

TS. Khoo bày tỏ sự lạc quan: “Tiến bộ y học đang diễn ra từng ngày, đặc biệt ở điều trị nhắm trúng đích và miễn dịch. Trong 5 năm tới, tôi tin rằng bệnh nhân ung thư vú và phụ khoa sẽ có cơ hội sống lâu hơn, với chất lượng cuộc sống tốt hơn rất nhiều”.

Bức tranh ung thư ở phụ nữ vẫn còn nhiều mảng tối, nhưng với sự phát triển của y học và ý thức chủ động của mỗi người, cơ hội chiến thắng bệnh đang rộng mở hơn bao giờ hết. Những thay đổi nhỏ - từ một buổi khám tầm soát, một giờ tập thể dục, chế độ ăn uống, duy trì suy nghĩ tích cực - có thể tạo nên khác biệt lớn cho cả cuộc đời.