Trang chủ

Nhụy hoa nghệ tây: Dược liệu “vượt thời gian” đắt xắt ra miếng

Từ hơn 3.000 năm trước, nhụy hoa nghệ tây được biết đến là một loại gia vị kì diệu cho các món ăn. Một số có thể dùng để nhuộm vải vóc, chữa bệnh, nước hoa hay thậm chí là làm đẹp, trẻ hóa nhan sắc.

Nhụy hoa nghệ tây - một trong những gia vị, dược liệu đắt đỏ nhất hành tinh với lịch sử hơn 3000 năm. Một ly trà hoa nghệ tây sẽ giúp bạn lấy lại tinh thần hứng khởi cho một ngày làm việc mệt nhoài, tốt cho tim mạch, tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện chuyện gối chăn. Song nếu dùng không đúng liều lượng có thể gây ra ngộ độc. Vậy nên dùng nhụy hoa nghệ tây sao cho đúng?

1. Nhụy hoa nghệ tây là gì?

Nhụy hoa nghệ tây (Saffron, hay còn gọi là Autumn Crocus, Azafrán, Azafron, Croci Stigma, Crocus Cultivé, Crocus sativus) có tên khoa học Crocus sativus L. thuộc họ Diên vĩ, họ Lay ơn, họ La dơn hay họ Dơn (danh pháp khoa học: Iridaceae). Loài thảo dược đắt đỏ này được mệnh danh là “tinh hoa” của nhân loại được lịch sử ghi nhận và lưu truyền công dụng đến ngày nay.

Nhụy hoa nghệ tây có tên khoa học là Crocus sativus, tên gọi khác là saffron

2. Nhụy hoa nghệ tây saffron có đặc điểm gì?

Nói đến nhụy hoa nghệ tây, có lẽ đặc điểm đầu tiên gây ấn tượng chính là bởi cái giá cao ngất ngưởng. Đối với sản phẩm nghệ tây có chất lượng, giá khởi đầu của nó có thể lên tới 65USD/gr (khoảng 1,4 triệu VND/gr). Đó là lý do vì sao nhiều người ví, nghệ tây đắt hơn rất nhiều thứ kim loại quý và là “sợi vàng đỏ” của Trung Đông.

Sở dĩ nhắc đến Trung Đông, bởi đây là loại hoa thường mọc ở xứ sở Ngàn lẻ một đêm (Iran, Irag, Trung Đông) từ nhiều ngàn năm trước. Nghệ tây là loại cây có củ, phát triển cao đến 20 - 30cm, có 5 - 11 lá cây không quang hợp, bao quanh các lá thật. Sau thời gian ngủ dưỡng, lá cây mọc thẳng đứng lên, tán lá mỏng như lưỡi cao, dài khoảng 40cm.

Mùi thơm của hoa nhụy tây rất khác biệt, ngào ngạt như mật ong. Đặc biệt, mỗi năm cây chỉ ra hoa đúng một lần vào khoảng từ tháng 10 đến tháng 11, hoa chỉ nở trong 1-3 tuần mỗi năm và phải hái bằng tay.

Mỗi cây chỉ có duy nhất 4 bông hoa và mỗi bông hoa chỉ có 3 nhụy màu đỏ thẫm rực rỡ, đây cũng chính là saffron, phần giá trị nhất của cây. Sợi saffron mang những đặc điểm rất đặc trưng như hình dạng tương tự sợi chỉ, dài khoảng 25 - 30mm, phần chân màu vàng và phần thân màu đỏ sẫm.

Sợi nhụy có màu sắc rực rỡ, mùi rất thơm xen lẫn giữa mùi cỏ khô và mật ong, vị hơi đắng nhẹ. Saffron rất dễ bị tác động và biến đổi bởi các yếu tố môi trường như ánh sáng, nhiệt độ, độ pH,… Để có 1 cân nhuỵ hoa khô, cần phải lấy 75.000 bông hoa. Đó là vì sao thảo dược này lại đắt đỏ đến vậy.

3. Các thành phần có trong nhụy hoa nghệ tây

Mùi thơm đặc biệt của nhụy hoa nghệ tây nhờ vào các tinh dầu. Bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng, tinh dầu hoa nghệ tây có hơn 150 chất thơm dễ bay hơi, tỏng đó thành phần chính là safranal (chiếm đến 70%).

Các thành phần có trong nhụy hoa nghệ tây là gì?

Màu sắc nhụy hoa nghệ tây tạo ra do có chứa thành phần mang hoạt tính sinh học chủ yếu đó là các hợp chất carotenoid (crocin, crocetin), các anthocyanin (còn gọi là flavonol glycosid). Chính các chất vừa kể đã giúp cho nhụy hoa nghệ tây có tính kháng khuẩn, kháng nấm, và chống oxy hóa rất tốt. Nhụy hoa nghệ tây còn chứa nhiều alkaloids và flavonoids.

Ngoài ra, các hoạt chất khác có trong nhụy hoa nghệ tây như mangan, sắt, selen, đồng, kali, canxi, kẽm và magiê, vitamin C, vitamin A, axit folic, riboflavin và niacin...

4. Cây nghệ tây phân bổ ở đâu?

Nghệ tây là loại thực vật rất kén chọn vùng địa lý để sinh trưởng, thường chỉ phát triển ở nơi có khí hậu khô nóng, nhiều ánh sáng mặt trời, đất đai cằn cỗi nhưng có mạch nước ngầm. Thường thấy ở những vùng núi cao hoặc sườn dốc nghiêng về mặt trời.

Các tài liệu cổ ghi chép, loại cây này có nguồn gốc từ Hy Lạp từ hơn 3000 năm trước. Sau đó, lan truyền đi khắp các châu lục, Hiện nay, Iran chiếm khoảng 90% sản lượng nhụy hoa nghệ tây trên toàn thế giới do có chất lượng tốt nhất. Hiện tại Việt Nam chưa thể nuôi trồng loài cây này.

Iran chiếm khoảng 90% sản lượng nhụy hoa nghệ tây trên toàn thế giới

Nhân giống thủ công là hình thức tốt nhất để nhân giống nghệ tây, vì loài thực vật này là một thể tam bội, không tự tương thích và không sinh sản hữu tính. Mỗi cây nghệ tây có tuổi thọ từ 7-10 năm.

5. Quá trình thu hoạch và bảo quản

Cây nghệ tây có vòng đời sinh trưởng 8 năm, tuy nhiên chỉ có những bông hoa của cây 4 hoặc 5 năm tuổi mới có dược tính cao nhất. Tuy nhiên cũng có nhiều nông trường khai thác hoa ở các độ tuổi còn lại để bán với giá thành rẻ hơn.

Nhụy hoa nghệ tây nằm trong nhóm các gia vị đắt nhất thế giới, bởi vì quá trình trồng trọt và thu hoạch rất kỳ công. Thời gian thu hoạch bắt đầu từ tháng 11 và chỉ diễn ra trong vòng 8 tuần.

Saffron phải được thu hoạch trong vài giờ trước khi mặt trời mọc, khi những cánh hoa nghệ tây vẫn chưa bung nở. Lý do là để những bông hoa dễ hái hơn và giúp bảo vệ những nhụy đỏ quý giá bên trong, bởi hoa nghệ tây thường nở vào đêm và tàn nhanh vào buổi trưa, đặc biệt ánh nắng mặt trời sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng sợi nhụy. Do đó, toàn bộ quá trình thu hái đều được thực hiện bằng tay, vào lúc sáng sớm, khi mặt trời chưa lên cao.

Saffron phải được thu hoạch trong vài giờ trước khi mặt trời mọc

Nụ được lựa chọn cẩn thận và đặt vào giỏ. Trong cùng ngày thu hoạch, nhụy hoa - 3 sợi nhỏ màu đỏ bên trong bông hoa được cẩn thận tách ra khỏi những cánh hoa ẩm ướt. Đó là một quá trình tinh tế phải mất hàng giờ với một bàn tay lành nghề và sự kiên nhẫn.

Vào buổi tối, những nhụy hoa giống như sợi chỉ sáng màu sẽ được sấy khô trên một ngọn lửa được đốt từ củi gỗ. Đây là một quá trình làm tăng thêm sự phong phú về cả màu sắc và hương vị cho saffron. Do đó, bột nhụy hoa nghệ tây rất dễ bị làm giả, thường bị trộn với bột nghệ hoặc các loại bột có màu sắc tương tự.

3 sợi nhỏ màu đỏ bên trong bông hoa được cẩn thận tách ra khỏi những cánh hoa ẩm ướt

Về bảo quản, cần giữ cho nhụy hoa nghệ tây tránh ánh sáng mặt trời trong suốt quá trình lưu trữ để không gây biến tính hoặc mất giá trị dược liệu. Nếu bạn lưu trữ thảo dược này tại nhà lâu hơn 30 ngày, cần kiểm tra chúng hàng tuần, nếu phát hiện mối mọt, ẩm mốc, biến đổi màu sắc, mùi vị thì cần loại bỏ ngay.

6. Phân loại các loại saffron hiện nay

Sau khi phân loại, saffron được chia thành những loại như sau:

• Saffron Negin: Đây là loại cao cấp, đắt đỏ nhất. Chỉ lấy toàn bộ phần thân đỏ tươi bên trên và một chấm chân màu vàng. Đặc biệt, loại Super Negin được tuyển chọn từ sợi Negin là những sợi nhụy to, dày, thơm đậm. Các sợi Negin thường nhỏ hơn và màu đỏ sẫm hơn.

• Saffron Sargol (All - red): Loại sợi nhụy cắt bỏ hoàn toàn chân vàng, chỉ lấy phần màu đỏ phía trên. Loại này có sợi ngắn và mảnh hơn loại Negin, hương thơm và dưỡng chất thấp hơn.

• Saffron Pushali (Poushali): Loại nhụy hoa lấy từ đầu đỏ đến dưới chân màu vàng 1 - 3mm nhằm tăng trọng sản phẩm. Do đó loại này có chất lượng kém hơn và giá thành rẻ hơn.

• Pushali: đây là loại không cắt bỏ phần chân nhụy màu vàng và phần thân trên màu đỏ để tăng trọng lượng, chất lượng cũng kém hơn hai loại trên.

• Saffron Bunch (Dasteh): Loại saffron lấy nguyên chiều dài sợi nhụy, từ phần đầu đỏ đến cuối gốc, phần chân vàng chiếm phần lớn nhưng không có giá trị dược tính. Thường được bó thành bó, khó kiểm soát chất lượng, giá thành rẻ.

• Saffron Konj (Konge): Hay còn gọi là saffron trắng, lấy phần cuống sợi nhụy có màu vàng, được thải loại khi sản xuất Negin và Sargol. Do đó không có dược tính, thường dùng để tạo mùi và pha trà.

Hình ảnh phân loại các saffron hiện nay

Mỗi loại đều có giá thành khác nhau, tùy theo chất lượng và dao động từ khoảng 1.100 đến 11.000 USD/kg (khoảng 25 - 250 triệu VND/kg), biến saffron trở thành loại gia vị đắt nhất thế giới.

7. Công dụng nhụy hoa nghệ tây đối với sức khỏe

a. Tác dụng với tim mạch

Một nghiên cứu được công bố trên Indian Journal of Medical Sciences cho thấy nhụy hoa nghệ tây vô hiệu hóa cholesterol xấu gây tổn thương mô, ức chế sự hình thành mảng xơ vữa động mạch chủ và có tác dụng chống xơ vữa động mạch.

Các nhà khoa học tin rằng đặc tính chống ô-xy hóa của nghệ tây có tác dụng ngừa bệnh tim, giúp giảm huyết áp, chống thiếu máu cục bộ cơ tim, chống kết tập tiểu cầu và được coi là một phương pháp điều trị đầy hứa hẹn trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

b. Cải thiện trí nhớ

Theo nghiên cứu đăng trên chuyên san Phytotherapy Research, nhụy hoa nghệ tây giúp cải thiện tâm trạng, trí nhớ và khả năng học tập, cũng như bảo vệ các tế bào não khỏi tình trạng ô-xy hóa.

Sở dĩ, nhụy hoa nghệ tây mang lại lợi ích diệu kỳ này là nhờ công dụng làm tăng nồng độ dopamine, serotonin, norepinephrine và glutamate trong não, kích thích hưng phấn tinh thần, tăng cảm xúc lạc quan, giảm thoái hóa tế bào thần kinh, tăng tưới máu não, cải thiện tình trạng hội chứng Alzheimer, trầm cảm, và rối loạn lo âu.

Nhụy hoa nghệ tây - Saffron giúp cải thiện trí nhớ hiệu quả

Nghiên cứu cho thấy dùng 30 mg nghệ tây mỗi ngày (13 sợi) cũng hiệu quả như Fluoxetine, Imipramine và Citalopram - các phương pháp điều trị thông thường cho bệnh trầm cảm. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết cần nhiều nghiên cứu sâu hơn về lợi ích này trước khi sử dụng đại trà.

c. Tăng cường hệ thống miễn dịch

Nhuỵ hoa nghệ tây có nhiều chất chống oxy hóa, chẳng hạn như a-crocin, a- và ß-carotenes, zeaxanthin và lycopene giúp bảo vệ cơ thể con người khỏi nhiễm trùng, tăng cường hệ miễn dịch, ngăn chặn căng thẳng do ô-xy hóa gây ra.

d. Cải thiện chuyện gối chăn

Nhụy hoa nghệ tây được cho là giúp cải thiện cuộc sống gối chăn - đặc biệt ở những người dùng thuốc chống trầm cảm. Chẳng hạn, dùng 30 mg nhụy hoa nghệ tây mỗi ngày trong 4 tuần cải thiện đáng kể chức năng cương dương so với giả dược ở nam giới bị rối loạn cương dương liên quan đến thuốc chống trầm cảm.

Ở phụ nữ bị “lãnh cảm” do dùng thuốc chống trầm cảm, 30 mg nghệ tây mỗi ngày trong 4 tuần giúp tiết nhiều chất bôi trơn, làm giảm đau liên quan đến tình dục và tăng ham muốn chuyện phòng the.

e. Phòng ngừa ung thư

Theo chuyên san Journal of Traditional & Complementary Medicine, nhụy hoa nghệ tây giàu chất chống ô-xy hóa, giúp trung hòa các gốc tự do có hại vốn liên quan đến các bệnh mãn tính, chẳng hạn như ung thư.

Thí nghiệm cho thấy nhụy hoa nghệ tây và các hợp chất của nó tiêu diệt một cách có chọn lọc các tế bào ung thư ruột kết hoặc ngăn chặn sự phát triển của chúng, trong khi không gây tổn hại các tế bào bình thường. Bên cạnh đó, nghiên cứu phát hiện rằng crocin - chất chống ô xy hóa chính trong nghệ tây - làm cho tế bào ung thư nhạy cảm hơn với các loại thuốc hóa trị.

f. Giảm cân

Nhiều người thừa cân, béo phì nhưng không cưỡng lại được tình trạng thèm ăn, nhất là ăn vặt, do đó việc giảm cân đối với họ thật sự áp lực.

Nhụy hoa nghệ tây được nghiên cứu lâm sàng rằng với liều 180mg/ngày, nó giúp làm giảm tần suất và nhu cầu ăn vặt sau 4 tuần sử dụng, và giảm trọng lượng cơ thể đáng kể sau 8 tuần sử dụng nhờ vào điều đó.

Saffron là phương pháp giảm cân an toàn và hiệu quả dưới con mắt của các nhà nghiên cứu khoa học

g. Giảm hội chứng tiền kinh nguyệt

Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) là một thuật ngữ mô tả các triệu chứng về thể chất, cảm xúc và tâm lý xảy ra trước khi bắt đầu một kỳ kinh nguyệt.

Nghiên cứu công bố trên International Journal of Obstetrics & Gynaecology cho thấy nghệ tây giúp điều trị các triệu chứng PMS. Ở phụ nữ 20 - 45 tuổi, uống 30 mg nghệ tây mỗi ngày có hiệu quả hơn so với giả dược trong điều trị các triệu chứng PMS, chẳng hạn như cảm giác khó ở, đau đầu, lo lắng, thèm ăn và đau mỏi cơ thể.

h. Cải thiện sự mệt mỏi về mặt thể chất

Những người lao động cơ bắp nhiều hoặc sau những giờ chơi thể thao, tập thể dục, việc dùng nhụy hoa nghệ tây có thể cải thiện tốt tình trạng mệt mỏi, tăng cường vận chuyển oxy đến phế nang và cơ bắp, và hiệu quả đối với nam giới hơn nữ giới.

Một nghiên cứu khác được đăng trên Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology cho thấy chỉ cần ngửi mùi nghệ tây trong 20 phút giúp giảm các triệu chứng lo lắng và giảm mức độ hormone gây căng thẳng cortisol.

i. Vai trò của trong công nghiệp

Trong ngành công nghệ thực phẩm, nhuỵ hoa nghệ nây còn được sử dụng như một loại gia vị, màu thực phẩm. Trong ngành chế biết nước hoa, nhuỵ hoa nghệ tây cũng là một trong những hương liệu phổ biến.

8. Tác dụng của nhụy hoa nghệ tây làm đẹp

Một số ghi chép để lại, Nữ hoàng Ai Cập Cleopatra cũng thường xuyên sử dụng nhụy hoa nghệ tây để gìn giữ sắc đẹp và tăng sự quyến rũ của mình. Bà thường bỏ một ít nhụy hoa nghệ tây này vào nước tắm của mình để làn da mình luôn trẻ đẹp và đặc biệt, đây cũng là phương thức giúp bà trở nên quyến rũ hơn trong chuyện chăn gối.

Nhụy hoa nghệ tây có thể dùng để nhuộm vải vóc, chữa bệnh, nước hoa hay thậm chí là làm đẹp, trẻ hóa nhan sắc

Ngay cả vua Alexander Đại Đế, ngài cũng thường xuyên sử dụng nhụy hoa nghệ tây để hồi phục sức khỏe và lành hóa vết thương sau mỗi trận chiến.

Nhụy hoa nghệ tây sở hữu cơ chế ức chế hoạt động của enzyme tyrosinase - đây là hợp chất tổng hợp ra hắc sắc tố melanin khiến da tối màu. Vì vậy, sử dụng loại thảo dược này sẽ giúp da mọng nướ vì được cấp ẩm đầy đủ và sáng dần lên trông thấy.

Bên cạnh đó, trong nhụy hoa nghệ tây chứa nhiều loại vitamin và protein thực vật thúc đẩy quá trình sản sinh collagen, phục hồi và tái tạo tế bào da, làm mờ các vết thâm nám. Thành phần beta-carotene trong nhụy hoa nghệ tây còn có khả năng kích thích sản sinh collagen và elastin giúp da mềm mịn.

9. Sử dụng nhụy hoa nghệ tây như thế nào?

a. Thức uống từ nhụy hoa nghệ tây

- Trà nhụy hoa nghệ tây

Trà nhụy hoa nghệ tây có mùi rất thơm, màu sắc vàng óng, vị thanh mát hơi đắng nhẹ rất ngon. Cách pha rất đơn giản, bạn chỉ cần ngâm 4 - 5 sợi nhụy hoa nghệ tây trong nước ấm từ 5 - 8 phút, sau đó khuấy đều rồi uống.

Trà nhụy hoa nghệ tây

Ngoài ra, để giảm vị đắng từ loại gia vị này, bạn có thể thêm lá chè hoặc rau húng quế cùng chút mật ong. Không nên uống trà nghệ tây khi bụng đói vì gây cồn cào ruột.

- Trà nhụy hoa nghệ tây mật ong

Như đã nói ở trên, nếu bạn không thích vị đắng của nhụy hoa nghệ tây kết hợp với mật ong giúp tăng thêm vị ngọt, vừa dễ uống, vừa đem lại hiệu quả gấp bội. Bạn cũng ngâm 4 - 5 sợi nhụy hoa nghệ tây trong nước ấm từ 5 - 8 phút, sau đó thêm 1 thìa cafe mật ong vào hòa tan và thưởng thức khi còn ấm.

- Trà nhụy hoa nghệ tây sữa tươi

Với cách làm này bạn nên dùng sữa tươi không đường để tốt cho sức khỏe, đặc biệt hệ tiêu hóa, tốt cho người đang giảm cân.

Bạn đun ấm sữa tươi không đường. Thêm 4 sợi nhụy hoa vào cốc sữa, đợi khoảng 5 phút và khuấy đều, nên uống trước khi ngủ 30 phút là tốt nhất. Lưu ý người có tiền sử bị đau dạ dày, viêm đại tràng, trào ngược dạ dày không nên dùng.

Trà nhụy hoa nghệ tây sữa tươi

- Pha trà nhụy hoa nghệ tây cùng các loại hoa khô

Bạn cũng có thể pha trà nhụy hoa nghệ tây kết hợp với nhiều loại hoa khô như hoa cúc khô, hoa hồng khô, trà hoa vàng, táo đỏ, kỷ tử,… Bạn cần pha 400ml nước ấm với các loại hoa khô như hãm trà bình thường. Sau 7 - 10 phút thêm 6 sợi saffron vào và chờ thêm 5 phút.

b. Món ăn từ nhụy hoa nghệ tây

Nhụy hoa nghệ tây vốn dĩ là một loại gia vị quý tộc, rất được ưa chuộng trong các món ăn cao cấp, sang trọng của phương Tây. Dùng saffron giúp món ăn tăng thêm hương vị và có sắc vàng thẩm mỹ, tinh tế.

Bạn có thể dùng nhụy hoa nghệ tây trong một số món ăn như nấu cơm nhụy hoa nghệ tây, lê hầm rượu, tổ yến chưng, thịt bò hầm, súp khoai tây,… Hoặc làm sữa chua từ nhụy hoa nghệ tây cũng là món ăn vặt thanh mát rất tốt cho sức khỏe, ổn định tiêu hóa, bổ mắt và dưỡng nhan cho phụ nữ. Món này rất dễ thực hiện, bạn nghiền nhỏ 4 - 5 sợi nhụy hoa nghệ tây. Cho bột nhụy hoa nghệ tây vào hộp sữa chua, khuấy đều và thưởng thức.

c. Làm đẹp cùng nhụy hoa nghệ tây

Tùy thuộc vào tình trạng da của mỗi người mà có thể lựa chọn cách dùng phù hợp. Các chị em có thể kết hợp nhụy hoa nghệ tây với các nguyên liệu làm đẹp khác như sữa tươi không đường, sữa chua, mật ong cho da khô; bột đất sét, bột cám gạo cho da dầu; nha đam, tinh bột nghệ cho da mụn; dâu tây, bột đàn hương cho da thâm sạm,… Mỗi tuần có thể đắp mặt nạ từ 2 - 3 lần.

Mặt nạ nhụy hoa nghệ tây - Mask Saffron

10. Tác dụng phụ khi dùng nhụy hoa nghệ tây

Mặc dù nhụy hoa nghệ tây có nhiều công dụng cho sức khỏe, nhưng nếu lạm dụng cũng có những tác dụng phụ rất nhuy hiểm.

• Một số tác dụng phụ có thể gặp như khô miệng, hồi hộp, nhức đầu, buồn chán, ói mửa, táo bón.

• Mặc dù ăn ít hơn 1,5g nhụy hoa nghệ tây không độc đối với người, nhưng nó gây ra độc hại khi ăn/uống với liều hơn 5g. Độc tính nặng hơn có thể gây tê, ngứa ran ở tay, chân, da và gây vàng mắt do kết tủa các sắc tố màu vàng trên da và kết mạc. Chảy máu tự phát cũng có thể là một triệu chứng độc hại từ nhụy hoa nghệ tây.

• Liều cao 12-20g có thể khiến tử vong.

11. Lưu ý khi sử dụng nhụy hoa nghệ tây

Những nghiên cứu khoa học về tác dụng có lợi của nhụy hoa nghệ tây có tính đơn lẻ và thường thiếu hụt các thử nghiệm lâm sàng. Nhiều tác dụng đang được đồn thổi trên thị trường của nhụy hoa nghệ tây là chưa qua nghiên cứu đầy đủ.

Người tiêu dùng khi có nhu cầu sử dụng bất kỳ chế phẩm nào của nhụy hoa nghệ tây, cũng cần phải xem xét kỹ lưỡng và cần tham khảo ý kiến từ bác sĩ phù hợp chuyên môn, để tránh sử dụng không cần thiết, vừa tốn kém vừa nguy hại cho sức khỏe.

Ngoài ra, một số lưu ý khác khi sử dụng nhụy hoa nghệ tây bạn cần nhớ:

• Nhuỵ hoa nghệ tây có thể an toàn nếu ăn hay uống với liều như gia vị trong nhiều tuần.

• Nhụy hoa nghệ tây không được phối hợp trong bất kỳ bài thuốc đông y nào. Thảo dược này thường được dùng để pha trà hoặc làm gia vị trong các món ăn sang trọng.

• Nhuỵ hoa nghệ tây có thể xem như một dạng thuốc nam với những công hiệu nhất định trong chữa trị trầm cảm nếu dùng đúng cách, có thể gây hiểm nguy nếu dùng quá liều.

• Nhuỵ hoa nghệ tây không có tác dụng chữa trị ung thư như quảng cáo. Chỉ nên dùng như một phương pháp bổ trợ, nhưng cần tham khảo ý kiến của bác sĩ. Không tự ý sử dụng và ngưng các biện pháp đang điều trị khác.

• Nhuỵ hoa nghệ tây không làm trắng da hay chữa viêm da cơ địa.

• Đối với thai phụ, uống nghệ tây quá thường xuyên có thể làm tử cung co lại, dễ dẫn đến nguy cơ sẩy thai.

• Uống nhụy hoa nghệ tây hàm lượng lớn gây hạ huyết áp ở những người bị huyết áp thấp.

• Nhụy hoa nghệ tây có tương tác thuận chiều với nhóm thuốc chống đông máu, cần thông báo cho bác sĩ có chuyên khoa liên quan để đưa ra hướng xử lý phù hợp cho từng tình trạng bệnh lý của bạn.

12. Ai không nên uống nhụy hoa nghệ tây

Ai không nên uống nhụy hoa nghệ tây?

• Không dùng nhụy hoa nghệ tây cho đối tượng thường xuyên bị tụt huyết áp, vì thảo dược này có thể gây giảm huyết áp tâm thu đứng và huyết áp trung bình.

• Không dùng nhụy hoa nghệ tây cho người có tiền sử dễ xuất huyết hoặc người đang xuất huyết, người có vết thương, người loét dạ dày - tá tràng mạn tính, phụ nữ đang hành kinh nhiều, vì với liều 200mg/ngày thảo dược này có thể làm giảm tiểu cầu đáng kể, kéo dài thời gian đông máu, ức chế kết tập tiểu cầu và ngăn chặn nhiều cơ chế đông máu khác.

• Không dùng nhụy hoa nghệ tây cho người bệnh thận mạn, suy thận vì nó gây độc cho thận, làm tăng đáng kể nồng độ BUN và creatinin máu.

• Không dùng nhụy hoa nghệ tây cho phụ nữ mang thai vì thảo dược này có thể gây kích thích tử cung, xuất huyết và sảy thai.

• Không dùng nhụy hoa nghệ tây cho bệnh nhân suy tim, thiếu máu cục bộ cơ tim, vì chúng gây ra tác dụng ức chế mạnh đối với các kênh calci trên tim, duy trì tình trạng oxy hóa khử của tế bào cơ tim và gia tăng nồng độ natri máu.

13. Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng nhụy hoa nghệ tây

Hiện nay trên thị trường xuất hiện nhiều loại nhụy hoa nghệ tay giả, thường thấy là nhuộm màu, tẩm bột nghệ, hoặc trà trộn các loại vật liệu có hình thức tương đồng như râu ngô, xơ gỗ, củ cải chẻ,… Nếu trộn lẫn tạp chất nào sẽ tăng nguy cơ xảy ra tác dụng phụ.

Bạn đọc cần ghi nhớ các cách phân biệt thật - giả dưới đây khi chọn mua nhụy hoa nghệ tây.

a. Dựa trên hình thức bên ngoài và trải nghiệm sử dụng

Loại thật: Sợi nhụy hoa nghệ tây thuôn dài, có đầu nhụy to bẹt, nhỏ dần về hướng chân. Có màu đỏ thẫm, đỏ tươi và có thể xen lẫn một ít chân màu vàng, khi dùng tay chà xát sẽ phai thành màu vàng. Mùi rất thơm, nồng nàn, có mùi cỏ khô xen lẫn mật ong, khi pha với nước mùi thơm nồng đậm hơn. Vị hơi đắng dịu nhẹ của thảo dược, sau khi ngâm vào nước cắn thử có cảm giác giòn.

Loại giả: Sợi nhụy ngắn, dễ vụn nát, phần đầu và chân bằng nhau. Sợi có màu sắc loang lổ, không đậm như loại thật, lấy tay chà xát có màu đỏ cam. Mùi nhẹ, thậm chí không có mùi hoặc chỉ có mùi mật ong. Không có vị đắng, chỉ có vị ngọt như mật, sau khi ngâm nước nhanh chóng bị nát vụn.

Cách phân biệt nhụy hoa nghệ tây thật giả đơn giản

b. Phân biệt bằng nước lạnh

Loại thật: Thời gian nước phai ra màu vàng tươi khoảng 10 - 15 phút. Sợi nhụy vẫn giữ nguyên hình dáng, màu sắc ban đầu, dùng tay miết có độ dai, có thể đứt thành đoạn nhưng không nát.

Loại giả: Thời gian tan nhanh sau vài phút, có màu đỏ cam loang lổ. Sợi nhụy chìm xuống đáy cốc, bị mất màu, dùng tay miết bị nát.

c. Phân biệt bằng baking soda

Loại thật: Sau khi pha với baking soda và nước chuyển sang màu vàng tươi.

Loại giả: Pha với baking soda và nước cho màu đỏ cam.

d. Tiêu chuẩn đánh giá

Hiện nay, Tổ chức tiêu chuẩn hóa ISO đã ban hành tiêu chí đánh giá chất lượng nhụy hoa nghệ tây ISO 3632 áp dụng cho toàn thế giới. Chất lượng nhụy hoa nghệ tây được đánh giá bằng phương pháp định lượng theo tiêu chuẩn được quy định chuẩn hóa cụ thể.

Bộ tiêu chuẩn áp dụng với 3 dạng gồm loại sợi nhụy nguyên bản, sợi đã cắt và bột. Cũng theo ISO 3632, nhụy hoa nghệ tây được phân loại thành 3 cấp độ, dựa trên 5 chỉ số quan trọng gồm Crocin (màu sắc), Safranal (hương thơm), Picrocrocin (vị đắng), độ ẩm và chất tạo màu nhân tạo.

Theo đó, nhụy hoa nghệ tây đạt chuẩn là loại có chỉ số độ ẩm không quá 12% với dạng sợi và không quá 10% với dạng bột, đặc biệt không có chất tạo màu nhân tạo.

Cấp độ nhụy hoa nghệ tây được đánh giá theo 3 chỉ số còn lại:

Cấp độ 1: Crocin 200; Safranal 20 - 50; Picrocrocin 70
Cấp độ 2: Crocin 170; Safranal 20 - 50; Picrocrocin 55
Cấp độ 3: Crocin 120; Safranal 20 - 50; Picrocrocin 40

14. Cách dùng nhụy hoa nghệ tây (Saffron) chữa mất ngủ đúng cách

Nếu mắc phải tình trạng mất ngủ, khó ngủ do bị bệnh lý trầm cảm thì có thể dùng nhụy hoa nghệ tây để cải thiện hiệu quả. Kết quả 1 nghiên cứu năm 2006 cho thấy mỗi ngày dùng nhụy hoa nghệ tây 2 lần với khoảng 30miligram trong khoảng 6 tuần có thể mang đến hiệu quả tương đương 2 loại thuốc điều trị trầm cảm là Prozac và Imipramine, không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Bạn có thể sử dụng nhụy hoa bằng cách pha trà hoặc chế biến trong các món ăn. Tuy nhiên, cần lưu ý, bất cứ loại thảo dược nào lạm dụng cũng đều có khả năng gây hại cho sức khỏe. Vì vậy, điều quan trọng nếu bạn mất ngủ kéo dài thì nên đi khám bác sĩ để có hướng dẫn, điều trị cụ thể, đồng thời được tư vấn về việc dùng nhụy hoa nghệ tây.

15. Nên uống nhụy hoa nghệ tây vào lúc nào tốt nhất?

Các nhà khoa học cho biết nhụy hoa nghệ tây có thể uống vào mọi thời điểm trong ngày. Tuy nhiên, để phát huy được tác dụng tốt nhất của loại thảo dược này với cơ thể, bạn nên uống vào sáng sớm hoặc buổi tối trước khi đi ngủ khoảng 30-40 phút.

Liều dùng thông thường 30-50mg/ngày, và không dùng không quá 1,5g/ngày. Chính vì chỉ được dùng với liều rất nhỏ nên sẽ gây ra sự nguy hiểm cho người tự ý dùng nhụy hoa nghệ tây mà không có cân vi lượng.

Giải đáp tất tần tật các câu hỏi về nhụy hoa nghệ tây: